Вконтакте facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Иҡтисад » “Экада”ла ниҙәр бар?
Башҡортостан ауыл хужалығы ғилми-тикшеренеү институтында “Экада” программаһында ҡатнашыусыларҙың кәңәшмәһе уҙғарылды. Унда юғары һөҙөмтәле, ҡоролоҡҡа һәм ауырыуҙарға бирешмәүсән яҙғы бойҙай сорттарын сығарыу мәсьәләһе ҡаралды.

Был программа 1995 йылда өс селекция подразделениеһының — Һамар, Пенза һәм Ульяновск ауыл хужалығы ғилми-тикшеренеү институттарының — көсөн берләштереү һөҙөмтәһендә төҙөлә. Унда ҡатнашыусылар иҫәбенә 1999 йылда — Башҡортостан, 2004 йылда Татарстан ғилми-тикшеренеү институттары һәм Төньяҡ Ҡаҙағстандағы “Фитон” фәнни-етештереү фирмаһы ла инә. Шул осорҙан алып “Фитон”ға халыҡ-ара статус бирелә.
Эш программаға ингән һәр ойошманың аҡсаһы иҫәбенә берҙәм методика буйынса ижади берҙәмлек тураһындағы килешеү нигеҙендә тормошҡа ашырыла. Сығанаҡ материал программала ҡатнашҡан учреждениела үҙаллы төҙөлә. Һәр селекция линияһы буйынса 10 килограмм орлоҡ тупланғас, ҡатнашыусы уларҙы берлектәге производствоға тапшыра. Уларҙың бер биләмәнән икенсеһенә күсеүе һөҙөмтәһендә дәүләт һынауына тапшырылырлыҡ иң яҡшы материал һайлап алына.
Дәүләт һынауына тапшырғанда һәр учреждениеның ошо эштәге өлөшө баһалана. Сортты Селекция ҡаҙаныштарының дәүләт реестрына индергәндә программала ҡатнашыусыларҙың барыһы ла патентҡа эйә була һәм үҙенсәлекле орлоҡто сығарыу хоҡуғын ала.
“Экада” ваҡытлы ижади коллективы эшләгән осорҙа йомшаҡ яҙғы бойҙайҙың “экада 6”, “экада 66” (Урта Волга төбәге), “экада 70” (Урта Волга, Урал, Волга-Вятка төбәктәре), “экада 109” (Урта Волга, Урал, Волга-Вятка, ҡара тупраҡлы үҙәк төбәктәр), “экада 113” (Урта Волга, Урал төбәктәре) сорттары сығарылды.
Был сорттарҙың киң таралыуы төрлө тупраҡҡа, һауа шарттарына йылдам яраҡлашыуы хаҡында һөйләй. Уларҙың бөтәһе лә уртаса өлгөрөүсән сортҡа ҡарай, һабағының йығылмауы, төп ауырыуҙарға бирешмәүе менән айырылып тора, оно ла яҡшы технологик күрһәткестәргә эйә. “Экада 109” менән “экада 113” бойҙайҙың сифат йәһәтенән ҡиммәтле сорттары исемлегенә индерелгән. Уларҙың уңышы гектарынан 60 центнерҙан ашыу тәшкил итә.
Башҡортостанда бойҙайҙың “экада 70” сортына өҫтөнлөк бирелә. “Экада 109” һәм “экада 113” сорттары буйынса ла эш алып барыла.
Әлеге сессия эшендә Волга буйы федераль округындағы һәм Төньяҡ Ҡаҙағстандағы ғилми-тикшеренеү учреждениелары ғалимдары ҡатнашты. Унда шулай уҡ ижади берҙәмлектең эшенә йомғаҡ яһалды, киләсәккә бурыстар билдәләнде.


Автор: Г. СӘЛИХОВА.


Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





Өфө төҙөлөп ятҡан бейек йорттар һаны буйынса миллионлы ҡалаларҙы уҙып китте

Өфө төҙөлөп ятҡан бейек йорттар һаны буйынса миллионлы ҡалаларҙы уҙып китте 30.01.2026 // Иҡтисад

Башҡортостандың баш ҡалаһында бейек йорттар Мәскәүгә йәки башҡа мегаполистарға ҡарағанда күберәк ......

