Бөгөн экологик календарҙағы мөһим даталарҙың береһе – Бөтә донъя тирә-яҡ мөхитте һаҡлау көнө – билдәләнә.

Байрам 1972 йылда экология проблемаларына арналған Стокгольм конфе­ренцияһында булдырылған. Йыл һайын 100-ҙән ашыу илдә Бөтә донъя тирә-яҡ мөхитте һаҡлау көнөн уҙғарыу йәмғиәттең иғтибарын планетаны һәләкәттән ҡурса­лау проблемаларына йәлеп итеүгә өлөш индерә һәм кешенең тәбиғәт ресурстарына мөнәсәбәтен үҙгәртеү кәрәклеген иҫкәртә.
Башҡортостандың тәбиғәттән файҙа­ланыу һәм экология министры Илдар Һаҙыев әйтеүенсә, беҙҙә тәбиғәт ресурстарын һаҡсыл файҙаланыу һәм экологик именлекте тәьмин итеү буйынса байтаҡ программа тормошҡа ашырыла, ижтимағи хәрәкәт арта.
“Башҡортостанстат” мәғлүмәттәренә ярашлы, республика предприятиелары тирә-яҡ мөхитте һаҡлауға һәм тәбиғәт ресурстарын тейешенсә файҙаланыуға 6 мил­лиард һумдан ашыу аҡса йүнәлткән. Һыу ресурстарын һаҡлауға һәм һөҙөмтәле тотоноуға, атмосфера һауаһын һәм ерҙәр­ҙе хәстәрләүгә лә сығымдар бүленә.
Заманса экология фәненең теорияһына АҠШ ғалимы Барри Коммонер нигеҙ һалған тип иҫәпләнә. Әйткәндәй, уның ата-әсәһе Рәсәй империяһынан эмиграция­лаған булған. Б. Коммонер атом ҡоралы һынауҙарының Ер экологияһына ҡот осҡос йоғонто яһауы тураһында сығыштар яһап та билдәлелек ала, бөтөн тәғлимәтте дүрт ябай ғына принципҡа туплай:
* Бөтә нәмә бер-береһенә бәйле, йәғни бар донъя – бөтөн, айырылғыһыҙ төшөн­сә.
* Бар нәмә нимәгәлер әйләнә, йәғни бер ни ҙә эҙһеҙ ғәйеп була алмай, донъяла туҡтауһыҙ матдә әйләнеше бара.
* Тәбиғәт бар нәмәне лә яҡшыраҡ белә, йәғни тирә-яҡты «яҡшыртҡанда» бик һаҡ булырға, башта айышына төшөнөргә кәрәк, кире осраҡта һәйбәт ниәт менән дә насар һөҙөмтәләргә юлығырға мөмкин.
* Бер нәмә лә бушлай бирелмәй, йәғни кешенең тәбиғәтте «еңеүенең» һәр осрағы уның үҙе өсөн юғалтыуҙар менән бәйле.