Кейеҙ – башҡорттарҙың көнкүрешендә киң ҡулланылған ғәҙәти материал. Уның төп тәғәйенләнеше – тирмә ябыу. Кейеҙҙе иҙәнгә һәм урындыҡҡа түшәгәндәр, стенаға элгәндәр. Баш кейеме – бүрек, ҡолаҡсын, аяҡ кейеме – сарыҡ, ҡата теккәндәр. Эйәр, ҡамыт-дуға, серге яһау өсөн дә файҙаланғандар, хатта балаларға уйын өсөн туп та кейеҙҙән яһалған. Башҡорттарҙа кейеҙ үҙенә бәхет, ырыҫ, түллелек тарта тип иҫәпләнгән.

Кейеҙ баҫыу алымдарын беренселәрҙән булып ун һигеҙенсе быуатта Петербург ға­лимы, сәйәхәтсе һәм этнограф Иван Георги яҙып ҡалдыра: йөндө септә йәки тирегә таратып һалғас, ян менән теткәндәр йәки муйыл, тал сыбығы менән һуҡҡы­ла­ған­дар. Ошо рәүешле әҙерләп бөткәс, бер тигеҙ ҡалынлыҡта йәйгәндәр һәм бер нисә тапҡыр өҫтөнә ҡайнар һыу ҡойоп, төрөп бәйләгәндәр һәм тәгәрәткәндәр.
Һуңғы йылдарҙа кейеҙ баҫыу шөғөлө ныҡлап тергеҙелә башланы. Эш техно­логияһы борондан әллә ни үҙгәрмәгән. Күптән түгел Бөрйән районында “Тамға” проектын тормошҡа ашырыу маҡса­тында, нәфис кейеҙ баҫыу оҫтала­ры­ның республика симпозиумы уҙғарылды. Проект 2020 йылда Башҡортостанда уҙғарыласаҡ Бөтә донъя фольклориадаһына баш­ҡорт тирмә­ләрен йыһазлан­ды­рыуға йүнәлтелгән. Унда рес­публи­каның төрлө райондарынан танылған һәм шөғөлгә башлап ҡына тотонған иллегә яҡын оҫта ҡатнашты. Республика халыҡ ижа­ды үҙәге вәкилдәре етәксе­легендә проектта ҡатнашыусылар ете кейеҙ панно әҙерләне.
– Кейеҙ баҫыу шөғөлөн терге­ҙеү маҡса­тында беҙҙең үҙәк ике тиҫтә йылға яҡын “Тамға” тигән проектты тормошҡа ашыра, ошо маҡсатта йыл һайын төрлө ра­йондарға сығып, оҫталыҡ дәрес­тәре, семи­нарҙар уҙғарабыҙ, һәр күсмә сим­по­зиумдың үҙ тематика­һын да билдәләй­беҙ. Бөрйән районында сара өсөнсө тапҡыр уҙға­рыла. Әйткәндәй, иң беренсеһе лә тап бында ойошторолғайны. Быйылғы проекттың тематикаһы “Ҡурай” тип аталды. Төп маҡса­тыбыҙ сәсәндәр, йырсылар, музыка ҡоралында уйнаусылар өсөн илһам, дәрт мөхите менән һуға­рылған башҡорт тирмәһен йыһаз­ландырыу ине. Биш көн арауы­ғын­да танылған оҫталар белгән­дә­рен камиллаштырҙы, башлап ҡына был шөғөлгә тотоноусылар ҙа ҙур тырышлыҡ күрһәтте.
Төрлө заман технологияларын һынап ҡараныҡ, паннолар еңел генә килеп сыҡты, бының өсөн махсус марля ҡулландыҡ. Мате­риал өсөн йөндөң нәҙеген, сифат­лыһын һайланыҡ, сөнки улар эшләгәндә йәбешмәй, һүрәттәре лә асыҡ килеп сыға.
Сентябрь айында ошо пан­ноларҙың күргәҙмәһен ойошто­рорға күҙаллайбыҙ. Тап шунда иң яҡшы тип табылған эште лә билдәләмәксебеҙ, – ти “Урал” халыҡ сән­ғәте галереяһы мөдире Кәримә Кайдалова.
– Биш көн барған форумда ысын оҫталар ярҙамында, беҙҙең мәҙәниәт хеҙмәткәрҙәре лә кейеҙ баҫыу серҙәренә төшөндө. Күптәре үҙҙәре ошо шөғөлгә башҡаларҙы өйрәтә алыу хоҡуғын биреүсе сертификатҡа ла эйә булды. Уларҙың тәжрибәһен район кимәлендә лә таратасаҡбыҙ, сөнки ата-бабаларыбыҙҙың боронғо шөғөлөн тергеҙеү киләсәк быуын өсөн дә үтә мөһим, – тине Бөрйән районы хакимиәтенең мәҙәниәт бүлеге начальнигы Клара Теләүбаева.