Халыҡ араһында ҡаҙаяҡ (абаға) хаҡында “ул 100, 1000 йылға бер тапҡыр ғына төн уртаһында бер нисә секундҡа сәскә ата, шул мөғ­жизәнең шаһиты булған кеше­нең барлыҡ уй-хыялы тор­мошҡа аша” тигән имеш-мимеш йөрөй.

Шулай ҙа ҡояш төшмәгән ҡап-ҡа­ра урманды үҙ иткән был үҫем­леккә беҙҙә, дөрөҫөн әйтергә кәрәк, баһа юҡ. “Унда нимә үҫһен, ҡаҙаяҡ баҫҡан бит!” – тип кенә ебәрәбеҙ.
Ә бына япондар ҡаҙаяҡты иң тәм­ле, файҙалы ашамлыҡтар исем­леге­нә индергән, хатта деликатес тип һа­най икән. Шуға күрә уны сит илдәр­ҙән, Рәсәйҙән дә күпләп һатып алалар.
Йылайырҙа ҡаҙаяҡ йыйыу бе­рен­се тапҡыр 1988 йылда, район­дың әҙер­ләүҙәр контораһын Ва­си­лий Ростов етәкләгән осорҙа, башлана. Йыйып тоҙ­ланған үҫем­лектең тәүге партия­һын Японияға оҙаталар. Киләһе йылында Василий Петровичты Мәскәүгә япондар менән осрашыуға саҡыра­лар. Көн­сығыш иле эшҡыуарҙары Баш­ҡорт­ос­тандан ҡаҙаяҡ һатып алыр­ға әҙерлеген белдерә.
20 йылға яҡын ваҡыт үтеүгә ҡара­маҫтан, “Йылайыр” ҡул­ла­ныу­сылар йәмғиәте һаман да республикала ҡа­ҙаяҡ әҙерләгән бер­ҙән-бер ойошма булап ҡала икән. 2014 йыл­да унда былтырғы менән са­ғыш­тырғанда ике тапҡырға кү­берәк тауар етеш­те­релгән.
Үҫемлектең тамыры, һабағы фай­ҙалы матдәләргә, витамин­дар­ға бай. Ул аҡһым составы, сифаты буйынса иген куль­ту­раларына тартым, кеше организмы тарафынан еңел үҙләш­терелә, үҫеш процесы­на йоғонто яһай, матдәләр әйлә­нешен һәм нер­вы, эндокрин системаларын көй­ләй. Шуға күрә лә ҡаҙаяҡты Япония, Ко­рея, Рә­сәйҙең Алыҫ Көнсығыш төбәге халҡы яратып ҡуллана.
“Йылайыр” кафеһында ҡыҙ­ҙы­рыл­ған ҡаҙаяҡ икенсе блюдоға өҫтәмә гарнир булараҡ бирелә. Урындағы халыҡ һәм ҡунаҡтар уны яратып ашай. Ойошма ҡаҙаяҡты шифахана-курорттарға, ресторан бизнесына битараф булмаған­дар­ға һатырға әҙер.