Кондитер цехы асып, тирә-яҡ ауылдарҙы ғына түгел, күрше район, ҡалаларҙы, хатта сит өлкәләрҙе лә төрлө тәмлекәстәр менән тәьмин итеүсе шәхси эшҡыуарҙар бөгөн бихисап. Был өлкәлә дәғүәселек көслө, уны һәр кем яҡшы аңлай, шуға ла үҙ продукцияһын сифатлы, тәмле итеп етештерергә, арзан хаҡҡа тәҡдим итергә тырышалар. Халыҡ та тәм-томдо һайлап, күңеленә оҡшағанын һатып ала.
Сиҙәм ҡасабаһында йәшәүсе Вәлижон Назаровты аяғында ныҡлы баҫып тороусы эшҡыуарҙарҙың береһе тип атарға иртәрәк кеүек. Бынан бер йыл самаһы элек ул “Әлмөхәмәт” станцияһындағы ауыл элеваторының икмәк бешереү цехын ҡуртымға алған. Ташландыҡ бинаны ремонтлауға күп кенә сығым да түгә, әммә, тәмлекәс етештереү теләге көслө булғас, бөтөн ауырлыҡты ла еңеп сыға. Бөгөн эшҡыуар халыҡ араһында абруй, ихтирам яулап өлгөргән. Вәлижондың үҙ һатып алыусылары бар, заказдары ла ярайһы ғына күп.
– Шөкөр, эшем үҙемә – йәм, халыҡҡа тәм килтерә. Ә яратҡан шөғөлөң ләззәт, табыш бирһен өсөн күп көс һалырға кәрәк, – ти эшҡыуар. – Әлбиттә, тәүҙә ауырға төштө, әммә хәҙер өйрәнеп алдыҡ. Һуңғы мәлдә буш ваҡыт бик һирәк эләгә, ғаиләгә лә иғтибар аҙ, тик өйҙә мине яҡшы аңлайҙар.
Вәлижон 2002 йылда Ташкент ҡалаһындағы юғары кулинария бизнес-мәктәбен уңышлы ғына тамамлап, кондитер дипломын ала. Бала саҡтан кондитер булыу хыялы менән янған егет уҡыуҙан һуң төрлө фирмала эшләй, оҫталығын арттыра, күп төрлө аш-һыу әҙерләргә өйрәнә, 4-се разрядҡа эйә була.
2005 йылдың йәйендә Вәлижон, бер туған ҡустыһын һәм һеңлеһен эйәртеп, Башҡортостанға, Әбйәлил районының Сиҙәм ҡасабаһына әсәһе янына ҡунаҡҡа килә. Үзбәк балаларын Әбйәлил районының тәбиғәте, башҡорт халҡының ҡунаҡсыллығы, ябайлығы әсир итә, шуға ла улар бында төпләнергә була. Вәлижон урындағы шәхси эшҡыуарҙың кондитер цехына эшкә урынлаша. Тәүҙә төрлө торт, кекс, печенье әҙерләй. Һөнәрен яҡшы белгән үзбәк егете аҙаҡ, үҙе генә белгән рецептарҙы ҡулланып, башҡорттарға бөтөнләй ят татлы ризыҡ бешерә башлай. Уның быға тиклем беҙҙең яҡта булмаған тәмле лә, сифатлы ла аҙығын һатып алыусылар тәүге көндән үк үҙ итә, яратып ала башлай.
Бер нисә йыл шәхси эшҡыуарҙа эшләгәндән һуң Вәлижон үҙе кондитер цехы асырға була. Әлбиттә, уның был изге ниәтен туғандары ла, дуҫтары ла хуплай. Һеңлеһе Надя ла ағаһының башланғысына ихлас ҡушыла. Тырышҡан ташҡа ҡаҙаҡ ҡаҡҡан тигәндәй, бер туған Назаровтар ҡуртымға алған бинаға үҙ ҡулдары менән матур итеп ремонт яһай, элекке ҡорамалдарҙы көйләп, бер ай эсендә кондитер цехы асып ебәрә...
Бөгөн Вәлижондың күңеле тыныс, сөнки эше ырамлы бара, аҙмы-күпме табыш та килтерә. Бала саҡ хыялы ла тормошҡа ашҡан: татлы, тәмле ризыҡтар – көн һайын өҫтәлдә, һатып алыусылар ҙа бары тик рәхмәт һүҙҙәре еткерә. “Назаров” яуаплылығы сикләнгән йәмғиәте конкуренцияға бирешмәй эшләй, һатып алыусыларын тик сифатлы аҙыҡ менән тәьмин итә.
– Кондитер булып ир-егет кенә эшләргә тейештер ул, сөнки тоҡ-тоҡ онон да күтәрергә кәрәк, ҡамыр баҫыу ҙа күп көс, таһыллыҡ талап итә, – ти Вәлижон Назаров.
Кондитер аҙыҡтары баҙары бөгөн бик бай, һәр кем үҙенә оҡшағанын, хаҡына ҡарап, һайлап ала. Халыҡ хәҙер продукцияның сифатына ла, биҙәлешенә лә иғтибар итә, сөнки һәр кемдең өҫтәлендә матур ризыҡ күргеһе килә. Ә Вәлижон етештергән тәм-том барлыҡ талаптарға яуап бирә, шуға ла күмәртәләп һатып алыусылар тап уның продукцияһына күҙ төбәй. Әле цехта биш кеше эшләй, һәр береһе махсус белемгә эйә. Улар бөтәһе 11 төр ризыҡ етештерә, бынан тыш, икмәк-булка изделиелары һатыуға сығарыла. Бешергән тауар халыҡҡа ваҡытында барып етһен өсөн Вәлижон бер водителде эшкә йәлеп иткән, продукция цехта оҙаҡ ятмай. Тағы ла шуны билдәләп үтергә кәрәк: етештереүҙә фәҡәт Әбйәлил ауылдарынан йыйып алынған май, йомортҡа, бал ҡулланыла, ә он күрше Силәбе өлкәһенән килтерелә.
– Беҙҙең өсөн ял да, байрам да юҡ. Айырыуса туй, юбилей кеүек сараларға тәм-томға күпләп заказ бирәләр, – ти Вәлижондың ҡатыны Азиза. – Улар беҙгә ҙур ышаныс, өмөт менән мөрәжәғәт иткәс, бер һорауҙы ла үтәмәй ҡалдырмаҫҡа тырышабыҙ. Эш булһын ғына тип торабыҙ, сөнки бар тапҡан-таянғаныбыҙ ошо шөғөлдән бит.
Азизаны тағы ла ауыл ерендә эскелектең тамыр йәйеүе борсой. “Хәмергә бирелгән ир һәм ҡатындарҙы саҡырып та ҡараным, әммә улар эшләргә теләмәй, балалары аслы-туҡлы йөрөй”, – тип көйәләнә ул.
Әле Вәлижон Назаров үҙ магазинын асырға, кондитер цехын киңәйтергә уйлай. Күптән түгел хеҙмәткәрҙәренең эшен еңеләйтеү маҡсатында сит илдә етештерелгән миксер һатып алған, башҡа шундай ҡорамалдар булдырырға ла ниәтләй.
– Тырышһаң, эш алға бара ул, тик ялҡауланмаҫҡа кәрәк, – ти Вәлижон. – Башлап ебәреү өсөн хатта бала пособиеһын да тотонорға тура килде. Район хакимиәтенә лә ярҙам ҡулы һуҙғандары өсөн рәхмәтлемен.