"Йыл да "Башҡортостан" гәзитенә яҙылам. Күмәкләп рәхәтләнеп уҡыйбыҙ. Йөкмәткеһе лә, биҙәлеше лә бик оҡшай, — тигән Баймаҡ ҡалаһынан хеҙмәт ветераны Гөлкәй Яҡупова. — Мин – ветерандар ойошмаһы рәйесемен. Оҙаҡ йылдар мәктәптә эшләнем. Интернат балалары өлкәндәргә ярҙамлашып тора. Мәктәп директоры Азамат Сәлихов – бик иғтибарлы, уңған етәксе. Уның уң ҡулы Ғәлимә Лоҡманова уҡыу-уҡытыу эшмәкәрлеген оҫта ойоштора. Шуғалыр ҙа уҡыусыларҙың өлгәше юғары, күбеһе ҡурайҙа, мандолинала уйнай".
Иң әүҙем хәбәрселәребеҙҙең береһе Нурулла Миһрановтан килгән хаттарҙың да йөкмәткеһе йылы тәьҫораттар ҡалдыра.
"Ғәлим Дәүләтовты Белорет районының Манышты ауылында ғына түгел, Инйәр төбәгендә йәшәгән һәр кем белә. Уның һүрәте Почет таҡтаһынан төшмәне лә тиһәм, хата булмаҫ, — ти хат авторы. — Инйәр урман хужалығында эш башлауына ла 25 йыл булып киткән. Уларҙың бригадаһында – алты кеше. Егеттәр әҙерләгән таҡта, бурса, рәшәткәләр һәр саҡ яҡшы сифатлы.
Ғәлим Сабир улы Инйәргә йөрөп эшләгәс, күп ваҡыты юлда үтә. Бөтә йорт-ҡура мәшәҡәте ҡатыны Гөлназ иңенә төшә. Татыу ғаиләлә өс бала үҫә, бик тәртипле, тырыш ҡыҙ һәм малайҙар тәрбиәләйҙәр. Шуға күңел һөйөнә: өлгөлө ғаилә ҙур йорт һалып сыҡты. Бөтә туған-ырыуының күмәкләшеп ярҙам итеүенә барыбыҙ ҙа һоҡландыҡ. Ә ғаиләнең өр-яңы машина алып ебәреүен күргәс, "иҫән-һау йөрөгөҙ" тигән теләгебеҙҙе еткерергә ашыҡтыҡ".
Нурулла Мөхитдин улы йәнә Белорет районының Манышты ауылынан һуғышҡа киткән иллеләгән ир-аттың ҡайһы берҙәре менән таныштырып, ваҡыт ағышында һарғайып бөткән бер ҡосаҡ фото ла ебәргән. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, сифаты насар булыу сәбәпле, һүрәттәрҙең береһен дә гәзит битендә биреү мөмкин түгел.
"Миәкә районының Илсеғол ауылы егете Ғимаҙислам Ғәбсәләмов беҙҙең төбәктә эшләп йөрөгәндә фронтҡа алына һәм Еңеү көнөнә ҡәҙәр һуғышта ҡатнаша. Аҙаҡ япон самурайҙарына ҡаршы алыша һәм 1946 йылдың июнендә генә, күкрәгенә орден-миҙалдар тағып, Сәфәрғол ауылына ҡайтып төшә. Оҙаҡ йылдар мәктәптә уҡыта. 96 йәшендә яҡты донъя менән хушлашты, Манышты зыяратында ерләнде", — тип яҙа автор һәм ауылдан фронтҡа өсәүләп киткән бер туған Яздановтар ғаиләһен иҫкә ала:
"Ике Ҡыҙыл Йондоҙ ордены һәм миҙалдар менән наградланған Шакир Яздан улы 1947 йылда тыуған яғына ҡайта. Ә 1986 йылда уға "Берлинды алған өсөн" миҙалы тапшырыла. Мөхәмәтулла Яздан улы ла, ике Ҡыҙыл Йондоҙ һәм башҡа орден-миҙалдар менән наградланып, ауылына ҡайтып төшә. Туғандарҙың өсөнсөһө — Хатип Яздан улы, осоусылар мәктәбендә уҡығандан һуң, Ленинград фронтына эләгә. Күрһәткән батырлыҡтары өсөн өс орден һәм миҙалдар менән бүләкләнә. Бер ғаиләнән сыҡҡан өс батыр яугирҙе оноторға хаҡыбыҙ юҡ".
