Вконтакте Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Баҡса » Ағастарға сыбыҡсалар ялғау
Һәйбәт сортлы емеш ағастарынан киҫеп алған сыбыҡсаларҙы икенсе емеш ағасының сатырындағы ботаҡтарға, олонона, тамырына, унан шытып сыҡҡан үҫентеләргә ялғарға мөмкин.

Ялғауҙың төрлө ысулы бар.
1. Иртә яҙҙан ағастар һутланғансы (ҡайыры ағасынан айырылмағанда) шына (клин), ботаҡ ялғау (конулировка), төпсөктө ярып ялғау (в расщеп) ысулдары менән ялғайҙар.
2. Ағастар һут ебәргәс, ҡайыр ағасынан айырыла башлағас, сыбыҡсаларҙы уның аҫтына ҡуйып ялғайҙар.
3. Август баштарында бөрөләрҙе ҡайыр аҫтына ҡуйып та ҡалдыралар.
Иң ябайы һәм ышаныслыһы — ботаҡты ботаҡҡа ялғау ысулы. Был эште иртә яҙ, ағастар һут ебәргәнсе башҡаралар. Ялғанмыш йыуанлығында ялғау киҫеп алына. Сыбыҡсала ике-өс һәйбәт үҫешкән бөрө булырға тейеш. Икеһе бер-береһенә тигеҙ йәбешерлек итеп, 3–4 сантиметр оҙонлоҡта, бөрө тураһынан киҫелә. Сыбыҡса менән ялғанмыш, бер-береһенә ҡыя киҫелеп, ҡапланып бәйләнә, баҡса елеме менән һылана.
Әгәр ялғанмыш ялғаулыҡҡа ҡарағанда йыуан булһа, шына ысулы ҡулланыла. Был саҡта ялғанаһын ярып, икенсеһен ослайҙар.
Төпсөк йыуан булһа, ике, өс, хатта дүрт сортлыһын бергә ялғарға мөмкин.
Сыбыҡсаны ҡайыры аҫтына ҡуйып ялғау яҡынса майҙың өсөнсө ун көнлөгөндә башҡарыла. Унда ҡайыр ағасынан еңел айырыла. Ҡайырҙы үткер бысаҡ менән ҡуҙғатып, ҡыя киҫелгән сыбыҡсаны үҙағас ҡуйып бәйләйҙәр.
Бөтә ысулда ла киҫелгән урындар (бәйләнгән урындан ҡалғандары) баҡса елеме йәки майлы буяу менән буяла. Баҡса елеме менән һыламай, ялғанған сыбыҡсаларға полиэтилен ҡапсыҡ кейҙереп тә кибеүҙән һаҡларға мөмкин.
Эште башлар алдынан һалҡын урында һаҡланған сыбыҡсаларҙы ентекләп ҡарап алырға кәрәк. Бер йыллыҡтарының урта өлөшөндәге бөрөләр үҫешкәнерәк була. Ошондай өс бөрөнө ҡалдырып, сыбыҡсаның аҫҡы һәм өҫкө өлөшө өсөнсө бөрө өҫтөнән киҫеп ташлана. Ялғауға әҙерләнгән сыбыҡса икенсе яҡтағы бөрө тураһынан ғына 3–4 сантиметр оҙонлоҡта ҡыя киҫелә. Сыбыҡса әҙер. Ялғанмыш ботағының ҡайыры 3-4 сантиметр оҙонлоҡта була. Шунан ҡайырҙы бер аҙ ғына ҡалҡыталар ҙа тиҙ генә әҙер сыбыҡсаның ҡыя киҫелгән яғын ҡайыр менән ағас араһына ҡуялар һәм өҫтөнән йомшаҡ шпагат менән ҡыҫып бәйләйҙәр. Ялғанған урын баҡса елеме менән һылана.
Ялғанмыштың диаметры 2–3 сантиметр булһа — бер сыбыҡса, 5–7 булғанда — ике, 8–10 сантиметрға өс сыбыҡса ялғайҙар. Һәр береһенә сорты яҙылған этикетка эленә. Ә 15 көн үткәс, ҡыҫып бәйләнгән ер бушатылып, кире урала.
Ялғанған сыбыҡсаның өҫкө ике бөрөһө үҫешә башлай. Әгәр өҫтәге бөрө көслө булһа, аҫтағыһының осон семтеп алалар, ә июль айында төбөнән үк киҫеп ташлайҙар. Аҫтағы бөрө көслөрәк булһа, өҫкөһөн шунда уҡ киҫәләр.


