Вконтакте Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Иҡтисад » Йүгән кем ҡулында, ат шуға буйһона
Ошо көндәрҙә Голландияның Гаага ҡалаһында урынлашҡан третей суды бик мөһим ҡарар сығарҙы. ЮКОС нефть компанияһының бер төркөм акционерҙары файҙаһына Рәсәй 50 миллиард долларҙан ашыу компенсация түләргә тейеш. Был акционерҙар араһында Рәсәй судынан ҡасып йөрөгән Леонид Невзлин, Владимир Дубов бар. Михаил Ходорковскийҙың ҡыҫылышы юҡ тиһәләр ҙә, уны “ЮКОС эше өсөн Рәсәйҙең аҡса түләүе ныҡ борсой икән”, уның фекеренсә, был компенсацияны дәүләт ҡулы менән ЮКОС-ты тартып алған Путиндың олигархтары түләргә тейеш. Суд Рәсәй дәүләте ЮКОС компанияһына ҡарата “экспроприация үткәргән” тип иҫәпләй. Был, суд ҡарашынса, үҙ сиратында Рәсәй ҡул ҡуйған Энергетик хартияны боҙоуға тиң икән.


Дәғүәселәрҙең талабы башта 114 миллиард доллар тәшкил итһә, суд уны ике тапҡырҙан ашыуға кәметте. Әммә был “йомшаҡлыҡ” судтың ҡарарын аҡлап етмәй. Берен­сенән, Энергетик хартия Рәсәй тарафынан ратифика­ция­ланмаған. Унда ҡаралған һалым буйынса дәғүәләр энергетик компаниялар урынлашҡан дәүләт судтарында, тимәк, Рәсәйҙә, ҡаралырға тейеш. Икенсенән, компенсация суммаһын билдәләгәндә суд һалым буйынса белгестәр экспертизаһына иғтибар итеп тә торманы. Был ҡарарҙы ғәҙел тип ҡабул итеүе еңел түгел. Беҙгә өлгө булып иҫәпләнгән Көнбайыш демократияһы, суды хәҙер эталон булып тора алмаясаҡ. Украинала барған ҡыялҡы арҡаһында үҙен бойондороҡһоҙ тип иҫәпләгән суд сәйәси баҫымдан, беренсе сиратта, АҠШ-тың диктатынан азат түгел икәне, бел­гестәр өсөн генә түгел, ябай кеше өсөн дә көн кеүек асыҡ.
Рәсәйҙең 10 көн эсендә судтың был ҡарарына ялыу бирергә хоҡуғы бар. Әгәр ҡарар үҙгәрмәһә, Рәсәй 2015 йылдың 15 ғинуарына тиклем ошо сумманы ҡайтарып бирергә тейеш. Кире осраҡта уға проценттар иҫәпләй башлаясаҡтар. Ул ғына ла түгел, бөтә донъя буйынса беҙҙең милеккә арест һалыу көтөлә. Хәтерегеҙгә төшөрөп үтәм: уҙған быуаттың 90-сы йылдарында бөтә донъя буйынса Швейцарияның “Нога” тигән фирмаһының Люксембург, Стокгольм, Париж судтары сығарған ҡарарҙары буйынса 23 – 60 миллион долларын кире ҡайтарыу өсөн көрәше барғайны. Был фирма Рәсәйҙең “Седов“ тигән паруснигына, Ле Бурже авиасалонындағы төрлө самолеттарына арест һалырға маташып теңкәгә тейҙе. ЮКОС буйынса түләү күләмен “Нога”ның дәғүәһе менән сағыштырып булмай. Әгәр судтың ҡарары көсөнә инһә, был яңылыҡ Рәсәйгә ҡаршы ҡулланылған санкция­ларҙан насарыраҡ сара буласаҡ. Дәғүәселәр бөтә донъя буйынса Рәсәй милкенә арест һалырға тырышасаҡ. Бының һөҙөмтәһе беҙгә ҡаршы ҡулланылған төрлө санкцияларҙан хәтәрерәк булыр. Санкциялар Рәсәйгә ҡаршы төбәлгән булһа ла, йыш ҡына Көнбайыш компанияларына ла зыян килтерә. Ә һуңғы осраҡта бының беҙҙең дәүләтте тулы изоляцияға килтереүе бар.
Тағы ла бер мөһим нәмәне әйтеп үтмәй булмай. Заманында Рәсәйҙең Конституцияһын “ашығыс” референдум аша ҡабул иткәндә, унда бер ҡыҙыҡ пункт индерелде. Беҙҙең Төп Законда халыҡ-ара килешеү­ҙәрҙең Рәсәй закондарынан өҫтөнлөгө ҡаралған (15-се статья, 4-се өлөшө). Рәсәйҙең суверенитеты ныҡ сикләнгән булып сыға. Юҡҡа ғына һуңғы ваҡытта Владимир Путин ошо мәсьәләне күтәреп сыҡмай. Теге йәки был дәүләттең төрлө халыҡ-ара ойошмаларҙа тороуы, килешеүҙәр төҙөүе уның бойондороҡһоҙлоғон ныҡ сикләгәнен аңлай башланылар шикелле.


