“Кешегә аҡыл һәм йәшәү көсө үҙендә булған бөтә яҡшы нәмәне үҫтереү өсөн бирелгән”.
(А.П. Чехов).

Илеш яғы өйҙәрҙең ҙур һәм матур, ҡапҡа-ҡураның биҙәкле булыуы менән айырылып тора. Былар халҡыбыҙҙың ижадҡа маһир, хеҙмәт һөйөүсән икәнлеген күрһәтә. Матурлыҡҡа ынтылыу һәр кемгә хас: үҙе йәшәгән йортон, кейгән кейемен, баҡсаһын, ҡойма-ҡапҡаһын биҙәкләп, зауыҡлы итеп эшләргә ынтыла.

Бер көн әхирәтем Фаягөлгә барһам, матур ҡапҡа, ҡойма эшләткән. Иҫем китеп, аптырап торҙом. “Ауылда Рауил тигән бер егет бар, элекке уҡыусым, үлсәп кенә алды ла килеп бөтәһен дә үҙе эшләне”, — ти.
Телефон номерын алып шылтыратҡайным, егет машинаһында елдереп килеп тә етте. Үлсәне, хаҡын әйтте, аҙна-ун көн дә үтмәне, ҡапҡа, ҡойма, мунса мейесе, тимер ишекте килтереп ҡуйып та китте. Күҙ ҡамаштырырлыҡ был мөғжизә минекеме икән, өнөммө, әллә төшөммө тип һоҡланып ҡарап торҙом.
Эшләгән әйберҙәре кеүек үҙенең дә йөҙө көләс, мәрхәмәтле, ҡарашынан ҡояш нуры һирпелеп торған кеүек Рауилдың. Күңелендә оло зауыҡ йөрөткән, матурлыҡҡа ғашиҡ, шиғри күңелле кешенең оҫталыҡҡа эйә булыуы тәбиғи, әлбиттә. Уның менән уртаҡ тел тапмайынса мөмкин дә түгел, үҙенсәлеге менән йәлеп иткән кешене урап үтеп тә булмай. Тормошҡа икенсерәк ҡарауы, ғәҙәти булмаған фекерләүе менән ул миндә ҡыҙыҡһыныу уятты.
Атаһы Шәрәфислам Илеш районы Иҫке Күктау ауылы кешеһе икән. Совет Армияһында хеҙмәт иткәс, Түбәнге Новгород өлкәһе ҡыҙы Хәнифәгә өйләнеп, Мәскәүҙә төпләнә. Рауилға алты йәш булғанда Күктауға күсеп ҡайталар. Колхозда эшләйҙәр. Рауил — ғаиләлә иң өлкәне, унан бәләкәй тағы өс туғаны бар.
Рауил Рәшитов ауыл малайҙарынан бер нәмәһе менән дә айырылмай. IV класты тамамлағансы тик яҡшы билдәләргә генә уҡый. Юғары кластарҙа күберәк шаяра һәм “өслө”ләр ҙә эләктерә башлай. Мәктәптән һуң, Үрге Йәркәйҙәге СПТУ-ға уҡырға килә. Унан колхозда эшләй, хәрби хеҙмәткә алына. Ҡайтыу менән комбайнсы, тракторсы, иретеп йәбештереүсе һөнәрен үҙләштерә. Тырыш хеҙмәте өсөн колхоз “Янғантау” шифаханаһына юллама бирә. Ял иткәндә аш бешереүсе Ҡыйғы ҡыҙы Альбина менән таныша, һәм күп тә үтмәй гөрләтеп туй үткәрәләр, ҡыҙҙары Ралина тыуа. Әле ул БДУ-ла юрист һөнәрен үҙләштерә.
Башҡа ауыл егеттәре һымаҡ араҡынан да азат булмай, ҡайһы берҙә артығыраҡ та эсеп ташлай. Икенсе көндө башы ауыртып: “Эсеүҙе нисек ташларға икән тип уйланып ятам”, — ти. Эшкә барып егеттәр менән осрашҡас, тағы ҡабатлана. Ниһайәт, ихтыяр көсө таба. Тәүәккәллек — ярты бәхет, тиҙәр. Яҙмышына үҙе хужа булып, үҙ бәхетен ҡора Рауил!
