Артур Собханғолов — Азия һәм Европа чемпионы. Апрелдә билдәле тажик боксеры Баһадир Усмановты нокаутҡа ебәргәндән һуң уның исеме бөтә донъяға танылды. Уның уңышы артында кемдәр тора — «Башинформ» хәбәрсеһе асыҡланы.

Башҡортостандың ғына түгел, донъя боксы йондоҙо Артур Собханғоловтан интервью алыу теләге менән күптән яна инем. Бер нисә халыҡ-ара титул яулап, хәҙер инде донъя чемпионы исеме өсөн алышҡа әҙерләгән боксер ваҡыты тығыҙ булыуға ҡарамаҫтан, шунда уҡ был тәҡдимгә ҡыуанып ризалашты. Артур иртәгәһе көнгә хатта бер сәғәт алдан килеп етте. Тәүҙән үк уның йөҙөндә һуңғы ярыштан ҡалған яра эҙҙәре күҙгә ташлана. Әлбиттә, редакцияға шундай ҙур спортсының килеүе бер кемдең дә иғтибарынан ситтә ҡалманы, айырыуса ҡатын-ҡыҙ коллегаларым уның яғына күҙ һирпеп-һирпеп ҡуя. Әйткәндәй, әңгәмә лә бокс ҡына түгел, гүзәл зат вәкилдәре хаҡында ла барҙы. 

Артур тормошонда иң мөһим биш ҡатын-ҡыҙ барлығын атаны. Кемдәр улар? Был хаҡта «Башинформ» агентлығының мәҡәләһендә уҡығыҙ.

Иң көслө

Һәр спортсының артында көслө ҡатын — уның әсәһе тора, ти Артур.

«Сағыштырмаса һуң ғына, 14 йәшемдә, спорт менән шөғөлләнә башланым, тәүҙә кикбоксинг менән, унан — бокс. Урамда уйнауҙы бөтөнләй туҡтаттым. Атай-әсәйем тәүҙә боксҡа йөрөүемде хупламаны. Имгәнеп ҡуйыуың бар, тип борсолалар. Әммә оҙаҡламай бокс минең йәшәү рәүешенә әүерелгәйне инде.

Йылдар үткәс, әсәй үҙенсә ризалығын бирҙе. «Һинең чемпион булыуың да, титул алыуың да беҙҙең өсөн мөһим түгел. Бары тик үҙең һау-сәләмәт бул», — тине. Бына шул әсәйҙең фатихаһы мине ҙур бейеклектәргә күтәрҙе. Әле ул ваҡытта донъя чемпионы исеменә дәғүә итермен тип күҙ алдына ла килтерә алмай инем. Хәҙер инде был ысынбарлыҡ. Атай-әсәйем миңә уҡырға һәм яратҡан спорт төрө менән шөғөлләнергә мөмкинлек биреүҙәре өсөн рәхмәтемде белдерәм.

Бөтмәҫ-төкәнмәҫ күнекмәләр, сборҙар араһында яҡындарым, бигерәк тә әсәйем менән һөйләшеү өсөн ваҡыт табырға тырышам. Был миңә ифрат ҙур көс бирә.

Иң ышаныслы

«Тормошомдағы икенсе ҡатын-ҡыҙ — ул игеҙәгем Алина. Беҙ бергә донъяға килгәнбеҙ, бөгөн дә һуҡмаҡтан атлайбыҙ. Әлбиттә, ҡыҙыҡһыныуҙарыбыҙ бала саҡтан төрлө булды. Мин спортҡа ылыҡтым, ә ул бөтөнләй икенсе өлкәне һайланы. Хәҙер инде үҙ ғаиләләребеҙ бар, әммә һәр саҡ беҙ бергә, уй-кисерештәребеҙ, хәстәребеҙ уртаҡ. Алинаға эс серҙәремде лә һөйләйем, иң ышаныслыһы ул. 

Тағы ла бигерәк нескә күңелле, тәрән хисле. Өфөлә үткән ярышҡа килһә, минең алышҡанды ҡарай алмай, буҫлығып илап бөтә. Әйтерһең, миңә түгел, уға тондоралармы ни (көлә)?! Еңеп сыҡһам, игеҙәгемдән дә бәхетле кеше булмай. Уның ошо эскерһеҙ һөйөүе, ышанысы шулай уҡ миңә көс бирә», —  ти Артур.