Автор: Илдар ҒӘБИТОВ.


Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





Башҡортостанда ҡыярҙың хаҡы төшкән

Башҡортостанда ҡыярҙың хаҡы төшкән 06.03.2026 // Иҡтисад

Башҡортостанда ҡыярҙың хаҡы төшкән...

Тотош уҡырға 2

Башҡортостанда балалар һәм диетик туҡланыу заводы эшләй башланы

Башҡортостанда балалар һәм диетик туҡланыу заводы эшләй башланы 04.03.2026 // Иҡтисад

Шишмә районының Шишмә ауылында «ВкусЛайн» балалар һәм диетик туҡланыу заводы эшләй башланы. Бөгөн ......

Тотош уҡырға 2

Республикала йыл аҙағына уртаса эш хаҡы 11,4% арта

Республикала йыл аҙағына уртаса эш хаҡы 11,4% арта 03.03.2026 // Иҡтисад

Республикала йыл аҙағына уртаса эш хаҡы 11,4% арта...

Тотош уҡырға 3

Апрелдән республикала йәшәүселәргә арттырылған пенсия түләнә

Апрелдән республикала йәшәүселәргә арттырылған пенсия түләнә 02.03.2026 // Иҡтисад

Апрелдән республикала йәшәүселәргә арттырылған пенсия түләнә...

Тотош уҡырға 1

Республикала коммуналь хеҙмәттәр өсөн түләү ваҡыты күсерелә

Республикала коммуналь хеҙмәттәр өсөн түләү ваҡыты күсерелә 27.02.2026 // Иҡтисад

Республикала коммуналь хеҙмәттәр өсөн түләү ваҡыты күсерелә...

Тотош уҡырға 2

Өфөлә Башҡортостандың һәм Силәбе өлкәһенең бизнес-форумы бара

Өфөлә Башҡортостандың һәм Силәбе өлкәһенең бизнес-форумы бара 26.02.2026 // Иҡтисад

Форумға Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров һәм Силәбе өлкәһе губернаторы Алексей Текслер старт ......

Тотош уҡырға 4

Өфөлә СМАРТ-баҡсасы форумы уҙғарыла

Өфөлә СМАРТ-баҡсасы форумы уҙғарыла 25.02.2026 // Иҡтисад

27 февралдә Өфөнөң «Торатау» конгресс-холында бишенсе СМАРТ-баҡсасы форумы үткәрелә. Унда ......

Тотош уҡырға 5

Башҡортостан Башлығы Үзбәкстанда технопарк булдырыу мөмкинлектәрен баһаланы

Башҡортостан Башлығы Үзбәкстанда технопарк булдырыу мөмкинлектәрен баһаланы 24.02.2026 // Иҡтисад

Башҡортостан Башлығы Үзбәкстанда технопарк булдырыу мөмкинлектәрен баһаланы...

Тотош уҡырға 3

Өфө яғыулыҡ ҡойоу станцияларында бензиндың хаҡы үҙгәргән

Өфө яғыулыҡ ҡойоу станцияларында бензиндың хаҡы үҙгәргән 24.02.2026 // Иҡтисад

Ике билдәле компания ла тауарҙың хаҡын 30 тиндән 50 тингә тиклем арттырған....

Тотош уҡырға 2

Республикала гофротара етештереү буйынса завод эшләй башланы

Республикала гофротара етештереү буйынса завод эшләй башланы 20.02.2026 // Иҡтисад

Производствоға инвестициялар 1,2 миллиард һум тәшкил итте....

Тотош уҡырға 8

Рәсәй Үҙәк банкы төп ставканы 15,5% тиклем төшөрҙө

Рәсәй Үҙәк банкы төп ставканы 15,5% тиклем төшөрҙө 13.02.2026 // Иҡтисад

Рәсәй Үҙәк банкы төп ставканы 15,5% тиклем төшөрҙө...

Тотош уҡырға 5

Республикала торлаҡ-коммуналь хеҙмәттәргә хаҡтар үҙгәрә

Республикала торлаҡ-коммуналь хеҙмәттәргә хаҡтар үҙгәрә 11.02.2026 // Иҡтисад

Республикала торлаҡ-коммуналь хеҙмәттәргә хаҡтар үҙгәрә...

Тотош уҡырға 5


Комментарий өҫтәргә