Вконтакте facebook facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
» » Ихтыяр көсөң ныҡ, аҙығың мул булһын
Ихтыяр көсөң ныҡ, аҙығың мул булһын
Йәйге селлә башлана. Йылға-күл төптәрендә хәҙер ем күп, шунлыҡтан балыҡтар наҙланып, ризыҡты ныҡ һайлап сиртә.

Бөгөн карп менән һаҙанға айырым туҡталып үтмәксебеҙ. Мәғлүм булыуынса, улар Башҡортостанда күп таралған.
Карпҡа килгәндә, уның өс төрө бар: тәңкәле, яланғас һәм тәңкәһеҙ. Был балыҡ ашауға талымһыҙ, йылы ярата. Тиҙ үҫеүе менән дә айырылып тора: 12 – 14 килограмға етә. Карпты үрсетеү өсөн күл, быуа ҡулайлы. Ҡарышлауыҡтарҙан тыш, ылымыҡ менән дә туҡлана. Ыуылдырыҡты һыуҙың йылылығы 18-20 градусҡа еткәс сәсә башлай.
Карп та, һаҙан да ҡурҡаҡ балыҡтар рәтенә инә. Аҙыҡты күп осраҡта һыу төбөнән эҙләйҙәр. Ҙурҙары яңғыҙ йөрөргә яратһа, ике-өс килограмлыҡтары төркөмгә йыйылыусан.
Был балыҡтарҙы нисек тоторға һуң? Уларҙы ҡаптырыуға бәйле борондан йәшәп килгән ҡағиҙә лә юҡ, буғай. Бары шуны иҫтән сығармағыҙ: тәүге тапҡыр балыҡ ҡармаҡлағанда юл уңмаһа, күңелде төшөрөргә ярамай. Бының сәбәбе – табыш артынан тейешле мәлдә килмәүҙә йәки дөрөҫ урын һайламауҙа.
Карп менән һаҙанға ҡармаҡ һалғанда түҙемлек, нығышмаллыҡ талап ителә. Емһалғыста аҙыҡ тулы булһын. 0,3 миллиметр ҡалынлыҡтағы ҡармаҡ ебе, 8 – 10-сы һанлы ырғаҡ алына. Әгәр инде һыу ятҡылығында ҙур балыҡтар бар икән, 12 – 14-се ырғаҡ кәрәк булыр. Бындай осраҡта ептең дә ҡалынырағы (0,5 мм) алына. Ҡалҡыуыслы ҡармаҡ ҡулланырға ла мөмкин.
Был балыҡтарҙың төп аҙығы – бүрттерелгән бойҙай, бешеп етмәгән картуф, макарон, кукуруз. Уларҙы табыш артынан киләсәк урынға кистән үк һалып ҡуйырға кәрәк. Ҡармаҡҡа кейҙереү өсөн әҙерләнгән емде иһә тоҙло һөттә ҡайнатып алырға онотмағыҙ.
Һаҙан да, карп та ҡара көҙгә тиклем һәйбәт ҡабыусан. Эреләрен сығарғанда ҡабаланмағыҙ: епте бушатмай, балыҡты арытығыҙ. Ҡармаҡты алыҫҡа ташлап тотоу ҙа үҙен аҡлай.
Ҡыуалды, кәтүкте һайлай белергә кәрәк. Тәүгеһенең 3,20 – 3,80 метр­лығын, ептең үрелгәнен һатып алһа­ғыҙ, табышты күп көс түкмәйенсә сы­ға­рырһығыҙ. Һәр йән эйәһенең йәшәгеһе килә: ҡармаҡлау мәлендә балыҡтар ҡумырыҡтарға, ҡамыш араларына ҡасыусан.
Һайлаған урыныңды емләү ҙур әһәмиәткә эйә. Карп менән һаҙандың ниндәй аҙыҡтарға өҫтөнлөк биреүе хаҡында алда әйтеп үткәйнек. Уларҙы ҡушып әҙерләү ысулдары ла бар. Мәҫә­лән, бер килограмм онға бер йомортҡа һытып бутайһың да барлыҡҡа килгән ҡамырға көнбағыш майы өҫтәйһең. Манный бутҡаһына ҡыҙҙырылып, ныҡ итеп ваҡланған көнбағыш ҡушып әҙерләнгән аҙыҡ та балыҡтарға бик оҡшар. Уға кукуруз, борсаҡ өҫтәһәгеҙ, тағы ла яҡшыраҡ булыр.
Ошо емдәрҙән шар әүәләйбеҙ ҙә кистән үк ҡармаҡ һалыр ергә һибеп ҡуябыҙ. Шуны ла иҫтән сығармайыҡ: ҡысҡырып һөйләшһәң йәки табышты сығарғанда һаҡ ҡыланмаһаң, балыҡ яныңа килеп тә урамаҫ.


