Вконтакте Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Үҙе китте… Башҡарған ролдәре мәңгегә йөрәктәрҙә ҡалды
Үҙе китте… Башҡарған ролдәре  мәңгегә йөрәктәрҙә ҡалды
Стәрлетамаҡ башҡорт драма театрын ғына түгел, ә бөтә сәнғәт донъяһын оло юғалтыуға һалып Филарит ағай Бакировтың баҡыйлыҡҡа күсеүенә лә йылдан ашыу ваҡыт үткән. Тик уны яратҡан сәхнәһе, коллегалары, тамашасыһы әле һаман юҡһына…

Филарит ағай тыумышы менән – Балтас яғынан. Мәктәпте тамамлағас, Өфө сәнғәт училищеһының актерҙар бүлегендә уҡый. Ҡулына диплом алғас, 1970 йылда, Салауат башҡорт драма театрында эш башлай. Йәш кенә булыуына ҡарамаҫтан, Филарит ағай унда сағыу образдар тыуҙыра: М. Кәримдең “Ай тотолған төндә”һендә – Аҡъегет, Ә. Мирзаһитовтың “Бәхтегәрәй”ендә – Бәхтегәрәй, Г. Лорканың “Ҡанлы туй”ында – Леонардо һәм башҡалар... Бер төркөм моряк егеттәргә ауылдарына ялға ҡайтҡан арала М. Байджиевтың “Наҙлыгөл” спектаклен ҡарау бәхете тейә. Ғәзиз ролен башҡарыусы Филарит ағайҙың уйнауынан тәьҫирләнгән егеттәр театрға рәхмәт хаты яҙа. “Ғәзизгә беҙҙән – ҙур ихтирам, ул беҙҙең өсөн өлгө булып тора. Һеҙҙең кеүектәрҙән көс-дәрт алабыҙ. Тыуған илебеҙ һәм унда йәшәгән ватандаштарыбыҙ өсөн беҙ һәр ваҡыт һаҡтабыҙ! Һеҙгә тағы ла ҙур рәхмәт!” – тиелә хат юлдарында.
1987 йылда Филарит Бакиров М. Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрына саҡырыла. Өфөлә лә ул юғары кимәлдә бик күп образдар тыуҙырыуға өлгәшә: А. Абдуллиндың “Ун өсөнсө председатель” спектаклендә – председатель Сәғәҙиев, Д. Юлтыйҙың “Ҡарағол”онда – Әпкәләй, Т. Миңнуллиндың “Диләфрүзгә дүрт кейәү”ендә – Шәкүр, Ф. Бүләковтың “Толпар”ында – Толпар.
1991 йылдан алып һуңғы көндәренә ҡәҙәр Филарит ағай Стәрлетамаҡ башҡорт драма театрына тоғро хеҙмәт итте. Уның тыуҙырған образдары – У. Шекспирҙың “Ричард Өсөнсө”һөндә – мәкерле Ричард, К. Карыйҙың “Бәхетһеҙ мөхәббәт”ендә изге күңелле Иван, Ф. Бүләковтың “Онотолған доға”һында – Зар ҡарт, Х. Ирғәлиндең “Инә бүре ҡарғышы”нда – ҡаты бәғерле полковник Экбаум, А. Яхонтовтың “Үткәндәре бай ҡатын”ында – бәхетһеҙ Юрий, Б. Рафиҡовтың “Париж башҡорто”нда – Гәрәй, И. Садиҡовтың “Хужа Насретдиндың биш ҡатыны”нда Насретдин һәм башҡа күп төрлө яҙмышлы һәм характерҙағы геройҙар.
Талантлы кеше һәр яҡлап талантлы, тиҙәр. Филарит ағай үҙен һәләтле режиссер итеп тә танытты. Ул ҡуйған Б. Рафиҡовтың “Замана минең ҡулда”, И. Йомағоловтың “Буш сәңгелдәк”, К. Аҡбашевтың “Сибәр ҡатын”, А. Ғаффарҙың “Яҙҙар моңо”, Д. Сәлиховтың ”Өҙөлгән йөҙөм”, Н. Ғәйетбаевтың “Ҡыҙҙар, ишек асығыҙ”, А. Гельмандың “Эскәмйә”, К. Чандрҙың “Бер мөхәббәт – мең ғашиҡ” спектаклдәре оҙаҡ йылдар сәхнәнән төшмәй уйналды. Йәнә Филарит ағай үҙе ҡуйған әйберҙәрҙә үҙе лә уйнай. Был уның спектаклдәренең бәйәһен тағы ла күтәрә төшә ине. Әйткәндәй, тәржемә өлкәһендә лә ярайһы уҡ әүҙем эш алып барҙы ул.
