Вконтакте Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Үҙе китте… Башҡарған ролдәре мәңгегә йөрәктәрҙә ҡалды
Үҙе китте… Башҡарған ролдәре  мәңгегә йөрәктәрҙә ҡалды
Стәрлетамаҡ башҡорт драма театрын ғына түгел, ә бөтә сәнғәт донъяһын оло юғалтыуға һалып Филарит ағай Бакировтың баҡыйлыҡҡа күсеүенә лә йылдан ашыу ваҡыт үткән. Тик уны яратҡан сәхнәһе, коллегалары, тамашасыһы әле һаман юҡһына…

Филарит ағай тыумышы менән – Балтас яғынан. Мәктәпте тамамлағас, Өфө сәнғәт училищеһының актерҙар бүлегендә уҡый. Ҡулына диплом алғас, 1970 йылда, Салауат башҡорт драма театрында эш башлай. Йәш кенә булыуына ҡарамаҫтан, Филарит ағай унда сағыу образдар тыуҙыра: М. Кәримдең “Ай тотолған төндә”һендә – Аҡъегет, Ә. Мирзаһитовтың “Бәхтегәрәй”ендә – Бәхтегәрәй, Г. Лорканың “Ҡанлы туй”ында – Леонардо һәм башҡалар... Бер төркөм моряк егеттәргә ауылдарына ялға ҡайтҡан арала М. Байджиевтың “Наҙлыгөл” спектаклен ҡарау бәхете тейә. Ғәзиз ролен башҡарыусы Филарит ағайҙың уйнауынан тәьҫирләнгән егеттәр театрға рәхмәт хаты яҙа. “Ғәзизгә беҙҙән – ҙур ихтирам, ул беҙҙең өсөн өлгө булып тора. Һеҙҙең кеүектәрҙән көс-дәрт алабыҙ. Тыуған илебеҙ һәм унда йәшәгән ватандаштарыбыҙ өсөн беҙ һәр ваҡыт һаҡтабыҙ! Һеҙгә тағы ла ҙур рәхмәт!” – тиелә хат юлдарында.
1987 йылда Филарит Бакиров М. Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрына саҡырыла. Өфөлә лә ул юғары кимәлдә бик күп образдар тыуҙырыуға өлгәшә: А. Абдуллиндың “Ун өсөнсө председатель” спектаклендә – председатель Сәғәҙиев, Д. Юлтыйҙың “Ҡарағол”онда – Әпкәләй, Т. Миңнуллиндың “Диләфрүзгә дүрт кейәү”ендә – Шәкүр, Ф. Бүләковтың “Толпар”ында – Толпар.
1991 йылдан алып һуңғы көндәренә ҡәҙәр Филарит ағай Стәрлетамаҡ башҡорт драма театрына тоғро хеҙмәт итте. Уның тыуҙырған образдары – У. Шекспирҙың “Ричард Өсөнсө”һөндә – мәкерле Ричард, К. Карыйҙың “Бәхетһеҙ мөхәббәт”ендә изге күңелле Иван, Ф. Бүләковтың “Онотолған доға”һында – Зар ҡарт, Х. Ирғәлиндең “Инә бүре ҡарғышы”нда – ҡаты бәғерле полковник Экбаум, А. Яхонтовтың “Үткәндәре бай ҡатын”ында – бәхетһеҙ Юрий, Б. Рафиҡовтың “Париж башҡорто”нда – Гәрәй, И. Садиҡовтың “Хужа Насретдиндың биш ҡатыны”нда Насретдин һәм башҡа күп төрлө яҙмышлы һәм характерҙағы геройҙар.
Талантлы кеше һәр яҡлап талантлы, тиҙәр. Филарит ағай үҙен һәләтле режиссер итеп тә танытты. Ул ҡуйған Б. Рафиҡовтың “Замана минең ҡулда”, И. Йомағоловтың “Буш сәңгелдәк”, К. Аҡбашевтың “Сибәр ҡатын”, А. Ғаффарҙың “Яҙҙар моңо”, Д. Сәлиховтың ”Өҙөлгән йөҙөм”, Н. Ғәйетбаевтың “Ҡыҙҙар, ишек асығыҙ”, А. Гельмандың “Эскәмйә”, К. Чандрҙың “Бер мөхәббәт – мең ғашиҡ” спектаклдәре оҙаҡ йылдар сәхнәнән төшмәй уйналды. Йәнә Филарит ағай үҙе ҡуйған әйберҙәрҙә үҙе лә уйнай. Был уның спектаклдәренең бәйәһен тағы ла күтәрә төшә ине. Әйткәндәй, тәржемә өлкәһендә лә ярайһы уҡ әүҙем эш алып барҙы ул.