Автор: Әсләм Камал


Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте

Комментарий өҫтәргә






“Мәскәүҙәрсә”

“Мәскәүҙәрсә” 12.03.2019 // Эй ултыра балыҡсы...

Ҡәҙерле дуҫтар! Һеҙгә балыҡты “мәскәүҙәрсә” әҙерләргә өйрәтәбеҙ....

Тотош уҡырға 141

Абсолют чемпион

Абсолют чемпион 12.03.2019 // Эй ултыра балыҡсы...

Красноярск ғалимдары кеше һаулығы өсөн иң файҙалы балыҡтың исемен атаны....

Тотош уҡырға 208

Щербаковтарҙан кәңәштәр

Щербаковтарҙан кәңәштәр 12.03.2019 // Эй ултыра балыҡсы...

1. Алабуғаны ниндәй балансирға тоторға? Был балыҡты тәүге боҙ аҫтынан ҙурлығы өс-дүрт сантиметр...

Тотош уҡырға 170

Тәжрибә һандығына

Тәжрибә һандығына 12.03.2019 // Эй ултыра балыҡсы...

Шөғөлгә тәү башлап тотонғандар балыҡты ҡайҙа, нисек тоторға белмәй аҙапланыусан. Түбәндәге кәңәштәр...

Тотош уҡырға 443

“Үтәгәндәр атлай башлағас та Ағиҙелгә йүгерә”

“Үтәгәндәр атлай башлағас та Ағиҙелгә йүгерә” 12.03.2019 // Эй ултыра балыҡсы...

…2003 йылдың ҡышы. Ҡар туҡтауһыҙ яуыуға ҡарамаҫтан, Ҡариҙел буйына балыҡҡа юлландым. Мәкеләр уйып,...

Тотош уҡырға 469

Ялтырауыҡ ҡармаҡ. Нимә ул?

Ялтырауыҡ ҡармаҡ. Нимә ул? 12.03.2019 // Эй ултыра балыҡсы...

Мормышка Рәсәйҙә уйлап сығарылған. Ғәжәп: һалҡын һауа торошо беҙҙең илебеҙгә генә хас түгел дә....

Тотош уҡырға 423

Татыулыҡтың сере ниҙә?
Таналыҡтан – 15 килолыҡ суртан!

Таналыҡтан – 15 килолыҡ суртан! 20.01.2019 // Йәмғиәт / Эй ултыра балыҡсы...

Хәйбулла районының Мәмбәт ауылында йәшәгән Нәзим Байғусҡаровты ауылдаштары оҫта балыҡсы һәм һунарсы...

Тотош уҡырға 584

Табышың туйып арыһа...

Табышың туйып арыһа... 19.12.2018 // Эй ултыра балыҡсы...

Республикабыҙҙа йыл һайын һәүәҫкәр балыҡсылар конкурсы үткәрелә....

Тотош уҡырға 405

Хәтер һандығына

Хәтер һандығына 19.12.2018 // Эй ултыра балыҡсы...

Йылға-күлдәр боҙ менән ҡапланғас та һәүәҫкәр балыҡсылар табыш артынан ашыға. Кемдер күп тота, әммә...

Тотош уҡырға 421

Үҙебеҙ – гидрометеоүҙәк

Үҙебеҙ – гидрометеоүҙәк 19.12.2018 // Эй ултыра балыҡсы...

Ҡайһы ғына балыҡсыны иртәгәге һауа торошо ҡыҙыҡһындырмай икән?!...

Тотош уҡырға 253

Һыла тотабыҙ

Һыла тотабыҙ 19.12.2018 // Эй ултыра балыҡсы...

Ыжғыр бурандар ҙа, көслө ҡар ҙа, ажғыр ел дә һыла тотоуға кәртә була алмай. Уны һәр саҡ рәхәтләнеп...

Тотош уҡырға 376