Күптән түгел яҡташыбыҙ Рәмзиә Бикәнәсова эш буйынса Ҡаҙағстанға юллана. Әл-фарабы исемен­дәге Ҡаҙағстан дәүләт университетында архитектура ҡомартҡыһына һоҡ­ланып йөрөгән мәлдә, уның эргәһе­нә бер ҡыҙ килә.
– Апай, һеҙ ҡайһы яҡтан?
– Башҡортостандан. Ниңә һорайһың, һылыуым?
– Минең еҙнәм Башҡортостандыҡы. Китаптар яҙа. Яҡта­шығыҙ менән осрашҡығыҙ килмәйме?
Рәмзиә Бикәнәсова менән Урал Юлдашев шул уҡ көндө осраша. Был танышыу артабан ижади тан­демға әүерелеүенә бөгөн икеһе лә шат. Рәмзиә Уралдың байтаҡ ҡына әҫәрен Башҡортостанға алып ҡайта, һәм улар матбуғат биттәрендә донъя күрә.
Ошо көндәрҙә таныштар “Башҡортостан” гәзите редак­ция­һына һөйө­нөслө хәбәр алып килде. Урал Юлдашевтың “Баш­ҡорттар. Пугачев полковнигы Ҡаранай Моратов­тың тарихы” тигән повесы китап булып нәшер ител­гән.
Типография буяуы кибеп тә өлгөрмәгән баҫманы Урал Тимербулат улы Ҡаҙағстандан Башҡортостан­дағы дуҫтарына, туғандарына күрһәтергә алып ҡайт­ҡан.
– Ҡаранай Моратовтың яҙмышы мине бала саҡтан ҡыҙыҡһындыра ине. Беҙҙең нәҫел ебе уға барып тоташа булһа кәрәк. Юғары кластарҙа уҡығанда тарихи архивтарға мөрә­жәғәт итеп, төрлө сығанаҡтарҙан уның тормошо тураһында мәғлүмәт тупланым. Бынан бер нисә йыл элек тарихсы Салауат Таймасов менән танышыу бәхете тейҙе. Ул миңә башҡорт ихтилалдары тураһындағы китабын бүләк итте. Уны уҡып сыҡ­ҡас, күңелемдә күптән йөрөткән хыялыма – Ҡаранай Моратов тураһында тарихи повесть яҙыуға тотонорға булдым. Әҫәр өҫтөндә дүрт йыл самаһы эшләнем, – тип һөйләй Урал Тимербулат улы.
Урал Юлдашев Стәрлебаш ауылында урта мәктәпте та­мамлағандан һуң Өфөгә медицина институтына юллана. Аҙаҡ Мәскәүҙә аспирантурала уҡыуын дауам итә. Яҙмыш елдәре Уралды Ҡаҙағстан тарафтарына илтә. Бөтә булмышын ме­дицинаға арнаған шәхес – эшендә хөрмәт һәм абруй ҡаҙанған белгес. 1986 йылдан Алматы ҡалаһында Акушерлыҡ, гинекология һәм перинатология буйынса ғилми үҙәктә эшләй. Медицина фәндәре кандидаты, юғары категориялы табип.
– Элек ҡулыма ҡәләм алып ижад итеү теләге юҡ ине. 2005 йылда илһамланып шиғырҙар яҙа башланым. Һуңынан хикәйәләргә тотондом. Был повесть — күләмле әҫәрҙәремдең тәүгеһе. Ижад емештәремде Башҡортостанда нәшер итеү­ҙәренә шатмын. Туғандарым, дуҫтарым уҡып ҡыуана. Ә бына әлеге тарихи яҙмамды йәштәргә лә уҡып сығырға кәңәш итер инем, — ти автор.
Уның китабына сәйәси фәндәр кандидаты, Ҡаҙағстан Рес­публикаһының “Дарын” дәүләт премияһына лайыҡ булған Ол­жас Ҡаптағаевтың баһаһы ла юғары. “Тарих тураһында яҙыу – мөһим һәм яуаплы эш, айырыуса халыҡтың азатлыҡ өсөн көрәше тураһында һүҙ барғанда. Башҡорт халҡының легендар геройы Салауат Юлаев хаҡында яҡшы беләбеҙ, ул ҡыҫҡа ғына тарихи арауыҡ эсендә быуаттар буйы онотолмаған шәхескә әүерелгән. Ә бына Пугачев ихти­лалының тағы бер шаһиты Ҡаранай Моратов тураһында әллә ни мәғлүмәт юҡ ине”, – тип яҙған ул.
Ысынлап та, повесть еңел уҡыла һәм тәүге юлдарынан уҡ ҙур ҡыҙыҡһыныу уята. Башҡортостандан ситтә, тыуған хал­ҡына тоғролоҡ һаҡлап, тамырҙарын онотмай емешле ижад иткән яҡташыбыҙға уңыштар ғына теләге килә.