Вконтакте Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Бактериялар ғалимдар менән “ярыша”
Бактериялар  ғалимдар менән “ярыша”
Антибиотиктарҙың зарары тураһында күп һөйләйҙәр. Ни өсөн ул киҙеү менән сирләгәндә ярҙам итмәй? Ғөмүмән, уларҙың файҙаһы бармы?
Нәсимә.
Белорет районы.

Дарыуҙарҙың файҙаһыҙлығы йәки зарарлы булыуы тура­һында фекер улар медицина күрһәткестәренә ярашлы дөрөҫ тәғәйенләнмәгәндә йәки табип менән кәңәшләш­мәй эселгәндә генә таралырға мөмкин.
Кемдер үҙ белдеге менән антибиотик ярҙамында вируслы инфекцияларҙы дауаларға, хатта уны киҙеүгә ҡаршы ҡулланырға тырыша. Ә бит был дарыу вирустарға ҡаршы көсһөҙ.
Антибиотик (грек телендә аnti — ҡаршы, bios — тормош) уйлап табылғанға тиклем медицинала ниндәй ҙур бушлыҡ булыуын күҙаллау ҡыйын түгел. Етмеш йыл самаһы элек бәшмәксә һәм бактериаль сирҙәргә ҡаршы табиптар ғәмәлдә көсһөҙ булған. Америка микробиологтары 1942 йылда яңы дарыуҙы “антибиотик” тип атарға тәҡдим итә. ХIХ быуат аҙағында танылған урыҫ табиптары В. Манассеин һәм А. Полотебнов үҙҙәренең хеҙмәтендә үңәҙ бәшмәксәләренең сир таратыусы микроорганизмдарға үлемесле тәьҫир итеүен билдәләгән. Ғөмүмән, был өлкәлә эшләгән микробиологтар етерлек була, әммә медициналағы яңы асышты инглиз ғалимы Александр Флемингтың исеме менән бәйләйҙәр. Асыш тарихы көләмәсте хәтерләтһә лә, тап осраҡлы хәлдәрҙең бөйөк эштәргә илтеүен барыбыҙ ҙа яҡшы беләбеҙ.
1828 йылда ғалим стафилококк штамдары менән тәжрибә үткәрә. Һауыттарҙың береһе насар йыуылған була. Тиҙ арала унда стафилококтар менән бергә үңәҙ бәшмәктәре лә үҫеп сыға. Әгәр ҙә ғалим һауытты түгеп, йыуып ҡуйған булһа, пенициллин бер аҙ һуңғараҡ ҡалып табылыр ине. Әммә Флемингтың тәжрибә майҙансығын йыйыштырырға ла, һауыт-һабаны тәртипкә килтерергә лә ваҡыты булмай. Бер саҡ һауыттарҙы килеп ҡараһа, үңәҙ бәшмәксәләренең стафилококтар ояһын юҡҡа сығарыуын күрә. Ғалим ҡыҙыҡһынып, үңәҙ бәшмәксәләренән бактерия күҙәнәктәренә емерткес тәьҫир итеүсе әүҙем матдәне айырып алыуға өлгәшә. Шулай итеп, дауалауҙа яңы офоҡтар асҡан пенициллин табыла.
Аҙаҡ чума һәм туберкулезға ҡаршы стрептомицин антибиотигы бүлеп сығарыла. Был асыштар, әлбиттә, Нобель премияһы менән билдәләнә. Совет микробиологияһы үҙаллы уңышлы үҫешә, ғалим Зинаида Ермолаева ватан пенициллинын асыуҙа һәм етештереүҙә әүҙем ҡатнаша. Бөйөк Ватан һуғышында меңәрләгән яралыны ошо дарыу ҡотҡарып ҡала ла инде. Шуныһы ҡыҙыҡ: яңы антибиотиктар сығыу менән уларға ҡаршы торорлоҡ штамдар ҙа барлыҡҡа килә. Шуға күрә бына нисә йылдар инде микробиологтарға бактериялар менән “ярышырға” тура килә. Яңы дарыуҙар кешелек донъяһын бик күп хәүефтәрҙән һаҡлап ҡалды. Үкенескә күрә, мөғжизәле мәлдәрҙе тиҙ онотабыҙ һәм өр-яңы асыштар көтөп йәшәйбеҙ.




Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





Радий Хәбиров «Башҡортостан геройҙары»ның беренсе ағымын тамамлаусыларҙы ҡотланы

Радий Хәбиров «Башҡортостан геройҙары»ның беренсе ағымын тамамлаусыларҙы ҡотланы 15.09.2026 // Йәмғиәт

Бөгөн Өфөлә республика етәксеһе Радий Хәбиров «Башҡортостан геройҙары» кадрҙар программаһының ......

Тотош уҡырға 0

Башҡортостанда һунарсыларға тәүлегенә бер ҡуян ауларға рөхсәт ителде

Башҡортостанда һунарсыларға тәүлегенә бер ҡуян ауларға рөхсәт ителде 15.09.2026 // Йәмғиәт

Экология министрлығы көҙгө миҙгел асылыуы тураһында иғлан итте....

Тотош уҡырға 0

Республикала балаларҙы уллыҡҡа алырға теләүселәрҙе иҫәпкә ҡуйыу тәртибе раҫланды
Өфөнөң Үҙәк баҙарҙағы ҡулсала хәрәкәт сикләнә

Өфөнөң Үҙәк баҙарҙағы ҡулсала хәрәкәт сикләнә 15.09.2026 // Йәмғиәт

Баш ҡала үҙәгендәге иң тығыҙ участкаларҙың береһендә сикләү өс көн ғәмәлдә була. Водителдәргә урау ......

Тотош уҡырға 0

Башҡортостандың балалар баҡсаһы тәрбиәсеһе атҡаҙанған мәғариф хеҙмәткәре исеменә лайыҡ булды

Башҡортостандың балалар баҡсаһы тәрбиәсеһе атҡаҙанған мәғариф хеҙмәткәре исеменә лайыҡ булды 14.09.2026 // Йәмғиәт

Хөкүмәттең оператив кәңәшмәһендә Башҡортостан Башлығы Хәйбулла районы Аҡъяр ауылының 3-сө «Шатлыҡ» ......

Тотош уҡырға 0

Башҡортостандың балалар баҡсаларында туған телде өйрәнәсәктәр

Башҡортостандың балалар баҡсаларында туған телде өйрәнәсәктәр 14.09.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостандың балалар баҡсаларында туған телде өйрәнәсәктәр...

Тотош уҡырға 0

Радий Хәбиров автомобилдәрҙе МХО ветерандарына тапшырыу хаҡында иҫкә төшөрҙө

Радий Хәбиров автомобилдәрҙе МХО ветерандарына тапшырыу хаҡында иҫкә төшөрҙө 14.09.2026 // Йәмғиәт

Радий Хәбиров автомобилдәрҙе МХО ветерандарына тапшырыу хаҡында иҫкә төшөрҙө...

Тотош уҡырға 0

Вардитер һәм Яхья: Башҡортостанда тыуған сабыйҙарҙың һирәк осраған исемдәре билдәле булды

Вардитер һәм Яхья: Башҡортостанда тыуған сабыйҙарҙың һирәк осраған исемдәре билдәле булды 14.09.2026 // Йәмғиәт

Вардитер һәм Яхья: Башҡортостанда тыуған сабыйҙарҙың һирәк осраған исемдәре билдәле булды...

Тотош уҡырға 0

Өфөлә Көнсығыш сығыу юлында хәрәкәт сикләнә

Өфөлә Көнсығыш сығыу юлында хәрәкәт сикләнә 14.09.2026 // Йәмғиәт

Граждандарҙан маршрутты планлаштырғанда ошо мәғлүмәтте иҫәпкә алыуҙарын һорайҙар....

Тотош уҡырға 0

Башҡортостан синоптиктары аҙна башына һауа торошон хәбәр итте

Башҡортостан синоптиктары аҙна башына һауа торошон хәбәр итте 14.09.2026 // Йәмғиәт

Киләһе өс көндә республика биләмәһендә йылы һәм ҡайһы берҙә ямғырлы һауа торошо һаҡлана, тип хәбәр ......

Тотош уҡырға 0

Радий Хәбиров: Башҡортостандың Милли кейеме заманса моданың бер өлөшөнә әүерелде

Радий Хәбиров: Башҡортостандың Милли кейеме заманса моданың бер өлөшөнә әүерелде 11.09.2026 // Йәмғиәт

Радий Хәбиров: Башҡортостандың Милли кейеме заманса моданың бер өлөшөнә әүерелде...

Тотош уҡырға 0

Республика дауаханалары мобиль медицина комплекстары алды

Республика дауаханалары мобиль медицина комплекстары алды 11.09.2026 // Йәмғиәт

Республика дауаханалары мобиль медицина комплекстары алды...

Тотош уҡырға 0


Комментарий өҫтәргә