Тотош уҡырға 1

Башҡортостан ҡалаһында трамвайҙарҙа һәм автобустарҙа юл хаҡы үҙгәрә

Башҡортостан ҡалаһында трамвайҙарҙа һәм автобустарҙа юл хаҡы үҙгәрә 28.01.2026 // Иҡтисад

Башҡортостан ҡалаһында трамвайҙарҙа һәм автобустарҙа юл хаҡы үҙгәрә...

Тотош уҡырға 1

Быйыл йәй Өфөнән Аҡтауға осош башлана

Быйыл йәй Өфөнән Аҡтауға осош башлана 26.01.2026 // Иҡтисад

Был хаҡта Өфө аэропортының генераль директоры Александр Андреев белдерҙе....

Тотош уҡырға 1

Өфө эргәһендә косметология клиникаһы төҙөлә

Өфө эргәһендә косметология клиникаһы төҙөлә 13.11.2025 // Иҡтисад

Бизнес-инициатива райондың «Эшҡыуарлыҡ сәғәте»ндә тикшерелде....

Тотош уҡырға 10

Башҡортостан компаниялары вахтовиктарға лайыҡлы эш хаҡтары тәҡдим итә

Башҡортостан компаниялары вахтовиктарға лайыҡлы эш хаҡтары тәҡдим итә 12.11.2025 // Иҡтисад

Башҡортостан компаниялары вахтовиктарға лайыҡлы эш хаҡтары тәҡдим итә...

Тотош уҡырға 10

Хәбиров: «Әбйәлил районындағы геологик разведкалау контроль аҫтында бара»

Хәбиров: «Әбйәлил районындағы геологик разведкалау контроль аҫтында бара» 12.11.2025 // Иҡтисад

Хәбиров: «Әбйәлил районындағы геологик разведкалау контроль аҫтында бара»...

Тотош уҡырға 10

Радий Хәбиров «Башспирт» етәксеһе Әбдрәхимовты асыҡтан-асыҡ яҡлап сыҡты

Радий Хәбиров «Башспирт» етәксеһе Әбдрәхимовты асыҡтан-асыҡ яҡлап сыҡты 02.09.2025 // Иҡтисад

Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров 2025 йылдың 30 сентябренә тиклем хеҙмәт вәкәләттәрен арттырыуҙа ......

Тотош уҡырға 21

Республикала бензин ҡиммәтләнгән

Республикала бензин ҡиммәтләнгән 02.09.2025 // Иҡтисад

Республикала бензин ҡиммәтләнгән...

Тотош уҡырға 17

Үҙәк банк «Рәсәй спорты» серияһынан яңы тәңкәләр сығара

Үҙәк банк «Рәсәй спорты» серияһынан яңы тәңкәләр сығара 29.08.2025 // Иҡтисад

Үҙәк банк «Рәсәй спорты» серияһынан яңы тәңкәләр сығара...

Тотош уҡырға 42

Башҡортостанда Инвестиция һабантуйының төп темаһы билдәле булды

Башҡортостанда Инвестиция һабантуйының төп темаһы билдәле булды 29.08.2025 // Иҡтисад

Башҡортостанда Инвестиция һабантуйының төп темаһы билдәле булды...

Тотош уҡырға 42

Рәсәйҙә уртаса хеҙмәт хаҡын иҫәпләү тәртибе үҙгәрә
Өфөлә төҙөлөп ятҡан фатирҙар икенсел торлаҡтан күпкә ҡиммәтерәк

Өфөлә төҙөлөп ятҡан фатирҙар икенсел торлаҡтан күпкә ҡиммәтерәк 26.08.2025 // Иҡтисад

Өфөлә төҙөлөп ятҡан фатирҙар икенсел торлаҡтан күпкә ҡиммәтерәк...

Тотош уҡырға 50


Комментарий өҫтәргә