Башҡортостан дәүләт медицина университетында пациенттарҙа инсульт менән инфарктты алдан иҫкәрткән программа эшләнә. Ул йөрәк-ҡан тамырҙары системаһы сирҙәренең аҙып китеүен йылдам һәм аныҡ диагностикалауға ярҙам итәсәк, ауырыуҙарға үҙҙәренең хәлен күҙәтеү мөмкинлеген бирәсәк. БДМУ аспиранткаһы Айһылыу Хәмитова ошо турала мәғлүмәт менән уртаҡлашты.

– Йөрәктең ишемия сире киҫкен коронар синдромға, шул иҫәптән миокард инфарктына килтереүе ихтимал. Программаны эшләгәндә тап ошондай пациенттарҙы күҙ уңында тоттоҡ, уларҙы дауалауҙа дөрөҫ алымдарҙы билдәләү бурысын ҡуйҙыҡ, сөнки инфаркттың ҡабатланыу, йөрәк ритмының боҙолоу хәүефе ярайһы уҡ ҙур, – тине Айһылыу Хәмитова.

Әле табиптар йөрәк-ҡан тамырҙары сирҙәре хәүефен һәр пациент өсөн ҡулдан айырым иҫәпләп сығара. Бының өсөн махсус шкалалар файҙа­ланыла. Автор әйтеүенсә, уларҙа етешһеҙлектәр ҙә байтаҡ, шуға күрә әлеге программа тәьминәтенең ниге­ҙенә өр-яңы шкала һалынған. Ул сит илдәрҙә һөҙөмтәлелеген иҫбатлаған перспективалы биомаркерҙарҙы (ST2, BNP һәм Pentraxin-3) иҫәпкә ала.

– Беҙҙең шкала ла, программа ла замансараҡ. Программа тәьминәте па­циент буйынса мәғлүмәтте айырым индереүҙе лә, иҫәп-хисапты ла талап итмәй, бөтә эш автоматлаштырылған. Һөҙөмтәлә табип ваҡытын сарыфла­маясаҡ, диагностика ла теүәл үткә­реләсәк. Өҫтәүенә бындай программаны пациент үҙенең компьютерына ҡуйып, сиренең динамикаһын үҙаллы күҙәтә аласаҡ, – тине әңгәмәсебеҙ.

Программа төҙөү – сығым талап иткән ҡатмарлы эш. Айһылыу әйтеүенсә, проект буйынса эштә уға тотош команда ярҙам иткән. Улар иҫәбендә Башҡортостан дәүләт медицина университеты белгестәре лә, Өфө дәүләт авиация техник университеты программасылары ла бар. Аҡсаны иһә Инновацияларға булышлыҡ итеү фонды бүлгән.

Айһылыу Хәмитованың проекты быйыл УМНИК-НТИ конкурсының еңеүселәре иҫәбенә ингән һәм 500 мең һумлыҡ грантҡа лайыҡ булған. Был аҡса биомаркерҙар кимәле менән киҫкен коронар синдром үткәргән пациенттарҙың хәленең насарайыуы араһындағы бәйләнеште артабан тикшереүгә, яңы шкаланың һөҙөмтә­лелеген күҙәтеүгә тотоноласаҡ.

Әҙер программа тәьминәтен кардиоүҙәктәр, поликлиникалар һәм кардиология бүлексәһе булған дауалау-профилактика учреждениелары эшенә индереү күҙаллана.