Вконтакте Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Байконурҙың почетлы төҙөүсеһе
Байконурҙың почетлы төҙөүсеһе
ХХ быуатта кеше беренсе тапҡыр Йыһанға осто. Ошо ваҡиғанан һуң Йыһанды өйрәнеү, тикшереү тағы ла ҡеүәтлерәк алып барылды. Баҡһаң, был тармаҡҡа яҡташтарыбыҙ ҙа ҙур өлөш индергән икән. Шуларҙың береһе – һабаҡташым, Байконур космодромының почетлы төҙөүсеһе, запастағы полковник Рим Ғәскәров.

1944 йылда Илеш районының Ирмәш ауылында донъяға килгән ул. Тыуған ауылында башланғыс белем алғас, Үрге Йөннө, Үрге Йәркәй мәктәптәрендә уҡыған. Әйткәндәй, интернатта бергә йәшәнек. Римдең һәләттәренә һоҡланып туя алмай инем. Шуҡ һәм шаян малай шиғыр яҙҙы, спорт менән шөғөлләнде, һәр сарала әүҙем ҡатнашты. Шул уҡ ваҡытта уҡыуҙа ла өлгө күрһәтте.
Армиянан лейтенант дәрәжәһендә ҡайтҡан үткер егетте халыҡ депутаттарының Илеш район Советы башҡарма комитетына тимер-томор йыйыу идаралығы башлығы итеп тәғәйенләйҙәр. Унан һуң һөнәрселек училищеһына физкультура дәрестәрен уҡытырға саҡыралар.
Байконурҙың почетлы төҙөүсеһе“Маяҡ” район гәзитендә ауыл хужалығы бүлеген дә етәкләй Рим. Ыласындай егет Ғәтиә исемле һылыу менән ғаилә ҡорғас, йәнә Ҡораллы Көстәр сафына алына. Тормоштарын түңәрәкләп, ҡыҙҙары Светлана донъяға килә. Ырымбур, Тольятти, Өфө, Байконур… Ғөмүмән, 25 йыл осоусылар сафында хеҙмәт итә Рим Шаһиәҡбәр улы. 1975 йылда ситтән тороп Симферополдәге юғары хәрби-сәйәси училищены, һуңыраҡ Башҡорт дәүләт университетының тарих факультетын тамамлай. Шунан һуң Байконур ҡалаһын төҙөшә, “Буран-Энергия” программаһын ғәмәлгә ашырыуҙа ҡатнаша.
Мәғлүм булыуынса, тағы бер яҡташыбыҙ – Әлшәй егете Урал Солтанов та ошо программа сиктәрендә осоу әҙерлеген үтә. Тырыш хеҙмәте өсөн Рим “Байконурҙың почетлы төҙөүсеһе” тигән маҡтаулы исемгә лайыҡ була.
Хәрби хеҙмәт йәштәшемдең ижадҡа тартылыуын нығыта ғына. Республика баҫмаларында уның байтаҡ шиғыры донъя күрҙе. Тупланған әҫәрҙәренән өс йыйынтыҡ баҫтырҙы. Уның һүҙҙәренә Данил Хәсәншин, Фәрит Харисов һәм Рәзиф Хәмиҙуллин көй яҙҙы. Рим Шаһиәҡбәр улының мәғәнәле, үҙәккә үтеп кергән, уйландырған йырҙары танылған артистар репертуарында бөгөн дә лайыҡлы урын биләй.
Хәрбиҙәрҙең ғаиләһенә бик күп һынау үтергә, йәшәү, эш урынын йыш алмаштырырға тура килә. Билдәле, бындай ауырлыҡтарға теләһә кем түҙмәй. Был йәһәттән Римдең ҡатыны күптәргә өлгө була. Ул иренең ышаныслы терәгенә әйләнә. Яҙыусы Барый Ноғоманов үҙенең шиғырында Ғәтиәне юҡҡа ғына “декабристка” тип атамағандыр. Ундан ашыу һөнәр үҙләштергән ул. Төҙөлөш эшсеһе, китапханасы, хисапсы, иҡтисадсы… Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, бер кем дә мәңгелек түгел. 2004 йылда Ғәтиә Лотфулла ҡыҙы баҡыйлыҡҡа күсте. Был Рим өсөн ҙур юғалтыу булды. Ғүмер юлынан нисәмә йыл бергә барған йәмәғәте иҫтәлегенә Рим “Донъялар фани ғына…” тигән китап баҫтырҙы.
Иң яҡын кешеһен юғалтыу, Байконурҙа ҡырыҫ шарттарҙа хеҙмәт итеү Римдең сәләмәтлеген аяманы. Әммә, ҡаты ауырыһа ла, һынманы ул. Һынауҙарға баш эймәйенсә, йәшәргә, ауырлыҡтарға түҙергә көс тапты. Һикһәнде ҡыуһа ла, һаман да егеттәр кеүек, сәстәренә бәҫ ҡунһа ла, күңеле ун һигеҙҙә ҡала. Йөрәк әрнеүҙәрен, һыҡраған күңелендә ташҡан хистәрен шиғри юлдарға һалып, алға ҡарап йәшәргә тырыша.
Фейләс МУЛЛАҒӘЛИЕВ,
политолог, Башҡортостандың атҡаҙанған агрономы.




Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





Майҙа Өфө — Сухум тура авиарейсы асыла

Майҙа Өфө — Сухум тура авиарейсы асыла 30.04.2026 // Йәмғиәт

Майҙа Өфө — Сухум тура авиарейсы асыла...

Тотош уҡырға 0

Башҡортостанда бөгөндән янғынға ҡаршы махсус режим ғәмәлдә
Башҡортостанда «Пилотһыҙ хәүеф» режимы ғәмәлдән сығарылды

Башҡортостанда «Пилотһыҙ хәүеф» режимы ғәмәлдән сығарылды 30.04.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда «Пилотһыҙ хәүеф» режимы ғәмәлдән сығарылды...

Тотош уҡырға 2

Башҡортостанда һабантуйҙар үткәреү графигы раҫланды

Башҡортостанда һабантуйҙар үткәреү графигы раҫланды 30.04.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда һабантуйҙар үткәреү графигы раҫланды...

Тотош уҡырға 1

Синоптиктар республикала май айына һауа торошона фараз бирҙе

Синоптиктар республикала май айына һауа торошона фараз бирҙе 30.04.2026 // Йәмғиәт

Май айында һауа торошо ғәҙәти күп йыллыҡ күрһәткестәргә тап килә....

Тотош уҡырға 1

Башҡортостанда пилотһыҙ хәүеф режимы иғлан ителде
Баш ҡалабыҙҙа Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары һаны билдәле булды

Баш ҡалабыҙҙа Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары һаны билдәле булды 29.04.2026 // Йәмғиәт

Баш ҡалабыҙҙа Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары һаны билдәле булды...

Тотош уҡырға 2

Өфөлә фронтовик Исак Рубин хөрмәтенә парад үтте

Өфөлә фронтовик Исак Рубин хөрмәтенә парад үтте 29.04.2026 // Йәмғиәт

Өфөлә фронтовик Исак Рубин хөрмәтенә парад үтте...

Тотош уҡырға 4

Башҡортостан Башлығы янғын һүндереүселәргә яңы янғын-ҡотҡарыу техникаһы асҡыстарын тапшырҙы

Башҡортостан Башлығы янғын һүндереүселәргә яңы янғын-ҡотҡарыу техникаһы асҡыстарын тапшырҙы 29.04.2026 // Йәмғиәт

Бөгөн Өфөлә, 30 апрелдә билдәләнгән Рәсәйҙең Янғын һағы көнө алдынан, Башҡортостан Башлығы Радий ......

Тотош уҡырға 1

Өфөлә Көнсығыш сығыу юлында хәрәкәт ваҡытлыса сикләнә

Өфөлә Көнсығыш сығыу юлында хәрәкәт ваҡытлыса сикләнә 28.04.2026 // Йәмғиәт

Өфөлә Көнсығыш сығыу юлында хәрәкәт ваҡытлыса сикләнә...

Тотош уҡырға 2

Өфөлә «Барыһы ла фронт өсөн. Бөтәһе лә Еңеү өсөн!» акцияһы уҙҙы

Өфөлә «Барыһы ла фронт өсөн. Бөтәһе лә Еңеү өсөн!» акцияһы уҙҙы 28.04.2026 // Йәмғиәт

Өфөлә «Барыһы ла фронт өсөн. Бөтәһе лә Еңеү өсөн!» акцияһы уҙҙы...

Тотош уҡырға 4

Мәскәү ҡарҙары республикабыҙға килеп етмәй

Мәскәү ҡарҙары республикабыҙға килеп етмәй 28.04.2026 // Йәмғиәт

27 апрелгә ҡарай төндә илебеҙҙең баш ҡалаһында ҡар яуған.....

Тотош уҡырға 2


Комментарий өҫтәргә