Вконтакте facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Үҙе китте… Башҡарған ролдәре мәңгегә йөрәктәрҙә ҡалды
Үҙе китте… Башҡарған ролдәре  мәңгегә йөрәктәрҙә ҡалды
Стәрлетамаҡ башҡорт драма театрын ғына түгел, ә бөтә сәнғәт донъяһын оло юғалтыуға һалып Филарит ағай Бакировтың баҡыйлыҡҡа күсеүенә лә йылдан ашыу ваҡыт үткән. Тик уны яратҡан сәхнәһе, коллегалары, тамашасыһы әле һаман юҡһына…

Филарит ағай тыумышы менән – Балтас яғынан. Мәктәпте тамамлағас, Өфө сәнғәт училищеһының актерҙар бүлегендә уҡый. Ҡулына диплом алғас, 1970 йылда, Салауат башҡорт драма театрында эш башлай. Йәш кенә булыуына ҡарамаҫтан, Филарит ағай унда сағыу образдар тыуҙыра: М. Кәримдең “Ай тотолған төндә”һендә – Аҡъегет, Ә. Мирзаһитовтың “Бәхтегәрәй”ендә – Бәхтегәрәй, Г. Лорканың “Ҡанлы туй”ында – Леонардо һәм башҡалар... Бер төркөм моряк егеттәргә ауылдарына ялға ҡайтҡан арала М. Байджиевтың “Наҙлыгөл” спектаклен ҡарау бәхете тейә. Ғәзиз ролен башҡарыусы Филарит ағайҙың уйнауынан тәьҫирләнгән егеттәр театрға рәхмәт хаты яҙа. “Ғәзизгә беҙҙән – ҙур ихтирам, ул беҙҙең өсөн өлгө булып тора. Һеҙҙең кеүектәрҙән көс-дәрт алабыҙ. Тыуған илебеҙ һәм унда йәшәгән ватандаштарыбыҙ өсөн беҙ һәр ваҡыт һаҡтабыҙ! Һеҙгә тағы ла ҙур рәхмәт!” – тиелә хат юлдарында.
1987 йылда Филарит Бакиров М. Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрына саҡырыла. Өфөлә лә ул юғары кимәлдә бик күп образдар тыуҙырыуға өлгәшә: А. Абдуллиндың “Ун өсөнсө председатель” спектаклендә – председатель Сәғәҙиев, Д. Юлтыйҙың “Ҡарағол”онда – Әпкәләй, Т. Миңнуллиндың “Диләфрүзгә дүрт кейәү”ендә – Шәкүр, Ф. Бүләковтың “Толпар”ында – Толпар.
1991 йылдан алып һуңғы көндәренә ҡәҙәр Филарит ағай Стәрлетамаҡ башҡорт драма театрына тоғро хеҙмәт итте. Уның тыуҙырған образдары – У. Шекспирҙың “Ричард Өсөнсө”һөндә – мәкерле Ричард, К. Карыйҙың “Бәхетһеҙ мөхәббәт”ендә изге күңелле Иван, Ф. Бүләковтың “Онотолған доға”һында – Зар ҡарт, Х. Ирғәлиндең “Инә бүре ҡарғышы”нда – ҡаты бәғерле полковник Экбаум, А. Яхонтовтың “Үткәндәре бай ҡатын”ында – бәхетһеҙ Юрий, Б. Рафиҡовтың “Париж башҡорто”нда – Гәрәй, И. Садиҡовтың “Хужа Насретдиндың биш ҡатыны”нда Насретдин һәм башҡа күп төрлө яҙмышлы һәм характерҙағы геройҙар.
Талантлы кеше һәр яҡлап талантлы, тиҙәр. Филарит ағай үҙен һәләтле режиссер итеп тә танытты. Ул ҡуйған Б. Рафиҡовтың “Замана минең ҡулда”, И. Йомағоловтың “Буш сәңгелдәк”, К. Аҡбашевтың “Сибәр ҡатын”, А. Ғаффарҙың “Яҙҙар моңо”, Д. Сәлиховтың ”Өҙөлгән йөҙөм”, Н. Ғәйетбаевтың “Ҡыҙҙар, ишек асығыҙ”, А. Гельмандың “Эскәмйә”, К. Чандрҙың “Бер мөхәббәт – мең ғашиҡ” спектаклдәре оҙаҡ йылдар сәхнәнән төшмәй уйналды. Йәнә Филарит ағай үҙе ҡуйған әйберҙәрҙә үҙе лә уйнай. Был уның спектаклдәренең бәйәһен тағы ла күтәрә төшә ине. Әйткәндәй, тәржемә өлкәһендә лә ярайһы уҡ әүҙем эш алып барҙы ул.