Бер туған Мансуровтар хаҡында ла яҡты иҫтәлек маныштыларҙың күңелендә йәшәй. Мәхмүт Миһран улы тәүге көндән үк һуғышҡа китеп, 1946 йылда ғына ҡайтып төшә. Яу ҡырында алған наградалары эргәһенә тыныс хеҙмәт осоронда алғандары ла өҫтәлә. Солтангәрәй Миһран улы һуғышта ҡаты яраланғандан һуң күкрәк тулы орден-миҙал менән тыуған тупһаһына аяҡ баҫа. "Тормош иптәше менән балалар үҫтереп, барыһын да оло тормош юлына сығарҙылар", – тигән Нурулла Мөхитдин улы.
Хатта телгә алынған батырҙарҙың яу яланынан ҡайтҡас, хеҙмәт фронтында ла фиҙакәрлек күрһәтеүе, татыу ғаилә ҡороп, күптәргә өлгө булып йәшәүе – һоҡланғыс күренеш, әлбиттә. Ә бына уҡытыусы, яугир Зыятхан Абдрахман улы Абдрахмановҡа тыуған төйәгенә әйләнеп ҡайтыу бәхете теймәй, ҡаты алыштарҙың береһендә яраланып, 1943 йылдың авгусында һәләк була ул. Ҡыҙыл Йондоҙ ордены һәм миҙалдар менән наградланған ауылдаштары – бөгөн дә маныштылар өсөн батырлыҡ, илһөйәрлек өлгөһө.
Белорет районының Өмөтбай ауылы кешеләре яҙған хат республикаһы, халҡы өсөн ҙур эш башҡарған оло шәхес, кешелекле етәксе, аҡыллы сәйәсмән, Башҡортостандың беренсе Президенты Мортаза Рәхимовҡа рәхмәт тойғоһо менән һуғарылған.
"Беҙ, рәсәйҙәр, ни өсөндөр шәхестәребеҙҙе имен-аман саҡтарында хөрмәт итә белмәйбеҙ. Йылдар үткәс кенә "шундай яҡшы кеше ине" тип тауыш күтәргән, иҫтәлеген мәңгеләштереү тураһында гәзит-журналдарҙа яҙа башлаған булабыҙ. Ниңә, мәҫәлән, Мортаза Ғөбәйҙулла улы тураһында документаль фильмдар төшөрөлмәгән? Бындай эштәрҙе шәхестәр иҫән-һау саҡта уҡ тормошҡа ашырырға кәрәк. Күренекле артистарыбыҙ, яҙыусыларыбыҙ, композиторҙарыбыҙ тураһында телеэкрандарҙа йыш күрәбеҙ, ишетәбеҙ, ә беренсе етәкселәребеҙ хаҡында бер һүҙ ҙә юҡ. Беҙ, Өмөтбай ауылында йәшәүсе Кирәй-Ҡыпсаҡ ырыуы башҡорттары, йыйында ошо тәҡдимдәрҙе күтәреп сығып, ҡарар ҡабул иттек".
Эйе, шәхестәребеҙ — халыҡ яҙмышының ҡото ла, таянысы ла. Өмөтбайҙарҙың өмөтө аҡланырына, халыҡ һүҙенең ерҙә ятып ҡалмаҫына, көслө шәхестәребеҙҙең абруйы артырына ышанысыбыҙ кәмемәһен ине.