Вконтакте Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Иҡтисад » Уҡытыусылыҡтан — фермерлыҡҡа
Уҡытыусылыҡтан — фермерлыҡҡаАуылдан сыҡҡандарға Өфөлә төпләнеп китеүе еңел түгел. Эше табылһа ла, торлағы көс етмәҫтәй. Ҡағылып-һуғылып, ахырҙа тыуған төйәгенә кире ҡайтырға мәжбүр күптәр. Күгәрсен районының Һикһәнбай ауылы ҡыҙы Альбина Вәлиева ла, Себерҙә лә, Өфөлә лә тамыр ебәрә алмағас, уйға ҡала. Уҡытыусы аҡсаһына ғына фатир һатып алыу мөмкин түгел. Ике балаңды эйәртеп, кеше тупһаһын күпме тапарға була? Моғайын, ире ҡаршы килмәҫ. Уның да бит ирлек сәме, ғәре бар: үҙ нигеҙен ҡороу тураһында хыяллана. Ҡала егете булһа ла, ҡулынан эш килә. Иң мөһиме – балта эшенә маһир. Ауылда ла бына тигән итеп йәшәп алып китәсәк ул...

Руслан, әйтерһең дә, ҡатынының ауыҙынан ошо һүҙҙең сығырын көтөп кенә торған — ризалашыу ғына түгел, эләктерә һалып ала. Эйе шул, өй һалырҙар, мал аҫрарҙар...
Шулай итеп, 2008 йылда Ҡалайға (Һикһәнбай халыҡ телендә шул исем менән ҡалған) юл алалар. Егермеләп кенә йорт ҡалған ауыл, ундағы тормош-көнкүреш күңелгә бигүк ятып етмәһә лә, ауылдаштарына ҡарап, елкәң соҡор булмаһа, бында ла йәшәргә мөмкин икәнлеген аңлайҙар. Еңел автомобилдәрен һатҡан аҡсаға “ГАЗель” алып, әйберҙәрен тейәйҙәр ҙә Күгәрсенгә ҡайтып төшәләр. Буш торған алты мөйөшлө өйҙө һатып алалар. Кәртә лә, мунса ла юҡ. Тирә-яҡ — ҡола ялан. Иң тәүҙә өйҙө, ихатаны тәртипкә килтерергә кәрәк, ҡалғанын яйлап йүнләрбеҙ тип, ремонтҡа тотоналар. 13 баш башмаҡ һатып алалар. Һимертеп һатһаң, “тере” аҡса бит. Көтөүгә йөрөтмәйенсә, кәртәлә аҫрайҙар — мал шулай тиҙерәк һимерә. Иттәрен Күмертауҙа ҡуш ҡуллап алалар.
Яйлап ике һарай аяҡҡа баҫа. Крәҫтиән (фермер) хужалығын булдырыу уйы менән яна хужалар. Был юҫыҡта Интернеттан теләгән бер мәғлүмәтте табып була.
— Соҡона торғас, Әстрхан өлкәһенең сайтында “Племресурс” тигән программаға юлыҡтыҡ. Унда ҡуй һарығы үрсетеү тураһында һүҙ бара ине. Был турала Башҡортостанда берәй һүҙ алып барыламы икән тип эҙләнә торғас, Иглин районы сайтына барып инһәк, унда ҡуйҙар тураһында реклама бар, — тип көлөп иҫләй йәш фермер Альбина Закир ҡыҙы. — Шылтыратып һөйләштек тә киттек Иглингә. Алты баш һарыҡ, бер тәкә алып ҡайттыҡ унан. Ҡиммәт кенә икән: инәләре — етешәр, тәкәһе ун мең һумға төштө.
Тәжрибәһе булмағанлыҡтан, Альбина райондың ветеринария хеҙмәте менән аңлашылмаусылыҡҡа тарый. Баҡһаң, районға уларҙың рөхсәтенән тыш ситтән мал алып инергә ярамай. Бының өсөн штраф түләргә тура килә фермерға. Бәхетенә, һарыҡтары сәләмәт булып сыға. Әҙәм балаһы кеше хатаһында түгел, үҙенекендә яҡшыраҡ өйрәнә бит: хәҙер Альбина ветеринар талаптарының нимәнән ғибәрәт булыуын яҡшы белә.
Шуныһы ғәжәп: йәйен ҡуйҙарын ҡатын үҙе көтә. Эҫе тимәй, ямғыр тимәй, малдарын ваҡытында утлатып, ваҡытында һыулауға төшөрә. Ҡышҡа көр ингәндәренең бәрәстәре лә ҙур, сәләмәт булып тыуа.
— Меринос тоҡомло һарыҡтарым да бар. Улар менән сағыштырғанда, ҡуй бәрәстәре һыуыҡҡа сыҙамлыраҡ. Кәртәлә инәләре янында һин дә мин үҫтеләр. Ә меринос бәрәстәре бик сибек — өйгә алып инергә мәжбүр булдым, — тип, аҙмы-күпме тәжрибәһе менән ихлас уртаҡлаша фермер. — Ҡыҙыҡ өсөн бер ҡуй тәкәһен һуйып ҡарағайныҡ, 37 килограмм ите, 9 килограмм майы сыҡты. Тимәк, нәҡ был тоҡом менән шөғөлләнеүҙе һайлап, яңылышмағанмын тип ҡыуанам.
Әле Альбинаның 51 баш ҡуйы бар. Ҡышын тағы ла үрсем аласағына өмөт тота ул. Ғөмүмән, ҡаланан ялҡып, ауыл эшенә йәне-тәне менән тотонған ҡатындың киләсәккә уй-ниәттәре ҙур. Элекке колхоз заманында ауылда 3000 баш һарыҡ аҫралған. Ниңә эште ошо йүнәлештә киңәйтмәҫкә?
— Ҡуй инәләрен 300 — 400 башҡа тиклем еткерергә уйлайбыҙ. 70 гектар ерҙе биш йылға ҡуртымға алырға ғариза яҙҙым. Элекке колхоздың машина-трактор оҫтаханаһын һатып алдыҡ. Ниәттәр ҙур ҙа ул, тик бына республикала һарыҡсылыҡ һәм кәзә үрсетеү буйынса берәй программа булһа, бәлки, ярҙам тойор инек... — тип уйҙары менән уртаҡлашты хужа.
Альбинаның уңғанлығына, өлгөрлөгөнә хайран ҡалырһың. Уйлап ҡараһаң, хужалығы башлыса уның иңендә бит. Ире ял көндәрендә генә өйҙә — Өфөлә төҙөлөштә ялланып эшләй, сөнки балалы ғаиләгә көндәлек “тере” аҡсаһы ла кәрәк. Ялдарында ҡайтып, ғаиләһенең тормош-көнкүрешен яйға һалырға тырыша: өйөнә йылытыу торбалары үткәргән, һыу селтәре булмаһа ла, душ кабинаһын да ҡуйған. “Мунса һалғанға тиклем душы ла ярар”, — ти ул, көлөмһөрәп.
Рәшиҙә МӘХИЙӘНОВА
Күгәрсен районы.




Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





Башҡортостанда ҡыярҙың хаҡы төшкән

Башҡортостанда ҡыярҙың хаҡы төшкән 06.03.2026 // Иҡтисад

Башҡортостанда ҡыярҙың хаҡы төшкән...

Тотош уҡырға 2

Башҡортостанда балалар һәм диетик туҡланыу заводы эшләй башланы

Башҡортостанда балалар һәм диетик туҡланыу заводы эшләй башланы 04.03.2026 // Иҡтисад

Шишмә районының Шишмә ауылында «ВкусЛайн» балалар һәм диетик туҡланыу заводы эшләй башланы. Бөгөн ......

Тотош уҡырға 2

Республикала йыл аҙағына уртаса эш хаҡы 11,4% арта

Республикала йыл аҙағына уртаса эш хаҡы 11,4% арта 03.03.2026 // Иҡтисад

Республикала йыл аҙағына уртаса эш хаҡы 11,4% арта...

Тотош уҡырға 2

Апрелдән республикала йәшәүселәргә арттырылған пенсия түләнә

Апрелдән республикала йәшәүселәргә арттырылған пенсия түләнә 02.03.2026 // Иҡтисад

Апрелдән республикала йәшәүселәргә арттырылған пенсия түләнә...

Тотош уҡырға 1

Республикала коммуналь хеҙмәттәр өсөн түләү ваҡыты күсерелә

Республикала коммуналь хеҙмәттәр өсөн түләү ваҡыты күсерелә 27.02.2026 // Иҡтисад

Республикала коммуналь хеҙмәттәр өсөн түләү ваҡыты күсерелә...

Тотош уҡырға 2

Өфөлә Башҡортостандың һәм Силәбе өлкәһенең бизнес-форумы бара

Өфөлә Башҡортостандың һәм Силәбе өлкәһенең бизнес-форумы бара 26.02.2026 // Иҡтисад

Форумға Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров һәм Силәбе өлкәһе губернаторы Алексей Текслер старт ......

Тотош уҡырға 4

Өфөлә СМАРТ-баҡсасы форумы уҙғарыла

Өфөлә СМАРТ-баҡсасы форумы уҙғарыла 25.02.2026 // Иҡтисад

27 февралдә Өфөнөң «Торатау» конгресс-холында бишенсе СМАРТ-баҡсасы форумы үткәрелә. Унда ......

Тотош уҡырға 5

Башҡортостан Башлығы Үзбәкстанда технопарк булдырыу мөмкинлектәрен баһаланы

Башҡортостан Башлығы Үзбәкстанда технопарк булдырыу мөмкинлектәрен баһаланы 24.02.2026 // Иҡтисад

Башҡортостан Башлығы Үзбәкстанда технопарк булдырыу мөмкинлектәрен баһаланы...

Тотош уҡырға 3

Өфө яғыулыҡ ҡойоу станцияларында бензиндың хаҡы үҙгәргән

Өфө яғыулыҡ ҡойоу станцияларында бензиндың хаҡы үҙгәргән 24.02.2026 // Иҡтисад

Ике билдәле компания ла тауарҙың хаҡын 30 тиндән 50 тингә тиклем арттырған....

Тотош уҡырға 2

Республикала гофротара етештереү буйынса завод эшләй башланы

Республикала гофротара етештереү буйынса завод эшләй башланы 20.02.2026 // Иҡтисад

Производствоға инвестициялар 1,2 миллиард һум тәшкил итте....

Тотош уҡырға 8

Рәсәй Үҙәк банкы төп ставканы 15,5% тиклем төшөрҙө

Рәсәй Үҙәк банкы төп ставканы 15,5% тиклем төшөрҙө 13.02.2026 // Иҡтисад

Рәсәй Үҙәк банкы төп ставканы 15,5% тиклем төшөрҙө...

Тотош уҡырға 4

Республикала торлаҡ-коммуналь хеҙмәттәргә хаҡтар үҙгәрә

Республикала торлаҡ-коммуналь хеҙмәттәргә хаҡтар үҙгәрә 11.02.2026 // Иҡтисад

Республикала торлаҡ-коммуналь хеҙмәттәргә хаҡтар үҙгәрә...

Тотош уҡырға 5


  1. Альбина
    Альбина от 07.12.2012, 18:29
    Рахмат Рашида апай!

Комментарий өҫтәргә