Автор: С. ХАЖИЕВТЫҢ "Емешле булһын баҡсаң" китабынан.


Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





Картуф үҫтерәм тип көрәктәрен һындырып бөткәс...

Картуф үҫтерәм тип көрәктәрен һындырып бөткәс... 28.04.2026 // Баҡса

Йә ер ҡаты, йә һыулы... Таулы яҡтарҙа яҡшы уңыш алып булмай. Әммә балсыҡлы йә, киреһенсә, һаҙлыҡлы ......

Тотош уҡырға 1

Ҡурай еләге эре булһын тиһәгеҙ...

Ҡурай еләге эре булһын тиһәгеҙ... 28.04.2026 // Баҡса

Бының өсөн апрелдә нимә эшләргә кәрәк?.. Май айында нимә эшләргә?.....

Тотош уҡырға 1

Айғырбатҡан ниңә күркәм?

Айғырбатҡан ниңә күркәм? 28.04.2026 // Баҡса

Тиҙҙән бында урман барлыҡҡа киләсәк....

Тотош уҡырға 1

Мин баҡсала ағыу ҡулланмайым, ти, Татьяна

Мин баҡсала ағыу ҡулланмайым, ти, Татьяна 25.04.2026 // Баҡса

Ҡасандыр телевидение аша бер фермер ҡатын тураһында тапшырыу ҡарағайным. Ул йәшелсәләрҙе, емештәрҙе ......

Тотош уҡырға 2

Гортензияны бик иртә асмағыҙ

Гортензияны бик иртә асмағыҙ 24.04.2026 // Баҡса

Улар йәй буйы сәскә атып ултырһын өсөн эште яҙҙан уҡ башлағыҙ...

Тотош уҡырға 2

Тәүге ҡуҙғалаҡтар күренә башланы

Тәүге ҡуҙғалаҡтар күренә башланы 21.04.2026 // Баҡса

Был йәшел тәмләткес колит, ашҡаҙан-эсәк юлы ауы­рыу­ҙарын, геморройҙы дауалауҙа ҡулланыла, ......

Тотош уҡырға 1

Ҡарағат япрағының иң тәмле, шифалы сағы

Ҡарағат япрағының иң тәмле, шифалы сағы 19.04.2026 // Баҡса

Ҡыуаҡҡа һәм буласаҡ уңышҡа зыян килтермәйенсә, ыуыҙ ғына япраҡтарҙы нисек дөрөҫ йыйырға?...

Тотош уҡырға 3

Ҡыҙыл картуфтың иң яҡшы сорттары

Ҡыҙыл картуфтың иң яҡшы сорттары 17.04.2026 // Баҡса

Һуңғы ваҡытта баҡсасылар ҡыҙыл сорттарға күберәк өҫтәнлек бирә. Һәм был осраҡлы түгел. Һайлайбыҙ!...

Тотош уҡырға 2

Баҡса юлдарын төҙөкләндереүгә 150 миллион һум бүленә

Баҡса юлдарын төҙөкләндереүгә 150 миллион һум бүленә 14.04.2026 // Баҡса

Эштәр 17,5 саҡрым оҙонлоҡтағы 14 юлда башланасаҡ. Өфө һәм Нефтекаманан тыш, Иглин, Ҡырмыҫҡалы, ......

Тотош уҡырға 4

Теплицалағы ҡоротҡостарҙан нисек ҡотолорға?

Теплицалағы ҡоротҡостарҙан нисек ҡотолорға? 13.04.2026 // Баҡса

Баҡса миҙгеле етте. Ә һеҙ теплицаны яҙғы миҙгелгә нисек әҙерләйһегеҙ?...

Тотош уҡырға 2

Сода баҡсала ҙур ярҙамсы була ала

Сода баҡсала ҙур ярҙамсы була ала 13.04.2026 // Баҡса

Әлеге ҡатнашма бөтә емеш ағастары өсөн файҙалы, уларҙы япраҡ ашаусы ҡарышлауыҡтарҙан һаҡлаясаҡ. Ә ......

Тотош уҡырға 1

Картуфтың иң тәмһеҙ дүрт сорты

Картуфтың иң тәмһеҙ дүрт сорты 10.04.2026 // Баҡса

Уңдырышлы, матур булһалар ҙа ашауға бик тәмле түгел улар....

Тотош уҡырға 5


Комментарий өҫтәргә