Һуңғы йылдарҙа Филарит ағай уйнаған Флорид Бүләковтың “Һөйәһеңме, һөймәйһеңме?” драмаһында – Ғафур, Мирхәйҙәр Фәйзиҙең “Ғәлиәбаныу” музыкаль драмаһында – Бәҙри, Мостай Кәримдең “Ҡыҙ урлау” комедияһында – Әжмәғол, Флорид Бүләковтың “Мәскәү-Васютки” драмаһында Ҡарт образдарын тамашасы һаман да һағынып иҫкә ала. Ул тыуҙырған йөҙәрләгән көслө, сағыу, ҡабатланмаҫ образдар башҡорт сәнғәтенең алтын фондын тәшкил итә, тиһәк тә хаталанмаҫбыҙ. Ысынлап та, театрҙа һәр стена уның тураһында ниндәйҙер яҡты иҫтәлек һаҡлаған төҫлө. Аҙмы-күпме – 40 йылдан ашыу ғүмер сәхнәгә бағышланған... Күп яҡлы ижад эйәһен Хөкүмәтебеҙ ҙә юғары баһаланы – 1995 йылда “халыҡ артисы” тигән маҡтаулы исем менән бүләкләне.
– Филарит Әбделғәзим улы ниндәй генә жанрҙа – драма, трагедия йәки комедия булһынмы – үҙ образын булдыра белде, хатта бәләкәй генә ролгә лә намыҫ менән ҡараны. Урыны менән шаян да, йор һүҙле лә, шул уҡ ваҡытта талапсан да, ҡайһы саҡта ғәҙел уҫал да була белде. Тураһын ярып, күҙгә ҡарап әйтте, – тип иҫкә ала уны коллегалары. Ошо урында билдәле драматург Кәбир Аҡбашевтың һүҙҙәре иҫкә төшә:
– Филарит кеүек тураһын ярып әйткән кеше һирәк бит ул. Бына ошондай остаздарҙың, алдыңда йылмайып, артыңдан бысраҡ атырға әҙер кешеләр күбәйгән хәҙерге заманда, арабыҙҙан китеүе үкенесле.
– Барыһы ла әле генә кеүек. Театрым, сәхнәм, ролдәрем тип янып-көйөп йәшәне Филарит һәм башҡаларҙан да шуны көттө. Хәҙер һағынып һөйләргә уның эшләнгән, эшләнеп бөтөлмәгән эштәре, ҡылған изгелектәре генә ҡалды. Филарит та йондоҙ булып балҡыны ла, тиҙ генә атылып, һүнде шул, – ти ауыр көрһөнөп, тауышындағы һағышты йәшерә алмаһа ла, йөрәгенә сабырлыҡты бикләгән актерҙың ҡатыны Ниса апай. – Оло юғалтыуҙан бик ныҡ шаңҡып ҡалһаҡ та, сәнғәт усағыбыҙҙың утын һүндермәй, ул ҡалдырып киткән спектаклдәргә йән өрҙөк, ҡабаттан тергеҙҙек. Әгәр эштәрен дауам итәбеҙ икән, уның образдарын сәхнәлә күрһәтәбеҙ икән, Филарит Бакиров беҙҙең йөрәктәрҙә йәшәйәсәк әле. Иртәгә беҙҙең театр бинаһында киске сәғәт 7-лә Филарит Бакировтың хәтер кисәһе уҙасаҡ. Минең төп бурысым – урыны-еренә еткереп, матур итеп ойоштороу. Ә һеҙгә, ҡәҙерле тамашасыларым, быға тиклем дә бергә булдыҡ, бергә ҡалайыҡ, тип өндәшәм. Донъя фани… Киткән кире ҡайтмай, ә килгәндәр килә китергә. Шуға күрә был яҡты донъялағы һәр сәғәтебеҙгә шатланып, бер-беребеҙҙе ихтирам һәм хөрмәт итеп йәшәйек...
Рәхмәт һиңә, Филарит ағай, эшләгән эштәрең, ҡалдырған яҡты эҙең өсөн, рухың шат, йәнең йәннәттә булһын.