Һуңғы йылдарҙа Филарит ағай уйнаған Флорид Бүләковтың “Һөйәһеңме, һөймәйһеңме?” драмаһында – Ғафур, Мирхәйҙәр Фәйзиҙең “Ғәлиәбаныу” музыкаль драмаһында – Бәҙри, Мостай Кәримдең “Ҡыҙ урлау” комедияһында – Әжмәғол, Флорид Бүләковтың “Мәскәү-Васютки” драмаһында Ҡарт образдарын тамашасы һаман да һағынып иҫкә ала. Ул тыуҙырған йөҙәрләгән көслө, сағыу, ҡабатланмаҫ образдар башҡорт сәнғәтенең алтын фондын тәшкил итә, тиһәк тә хаталанмаҫбыҙ. Ысынлап та, театрҙа һәр стена уның тураһында ниндәйҙер яҡты иҫтәлек һаҡлаған төҫлө. Аҙмы-күпме – 40 йылдан ашыу ғүмер сәхнәгә бағышланған... Күп яҡлы ижад эйәһен Хөкүмәтебеҙ ҙә юғары баһаланы – 1995 йылда “халыҡ артисы” тигән маҡтаулы исем менән бүләкләне.
– Филарит Әбделғәзим улы ниндәй генә жанрҙа – драма, трагедия йәки комедия булһынмы – үҙ образын булдыра белде, хатта бәләкәй генә ролгә лә намыҫ менән ҡараны. Урыны менән шаян да, йор һүҙле лә, шул уҡ ваҡытта талапсан да, ҡайһы саҡта ғәҙел уҫал да була белде. Тураһын ярып, күҙгә ҡарап әйтте, – тип иҫкә ала уны коллегалары. Ошо урында билдәле драматург Кәбир Аҡбашевтың һүҙҙәре иҫкә төшә:
– Филарит кеүек тураһын ярып әйткән кеше һирәк бит ул. Бына ошондай остаздарҙың, алдыңда йылмайып, артыңдан бысраҡ атырға әҙер кешеләр күбәйгән хәҙерге заманда, арабыҙҙан китеүе үкенесле.
– Барыһы ла әле генә кеүек. Театрым, сәхнәм, ролдәрем тип янып-көйөп йәшәне Филарит һәм башҡаларҙан да шуны көттө. Хәҙер һағынып һөйләргә уның эшләнгән, эшләнеп бөтөлмәгән эштәре, ҡылған изгелектәре генә ҡалды. Филарит та йондоҙ булып балҡыны ла, тиҙ генә атылып, һүнде шул, – ти ауыр көрһөнөп, тауышындағы һағышты йәшерә алмаһа ла, йөрәгенә сабырлыҡты бикләгән актерҙың ҡатыны Ниса апай. – Оло юғалтыуҙан бик ныҡ шаңҡып ҡалһаҡ та, сәнғәт усағыбыҙҙың утын һүндермәй, ул ҡалдырып киткән спектаклдәргә йән өрҙөк, ҡабаттан тергеҙҙек. Әгәр эштәрен дауам итәбеҙ икән, уның образдарын сәхнәлә күрһәтәбеҙ икән, Филарит Бакиров беҙҙең йөрәктәрҙә йәшәйәсәк әле. Иртәгә беҙҙең театр бинаһында киске сәғәт 7-лә Филарит Бакировтың хәтер кисәһе уҙасаҡ. Минең төп бурысым – урыны-еренә еткереп, матур итеп ойоштороу. Ә һеҙгә, ҡәҙерле тамашасыларым, быға тиклем дә бергә булдыҡ, бергә ҡалайыҡ, тип өндәшәм. Донъя фани… Киткән кире ҡайтмай, ә килгәндәр килә китергә. Шуға күрә был яҡты донъялағы һәр сәғәтебеҙгә шатланып, бер-беребеҙҙе ихтирам һәм хөрмәт итеп йәшәйек...
Рәхмәт һиңә, Филарит ағай, эшләгән эштәрең, ҡалдырған яҡты эҙең өсөн, рухың шат, йәнең йәннәттә булһын.