2006 йылда эшһеҙ ҡала, ҡатыны исеменә 50 мең һум ссуда алып ихатаһында мунса мейесе эшләй башлай. Тәүгеһен Сереккүл ауылынан бер апай алып китте, эй һөйөндө, рәхмәт әйтеп бөтә алманы, ти. Шулай итеп, ҡапҡа, ҡойма, эскәмйә, башҡа төрлө йыһаз эшләй башлай.
Бөгөн уның үҙ оҫтаханаһы бар, 150 меңгә тимер бөгә торған станок та һатып алған. Унда тимерҙе һындырып, бөгөп, ялғап, сүкеп әкиәттәге кеүек ҡапҡа, ҡойма яһап була. Буяу өсөн айырым бүлмәһе бар, әҙер тауар өсөн келәте лә эшләнгән.
Ҡышын — өс, ә йәйен ете-һигеҙ кешелек эш урыны булдырылған. Иретеп йәбештереүселәр айына 20-25 мең һум аҡса ала. Эш шарттары ла уңайлы.
Рауил: “Эскелектә лә, ялҡаулыҡта ла үҙебеҙ ғәйепле. Кеше етеш йәшәргә, тырышып эшләргә тейеш. Көнө буйы диванда ятып, телевизор ҡараһаң, берәү ҙә һиңә килтереп бирмәй”, — тигән фекерҙә.
Рауил тормошто үҙ эшен асҡанға тиклем һәм асҡандан һуңғы осорға бүлә. Үткәндәргә кире ҡайтыуҙы күҙ алдына ла килтерә алмай. “Әрәмгә үткән ғүмерем йәл булһа ла, үкенесле түгел, ошо юлдан үтмәгән булһам, бәлки, бөгөнгөм булмаҫ ине”, – ти. Кешеләргә изгелекле, ярҙамсыл Рауил ауылдың зыярат ҡапҡаһын иҫ киткес матур итеп эшләп ҡуйған.
Оло маҡсат менән йәшәгән кеше тормоштоң ығы-зығыһынан өҫтөн була бит. Ул көнләшеүселәргә, аяҡ салыусыларға ла иғтибар итмәй, үҙ эше менән була. Тормошта мал, донъя артынан ҡыуған кешенең йәшәү матурлығын күрергә, һоҡланырға форсаты ла ҡалмай тигән фекер йәшәй. Әммә Рауил файҙалы итеп ял итә белә: йыл һайын ауылдаштары өсөн шыршы байрамы үткәрә, сараларға бағыусылыҡ ярҙамы күрһәтә. Йәйен балыҡ тоторға ярата. Ғаиләһе менән ҡалаға театр, концерттарға ла барып ҡайта.
Ихтыярлы кеше үҙ маҡсатына өлгәшмәй ҡалмай. Һыҙмаларҙы эшләргә махсус рәссамы бар. Ҡайҙа барһа ла тимерҙән эшләнгән биҙәктәрҙе фотоға төшөрә, Интернеттан эҙләй.
– Йәштәргә, үҙ эшен башларға теләүселәргә ниндәй кәңәш бирер инең? – тип һорайым.
– Һөнәрле үлмәҫ, һөнәрһеҙ көн күрмәҫ, ти бит халыҡ. Иң башта үҙеңде еңергә, ихтыяр көсөңдө туплап алдағы тормошоңа маҡсат ҡуйырға тейешһең. Күҙ ҡурҡа, ҡул эшләй. Үҙ-үҙеңә һәм Хоҙай Тәғәләгә генә ышанырға кәрәк. Тормошта кәртә, ҡаршылыҡ та күп, намыҫың таҙа, ниәттәрең саф булһа, эш үҙенән-үҙе эшләнә ул, – ти уңған әңгәмәсем.