Автор: Гөлдәр СОБХАНҒОЛОВА. Район: Стәрлетамаҡ ҡалаһы.


Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





Башҡортостанда ветеран Григорий Савинға 100 йәш тулды

Башҡортостанда ветеран Григорий Савинға 100 йәш тулды 06.02.2026 // Йәмғиәт

Һуғышта яраланғандан һуң фронттағы табип уға оҙон ғүмерле буласағын әйткән....

Тотош уҡырға 2

МХО-ла ҡатнашыусылар Абхазияла ял итергә мөмкин

МХО-ла ҡатнашыусылар Абхазияла ял итергә мөмкин 06.02.2026 // Йәмғиәт

МХО-ла ҡатнашыусылар Абхазияла ял итергә мөмкин...

Тотош уҡырға 2

Републикала һауа температураһының күтәрелеүе фаразлана

Републикала һауа температураһының күтәрелеүе фаразлана 06.02.2026 // Йәмғиәт

Републикала һауа температураһының күтәрелеүе фаразлана...

Тотош уҡырға 2

Республикабыҙҙа «Балаҡатай мəргəне» турниры уҙҙы

Республикабыҙҙа «Балаҡатай мəргəне» турниры уҙҙы 06.02.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостандың Яңыбай ауылында традицион уҡтан атыу буйынса «Балаҡатай мәргәне» төбәк-ара турниры ......

Тотош уҡырға 2

Башҡортостанда ҡайһы бер аҙыҡ-түлек арзанайған

Башҡортостанда ҡайһы бер аҙыҡ-түлек арзанайған 05.02.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда ҡайһы бер аҙыҡ-түлек арзанайған...

Тотош уҡырға 2

Республикала Стәрлетамаҡ — Раевка юлы яңыртылды

Республикала Стәрлетамаҡ — Раевка юлы яңыртылды 05.02.2026 // Йәмғиәт

Былтыр мөһим төбәк трассаһының өс участкаһы норматив хәлгә килтерелде....

Тотош уҡырға 4

Башҡортостан Башлығы ҡарамағындағы Кеше хоҡуҡтары буйынса совет – илдә иң яҡшыларҙың береһе

Башҡортостан Башлығы ҡарамағындағы Кеше хоҡуҡтары буйынса совет – илдә иң яҡшыларҙың береһе 05.02.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостан Башлығы ҡарамағындағы Кеше хоҡуҡтары һәм граждандар йәмғиәте институттарын үҫтереү ......

Тотош уҡырға 3

Республикала оло йәштәгеләр өсөн интернаттар социаль йорттар тип үҙгәртелде
Башҡорт йырсыһы Элвин Грей легендар «Тыуған яҡ» хитын башҡарыу хоҡуғына эйә булды

Башҡорт йырсыһы Элвин Грей легендар «Тыуған яҡ» хитын башҡарыу хоҡуғына эйә булды 05.02.2026 // Йәмғиәт

Башҡорт йырсыһы Элвин Грей легендар «Тыуған яҡ» хитын башҡарыу хоҡуғына эйә булды...

Тотош уҡырға 2

Башҡортостан халҡын финанс пирамидаһы хаҡында иҫкәрттеләр

Башҡортостан халҡын финанс пирамидаһы хаҡында иҫкәрттеләр 04.02.2026 // Йәмғиәт

Өфөлә һәм Нефтекамала клиенттар менән осрашыуҙар үткәргән «Добролайф» компанияһында намыҫһыҙ эш ......

Тотош уҡырға 2

Башҡорт йырсыһы Альбина Килдейәрованы ни өсөн бала табыу йортонда алмаштырғандар?

Башҡорт йырсыһы Альбина Килдейәрованы ни өсөн бала табыу йортонда алмаштырғандар? 04.02.2026 // Йәмғиәт

Билдәле йырсы Альбина Килдейәрова үҙенең яҙмышы хаҡында йыр сығарырға әҙерләнә....

Тотош уҡырға 2

Республикала -33 градусҡаса һыуыта

Республикала -33 градусҡаса һыуыта 04.02.2026 // Йәмғиәт

5 февралгә ҡарай төнгә температураның ныҡ түбәнәйеүе көтөлә....

Тотош уҡырға 3


Комментарий өҫтәргә