Иң дәртләндереүсе

«Тренерым Мария Юрьевна Карабанова менән шөғөлләнә башлағанда, ул әле егерме йәшлек ҡыҙ ине. Тәүҙә уны бер кем дә етди ҡабул итмәне, хатта тәрбиәләнеүселәренән мыҫҡыл итеүселәр ҙә булды. Әммә ул сибек ҡыҙҙың республикабыҙҙа боксты үҫтереүгә индергән өлөшөн баһалап бөтөрлөк түгел. Мария Юрьевнаның ҡулы аҫтында тотош бер быуын чемпиондар, спорт мастерҙары үҫеп сыҡты. Рәсәй боксындағы күп ир-егет тренерҙар быға өлгәшә алмай. Минең остазымдың уңыш сере һәр спортсыға айырым иғтибар биреүендәлер, тип уйлайым. 

Ул остаз ғына түгел, киң ҡарашлы шәхес. Ихлас, ғәҙел, кәрәк саҡта ҡаты һәм талапсан. Минең өсөн иң мөһиме, ул яҡшы психолог. Ни тиһәң дә, һәр спортсының еңелеүҙәре, уңышһыҙлыҡтары була. Бокс менән шөғөлләнеүҙән арып, барыһын да ташлап ҡуйырға, башҡа эш менән шөғөлләнергә уйлаһам, ул һәр ваҡыт кәрәкле һүҙҙәр таба. Тауҙар аҡтарырҙай көс-дәрт биргән тренерым менән бәхетлемен», — тип уртаҡлашты боксер.

Иң мөһим

«Минең тормошомда иң мөһим ҡатын-ҡыҙ — кәләшем Нурия. Беҙ 2016 йылда Нижневартовск ҡалаһында нефть илдәре араһында барған халыҡ-ара ярышта таныштыҡ. Ул ваҡытта Нурия университетты тамамлап, ҡунаҡханала эшләп йөрөй ине. Уны күргәс, шунда уҡ ғашиҡ булдым. Телефон номерын һорап алдым. Беҙҙең яҡтыҡы булып сыҡты, бала сағында ғаиләһе менән икенсе төбәккә күсеп киткән. 31 май ғаилә ҡороуыбыҙға бер йыл була. 

Нурия тыйнаҡ, аҡыллы, минең терәк-таянысым, илһам сығанағым. Ул инде боксты ла аңлай (көлә), бөтә алыштарға йөрөй, боксерҙарға үҙ баһаһын бирә, ҡайһы ваҡытта ауыр буласағын белеп тора. Әммә бер ваҡытта ла күнекмәләргә ҡыҫылмай. Бары тик янымда булырға тырыша, — тип уртаҡлаша боксер. — Әлбиттә, борсолоуҙар була, аныҡлап улар тураһында һөйләшәбеҙ. Нурия һәр саҡ дәртләндерер, терәк булыр өсөн һүҙ таба. Мин уға шундай иҫ киткес хәстәрлек күреүе һәм мөхәббәте өсөн бик рәхмәтлемен».

Иң көтөп алынған

«Еңеү» һүҙе рус телендә ҡатын-ҡыҙ затында тора. Ә Артур өсөн ул үрҙәге ҡатын-ҡыҙҙарҙан ҡала иң көтөп алынған, бөтә йәшлеген, көс-дәртен биргән тормоштағы иң мөһим ҡиммәт, тойғо...

«Күп тамашасылар һинең рингҡа сығыуыңды һәм алышыуыңды ғына күрә. Һәр алыш артында ауыр күнекмәләр ята. Бөтә ҡала йоҡларға ятҡанда һин сумкаңды йыйып буш залға юлланаһың. 12 раунд спарринг үткәрәһең, көс-хәлең ҡалмай, әммә барыбер дауам итергә кәрәк. Ҡайҙа ҡарама сикләүҙәр: туҡланыуҙа, ял итеүҙә, хатта һәр аҙымда. Бер хәстәрһеҙ ял итеү, дуҫтар менән осрашыу беҙҙең өсөн түгел. Бары тик даими контроль һәм ҡаты тәртип.

Әммә спортсы тормошонда мәл бар. Еңеүеңде иғлан итеп сыңлаған гонг тауышы, судья ҡулыңды күтәргән мәл ул. Был минутта бөтә ҡорбандар ҙа, үрҙәге мәшәҡәттәр ҙә сүп кеүек тойола. Сөнки ҡан-тир түгеп яулаған еңеү тойғоһонан да ҡиммәтерәк нәмә юҡ», — тип тамамланы Артур Собханғолов.