Автор: Гөлдәр СОБХАНҒОЛОВА. Район: Стәрлетамаҡ ҡалаһы.


Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





Республикала ветерандарға Еңеү көнө уңайынан аҡса пенсия менән бергә бирелә

Республикала ветерандарға Еңеү көнө уңайынан аҡса пенсия менән бергә бирелә 06.04.2026 // Йәмғиәт

Республикала ветерандарға Еңеү көнө уңайынан аҡса пенсия менән бергә бирелә...

Тотош уҡырға 0

Йәнә +20°: Башҡортостанда йылы көндәр көтөлә

Йәнә +20°: Башҡортостанда йылы көндәр көтөлә 06.04.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостан синоптиктары алдағы өс көнгә һауа торошон фаразланы....

Тотош уҡырға 0

Башҡортостанға легендар «Еңеү паровозы» килә

Башҡортостанға легендар «Еңеү паровозы» килә 03.04.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанға, шулай уҡ Рәсәйҙең тағы бер нисә төбәгенә легендар «Еңеү паровозы» килә....

Тотош уҡырға 2

Рельстан сыҡҡан поезд пассажирҙарының күбеһен Ульяновскиға алып килгәндәр
Башҡортостанда Яҡуповтар ғаиләһендә туғыҙынсы бала тыуған

Башҡортостанда Яҡуповтар ғаиләһендә туғыҙынсы бала тыуған 03.04.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда Яҡуповтар ғаиләһендә туғыҙынсы бала тыуған...

Тотош уҡырға 2

Башҡорт теленән халыҡ-ара диктант яҙыу көнө билдәле булды

Башҡорт теленән халыҡ-ара диктант яҙыу көнө билдәле булды 03.04.2026 // Йәмғиәт

Быйыл Башҡорт теленән халыҡ-ара диктант 17 апрелдә уҙа. Һәр ваҡыттағыса акция онлайн һәм офлайн ......

Тотош уҡырға 2

7 майҙа Башҡортостандан Абхазияға тура рейстар асыла

7 майҙа Башҡортостандан Абхазияға тура рейстар асыла 03.04.2026 // Йәмғиәт

7 майҙа Башҡортостандан Абхазияға тура рейстар асыла...

Тотош уҡырға 2

Башҡортостанда БПЛА һөжүм иткән урындан кадрҙарҙы төшөрөргә ярамауын иҫкәрттеләр

Башҡортостанда БПЛА һөжүм иткән урындан кадрҙарҙы төшөрөргә ярамауын иҫкәрттеләр 02.04.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда БПЛА һөжүм иткән урындан кадрҙарҙы төшөрөргә ярамауын иҫкәрттеләр...

Тотош уҡырға 1

Шаран ауылында үҙәк майҙан төҙөкләндерелә

Шаран ауылында үҙәк майҙан төҙөкләндерелә 02.04.2026 // Йәмғиәт

Шаран районы Шаран ауылында «Йәшәү өсөн инфраструктура» милли проектының «Уңайлы ҡала мөхитен ......

Тотош уҡырға 3

Баш ҡалала халыҡты ваҡытлыса урынлаштырыу пункты асылды

Баш ҡалала халыҡты ваҡытлыса урынлаштырыу пункты асылды 02.04.2026 // Йәмғиәт

Ул 35-се белем биреү үҙәгендә урынлашҡан (Ғафури урамы, 7)....

Тотош уҡырға 3

Өфөлә БПЛА һөжүме ваҡытында зыян күреүселәр тураһында ялған мәғлүмәтте кире ҡаҡтылар

Өфөлә БПЛА һөжүме ваҡытында зыян күреүселәр тураһында ялған мәғлүмәтте кире ҡаҡтылар 02.04.2026 // Йәмғиәт

Өфөлә БПЛА һөжүме ваҡытында зыян күреүселәр тураһында ялған мәғлүмәтте кире ҡаҡтылар...

Тотош уҡырға 4

Республика ҡотҡарыусылары ташҡын тураһында оператив мәғлүмәт еткерҙе

Республика ҡотҡарыусылары ташҡын тураһында оператив мәғлүмәт еткерҙе 02.04.2026 // Йәмғиәт

Республика ҡотҡарыусылары ташҡын тураһында оператив мәғлүмәт еткерҙе...

Тотош уҡырға 2


Комментарий өҫтәргә