Һуңғы йылдарҙа Филарит ағай уйнаған Флорид Бүләковтың “Һөйәһеңме, һөймәйһеңме?” драмаһында – Ғафур, Мирхәйҙәр Фәйзиҙең “Ғәлиәбаныу” музыкаль драмаһында – Бәҙри, Мостай Кәримдең “Ҡыҙ урлау” комедияһында – Әжмәғол, Флорид Бүләковтың “Мәскәү-Васютки” драмаһында Ҡарт образдарын тамашасы һаман да һағынып иҫкә ала. Ул тыуҙырған йөҙәрләгән көслө, сағыу, ҡабатланмаҫ образдар башҡорт сәнғәтенең алтын фондын тәшкил итә, тиһәк тә хаталанмаҫбыҙ. Ысынлап та, театрҙа һәр стена уның тураһында ниндәйҙер яҡты иҫтәлек һаҡлаған төҫлө. Аҙмы-күпме – 40 йылдан ашыу ғүмер сәхнәгә бағышланған... Күп яҡлы ижад эйәһен Хөкүмәтебеҙ ҙә юғары баһаланы – 1995 йылда “халыҡ артисы” тигән маҡтаулы исем менән бүләкләне.
– Филарит Әбделғәзим улы ниндәй генә жанрҙа – драма, трагедия йәки комедия булһынмы – үҙ образын булдыра белде, хатта бәләкәй генә ролгә лә намыҫ менән ҡараны. Урыны менән шаян да, йор һүҙле лә, шул уҡ ваҡытта талапсан да, ҡайһы саҡта ғәҙел уҫал да була белде. Тураһын ярып, күҙгә ҡарап әйтте, – тип иҫкә ала уны коллегалары. Ошо урында билдәле драматург Кәбир Аҡбашевтың һүҙҙәре иҫкә төшә:
– Филарит кеүек тураһын ярып әйткән кеше һирәк бит ул. Бына ошондай остаздарҙың, алдыңда йылмайып, артыңдан бысраҡ атырға әҙер кешеләр күбәйгән хәҙерге заманда, арабыҙҙан китеүе үкенесле.
– Барыһы ла әле генә кеүек. Театрым, сәхнәм, ролдәрем тип янып-көйөп йәшәне Филарит һәм башҡаларҙан да шуны көттө. Хәҙер һағынып һөйләргә уның эшләнгән, эшләнеп бөтөлмәгән эштәре, ҡылған изгелектәре генә ҡалды. Филарит та йондоҙ булып балҡыны ла, тиҙ генә атылып, һүнде шул, – ти ауыр көрһөнөп, тауышындағы һағышты йәшерә алмаһа ла, йөрәгенә сабырлыҡты бикләгән актерҙың ҡатыны Ниса апай. – Оло юғалтыуҙан бик ныҡ шаңҡып ҡалһаҡ та, сәнғәт усағыбыҙҙың утын һүндермәй, ул ҡалдырып киткән спектаклдәргә йән өрҙөк, ҡабаттан тергеҙҙек. Әгәр эштәрен дауам итәбеҙ икән, уның образдарын сәхнәлә күрһәтәбеҙ икән, Филарит Бакиров беҙҙең йөрәктәрҙә йәшәйәсәк әле. Иртәгә беҙҙең театр бинаһында киске сәғәт 7-лә Филарит Бакировтың хәтер кисәһе уҙасаҡ. Минең төп бурысым – урыны-еренә еткереп, матур итеп ойоштороу. Ә һеҙгә, ҡәҙерле тамашасыларым, быға тиклем дә бергә булдыҡ, бергә ҡалайыҡ, тип өндәшәм. Донъя фани… Киткән кире ҡайтмай, ә килгәндәр килә китергә. Шуға күрә был яҡты донъялағы һәр сәғәтебеҙгә шатланып, бер-беребеҙҙе ихтирам һәм хөрмәт итеп йәшәйек...
Рәхмәт һиңә, Филарит ағай, эшләгән эштәрең, ҡалдырған яҡты эҙең өсөн, рухың шат, йәнең йәннәттә булһын.


