Көндәрҙең береһендә ата-баба­ларҙың ат урлау кеүек боронғо кәсебе ике дуҫтың иҫенә төшә. Билдәле, ул элек данлыҡлы шөғөл һаналған. Бары ирмен тигән таһыллы, сос уҙамандар ғына бындай эшкә тәүәккәллек иткән. Улар хаҡында өлкәндәр йәшерәк бы­уынға тәмләп-тәмләп һөйләр булған, легендалар барлыҡҡа килгән.
Ике дуҫ та шулай данға күмелергә, үҙҙәре хаҡында ауыҙ һыуын ҡоротоп һөйләүҙәрен теләгәнме, әллә еңел генә аҡса эшләү ғәләмәтеме, ни генә бул­маһын, тотоналар енәйәтсел кәсепкә.
Болондарҙа көтөүе менән хәтфә үлән утлап йөрөгән дөлдөлдәрҙе күреп, егеттәрҙең күҙе майлана. Еңел машинала кәйҙертеп кенә килеп, тышауҙарын ҡырҡып, уларға йүгән кейҙереп, Ырымбур далаларына юрта улар. Имеш, үҙҙәре кәйефтәре күтәрелеп йырлап та ебәрә ти:
Һай, минең толпар атым,
һай, минең аҡбуҙ атым,
Йондоҙҙарға осор инек,
булһа ҡанатың.
Егеттәрҙең эше шәп бара. Йондоҙ­ҙарға уҡ осмаһалар ҙа, Ырымбурға етеп, толпарҙарына яңы хужа табалар ҙа, йәнә тыуған яҡҡа ҡайтып, тағы тышауҙарҙы ҡырҡалар. Ысынлап та, тиҙҙән ҡараҡ­тарҙың даны тирә-яҡҡа тарала, ат эҙләп йөрөгәндәр күбәйә.
— Минең бейәм ғәйеп булды...
— Шундайыраҡ ат күренмәнеме?..
Күптән инде үҙенә икенсе эйә тапҡан малды табырһың! Кеше күҙенә әллә ни салынмаҫ өсөн эҙ яҙлыҡтырырға ла оҫтарып ала дуҫтар. Тәүгеһендә бишбү­ләктәрҙекенә атланһалар, икенсеһендә шарандарҙыҡын йырлай-йырлай алып китәләр, өсөнсөһөндә Туймазы тарафтарына юлланалар.
Бер нисә ай эсендә ике әшнә респуб­ликаның ете районынан 35 баш атты алып ҡаса, бөтәһе 1 миллион 200 мең һум­лыҡ зыян килтерә. Тик, үкенескә ҡар­шы, дуҫтар был шөғөл менән үтә мауы­ғып китеп, үҙҙәренә лә йүгән кей­ҙер­- гәндәрен абайламай ҡала. Хәҙер ҡаты режимлы холоҡ төҙәтеү колонияһында Вячеслав – биш, Михаил дүрт йыл ярым буйы тышауҙа буласаҡ. Ҡараҡтарға ярҙам иткән өсөнсө дуҫтары ла иректә ирәүәнләп сабып йөрөй алмаҫ. Бынан тыш, ат хужаларына килтергән зыянды ла ҡапларға тура килер.
Хәҙер был яҡта халыҡ ат ҡараҡтары хаҡында телдән төшөрмәй һөйләй, имеш.