Вконтакте facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Ә.З. Әсфәндиәров
Ә.З. Әсфәндиәров2014 йылдың 4 февралендә билдәле ғалим, тарихсы Әнүәр Закир улы Әсфәндиәров 80-се йәшендә вафат булды.
Ә.З. Әсфәндиәров 1934 йылдың 15 майында Баймаҡ районының Сыңғыҙ ауылында тыуған. Хеҙмәт эшмәкәрлеген, 1958 йылда М.В. Ломоносов исемендәге Мәскәү дәүләт университетының тарих факультетын тамамлағандан һуң, Өфө ҡалаһындағы 1-се республика мәктәп-интернатында тарих уҡытыусыһы булып башлай. 1968 йылдан СССР Фәндәр академияһының Башҡортостан филиалындағы Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтында өлкән ғилми хеҙмәткәр вазифында эшләй. 1974 йылдан алып Ә.З. Әсфәндиәровтың ғилми эшмәкәрлеге Башҡорт дәүләт университетының тарих факультеты менән бәйле. Бында ул өлкән уҡытыусы, 1996 йылдан Рәсәй тарихы кафедраһы профессоры дәрәжәһендә эшләй. Уҡытыу менән бер рәттән Ә.З. Әсфәндиәров әүҙем ғилми тикшеренеү эше алып бара. Ул — ХVIII-ХIХ быуаттарҙа Рәсәй һәм Башҡортостандың социаль-иҡтисади, мәҙәни үҫеш тарихы, башҡорт, мишәр, типтәрҙәрҙең хәрби хеҙмәте, Башҡортостан ауылдарында идара итеүҙең кантон системаһы, башҡорттарҙа ғаилә һәм никах проблемалары буйынса байтаҡ фундаменталь тикшеренеү эше авторы. Әнүәр Закир улының 320-нән ашыу ғилми хеҙмәте, шул иҫәптән 20 монографияһы һәм китаптары баҫылып сыҡты. Уларҙың күбеһе Өфө, Мәскәү, Санкт-Петербург, Ырымбур, Ҡазан, Пермь, Һарытау, Һамар, Силәбе һәм башҡа ҡалаларҙағы архивтарҙан күп йыллыҡ тикшеренеү эше һөҙөмтәһе булып тора.
Ә.З. Әсфәндиәров — юғары уҡыу йорттары өсөн "Боронғо замандан алып 1917 йылға тиклем Башҡортостан тарихы" уҡыу ҡулланмаһы, урта мәктәптәр өсөн "Башҡортостан тарихы" дәреслеге һәм башҡа хеҙмәттәрҙең авторҙашы. Уның ун китаптан торған "Башҡортостан ауылдары тарихы" киң билдәлелек яуланы. Тыуған яҡ тарихын өйрәнеүгә арналған хеҙмәте һөҙөмтәһендә Ә.З. Әсфәндиәров ғалимдар араһында юғары абруй ҡаҙанды, республикала һәм унан ситтә киң танылыу яуланы.
Әнүәр Закир улының күп йыллыҡ һөҙөмтәле эшмәкәрлеге лайыҡлы баһа алды. Ул Салауат Юлаев, Халыҡтар дуҫлығы ордендары, БАССР Юғары Советы Президиумының Почет грамотаһы менән бүләкләнгән, "Башҡорт АССР-ының атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре" тигән маҡтаулы исемгә лайыҡ булған. Олуғ ғалим – Башҡортостан Республикаһының фән һәм техника өлкәһендәге дәүләт премияһы, В.П. Бирюков исемендәге Урал премияһы, Әхмәтзәки Вәлиди исемендәге Халыҡ-ара йәмәғәт премияһы лауреаты.
Һоҡланғыс кеше, оло профессионал, талантлы ғалим Әнүәр Закир улы Әсфәндиәров хаҡында яҡты иҫтәлек беҙҙең йөрәктәрҙә мәңге һаҡланыр.
Р.З. ХӘМИТОВ, К.Б. ТОЛКАЧЕВ. С.А. МОЛЧАНОВ, Р.Х. МӘРҘӘНОВ,
Р.С. НОҒОМАНОВ, Л.С. ҒҮМӘРОВА, И.И. ЯЛАЛОВ, И.Х. СИТДИҠОВ, Н.Д. МОРОЗКИН.




Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





Баймаҡ районының Әбдрәхмән ауылы ППМИ программаһына ҡушылды

Баймаҡ районының Әбдрәхмән ауылы ППМИ программаһына ҡушылды 31.01.2026 // Йәмғиәт

[thumb]https://bash.bashgazet.ru/uploads/posts/2026-02/251b3b72-af63-41b1-ae81-424294496c3f ......

Тотош уҡырға 3

Башҡортостанда һауа торошоноң боҙолоуына бәйле трассала хәрәкәт сикләнде

Башҡортостанда һауа торошоноң боҙолоуына бәйле трассала хәрәкәт сикләнде 30.01.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда һауа торошоноң боҙолоуына бәйле трассала хәрәкәт сикләнде...

Тотош уҡырға 2

Башҡортостанда ҡар яуыуы көтөлә

Башҡортостанда ҡар яуыуы көтөлә 29.01.2026 // Йәмғиәт

Урыны менән елдең тиҙлеге секундына 15-20 метрға етеүе мөмкин....

Тотош уҡырға 1

Өфөлә «Кесе Ватан – Рәсәй көсө» төбәк форумы көнө башланды

Өфөлә «Кесе Ватан – Рәсәй көсө» төбәк форумы көнө башланды 29.01.2026 // Йәмғиәт

Өфөлә «Кесе Ватан – Рәсәй көсө» төбәк форумы көнө башланды...

Тотош уҡырға 1

Рәсәйҙә яңы байрам булдырылды

Рәсәйҙә яңы байрам булдырылды 29.01.2026 // Йәмғиәт

Рәсәйҙә яңы байрам булдырылды...

Тотош уҡырға 2

Өфөлә йәшәүселәрҙе «Кеше эҙләйем» хәйриә акцияһына саҡыралар

Өфөлә йәшәүселәрҙе «Кеше эҙләйем» хәйриә акцияһына саҡыралар 28.01.2026 // Йәмғиәт

Өфөлә йәшәүселәрҙе «Кеше эҙләйем» хәйриә акцияһына саҡыралар...

Тотош уҡырға 1

Кёнигсбергты һәм Дрезденды азат иткән ветеран вафат

Кёнигсбергты һәм Дрезденды азат иткән ветеран вафат 28.01.2026 // Йәмғиәт

Кёнигсбергты һәм Дрезденды азат иткән ветеран вафат...

Тотош уҡырға 1

Ҡырмыҫҡалыла бер юлы ике пар игеҙәк тыуған

Ҡырмыҫҡалыла бер юлы ике пар игеҙәк тыуған 27.01.2026 // Йәмғиәт

Ҡырмыҫҡалы районында ике пар игеҙәк тыуыуы теркәлгән....

Тотош уҡырға 1

Ватанды һаҡлаусылар көнө уңайынан рәсәйҙәр 3 көн ял итә

Ватанды һаҡлаусылар көнө уңайынан рәсәйҙәр 3 көн ял итә 27.01.2026 // Йәмғиәт

Был байрамда республика халҡын 21 февралдән 23-нә тиклем өс көнлөк ял көтә....

Тотош уҡырға 1

Башҡортостанда 50-нән ашыу блокадасы йәшәй

Башҡортостанда 50-нән ашыу блокадасы йәшәй 27.01.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда 50-нән ашыу блокадасы йәшәй...

Тотош уҡырға 1

Республика районында эсәр һыуҙың булмауы тураһында мәғлүмәтте кире ҡаҡтылар

Республика районында эсәр һыуҙың булмауы тураһында мәғлүмәтте кире ҡаҡтылар 27.01.2026 // Йәмғиәт

Республика районында эсәр һыуҙың булмауы тураһында мәғлүмәтте кире ҡаҡтылар...

Тотош уҡырға 1

Башҡортостанда йәшәүселәр Telegram-бот ярҙамында енәйәтте иҫкәртә ала

Башҡортостанда йәшәүселәр Telegram-бот ярҙамында енәйәтте иҫкәртә ала 27.01.2026 // Йәмғиәт

Енәйәт ҡылыуға әҙерлек тураһында белгән, әммә ошо турала хоҡуҡ һаҡлау органдарына ваҡытында хәбәр ......

Тотош уҡырға 2


Комментарий өҫтәргә