Автор: Гөлдәр СОБХАНҒОЛОВА. Район: Стәрлетамаҡ ҡалаһы.


Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





Башҡортостанда Торатауға илткән юл 50 миллион һумға төҙөкләндерелә

Башҡортостанда Торатауға илткән юл 50 миллион һумға төҙөкләндерелә 14.04.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда Торатауға илткән юл 50 миллион һумға төҙөкләндерелә...

Тотош уҡырға 1

Радий Хәбиров ағаһының ғүмере өсөн көрәшкән табиптарға рәхмәт белдерҙе
Республика етәксеһе халыҡтың өмәләрҙә ҡатнашыуын тәьмин итергә ҡушты
Башҡортостан һыу баҫыуҙан зыян күргән Дағстанға ярҙам итәсәк

Башҡортостан һыу баҫыуҙан зыян күргән Дағстанға ярҙам итәсәк 14.04.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров һыу баҫыуҙан зыян күргән Дағстан халҡы өсөн ярҙам йыйыуҙы ......

Тотош уҡырға 2

Башҡортостан Башлығы үҙенең шәжәрәһе тураһында мәғлүмәт менән уртаҡлашты

Башҡортостан Башлығы үҙенең шәжәрәһе тураһында мәғлүмәт менән уртаҡлашты 14.04.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров хөкүмәттең оператив кәңәшмәһендә ата-бабаларыбыҙҙың ғаиләләрендә ......

Тотош уҡырға 1

Асҡында Сабитовтар ғаиләһе бишенсе тапҡыр атай-әсәй булған

Асҡында Сабитовтар ғаиләһе бишенсе тапҡыр атай-әсәй булған 14.04.2026 // Йәмғиәт

Асҡында Сабитовтар ғаиләһе бишенсе тапҡыр атай-әсәй булған...

Тотош уҡырға 2

Федераль һалым хеҙмәтенең республика идаралығы килем тураһында декларация тапшырыу ваҡытын иғлан итте

Федераль һалым хеҙмәтенең республика идаралығы килем тураһында декларация тапшырыу ваҡытын иғлан итте 13.04.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда йәшәүселәр 30 апрелгә тиклем 2025 йыл өсөн килем тураһында декларация тапшыра ала. ......

Тотош уҡырға 3

Башҡортостанда кәмәлә йөҙөп киткән биш кеше юғалған

Башҡортостанда кәмәлә йөҙөп киткән биш кеше юғалған 13.04.2026 // Йәмғиәт

Йыл башынан 112 номерына юғалған кешеләр тураһында 28 хәбәр килгән: бөтәһе 50 кеше, шул иҫәптән 9 ......

Тотош уҡырға 2

Өфөлә Вәсилә Фәттәхова һәм Николай Красников урамдары барлыҡҡа килә

Өфөлә Вәсилә Фәттәхова һәм Николай Красников урамдары барлыҡҡа килә 13.04.2026 // Йәмғиәт

Өфөләргә баш ҡала топонимикаһын формалаштырыуҙа ҡатнашырға тәҡдим иттеләр. Аҙаҡҡы ҡарар ҡабул ......

Тотош уҡырға 3

Башҡортостанда ишле ғаиләлә бишенсе сабый тыуған

Башҡортостанда ишле ғаиләлә бишенсе сабый тыуған 13.04.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда ишле ғаиләлә бишенсе сабый тыуған...

Тотош уҡырға 3

Башҡортостан Башлығының ағаһы вафат булған
Башҡортостанда йәшәүселәрҙе боҙлауыҡ һәм көслө ел хаҡында иҫкәрттеләр

Башҡортостанда йәшәүселәрҙе боҙлауыҡ һәм көслө ел хаҡында иҫкәрттеләр 10.04.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда йәшәүселәрҙе боҙлауыҡ һәм көслө ел хаҡында иҫкәрттеләр...

Тотош уҡырға 8


Комментарий өҫтәргә