Уҙған аҙнала Венесуэлала президент һайланылар, ә Владимир Путин Мысыр президенты Мөхәмәд Мөрси менән осрашты. Шулай уҡ АҠШ-Рәсәй мөнәсәбәттәре иғтибар үҙәгендә булды.

Социалистик йүнәлешен һаҡлап ҡалырмы?

Венесуэла халҡы үҙенә яңы президент һайланы. Көрәш Уго Чавес мәрхүм булғандан һуң уның вариҫы булараҡ власта тороп ҡалған Николас Мадуро һәм оппозицияла булған Энрике Каприлиес араһында барҙы. Энрике Каприлиес быға тиклем дә, Уго Чавестың дәғүәсеһе сифатында һайлауҙа ҡатнашып, үҙенең еңелеүен танырға мәжбүр булғайны. Уға был юлы ла уңыш йылмайманы. 14 апрелдә үткән һайлау һөҙөмтәһе менән ул һис кенә лә килешергә теләмәй һәм яңынан тауыш биреү уҙғарыуҙы талап итә. Уның өсөн — 49, Николас Мадуроға 51 процент тауыш бирелгән. Мадуро яңы һайлау уҙғарыуға ҡырҡа ҡаршы, һәм ул дәғүәсеһен халыҡты болартырға маташыуҙа ғәйепләй.
19 апрелдә Николас Мадуроның инаугурацияһы булды. Унда Куба етәксеһе Рауль Кастро, Иран президенты Мәхмүд Әхмәдинижад, Латин Америкаһы илдәре етәкселәре ҡатнашты. Рәсәй етәкселеге исеменән яңы һайланған президентты Дәүләт Думаһы рәйесе Сергей Нарышкин тәбрикләне. Шуныһын да билдәләргә кәрәк: Венесуэлала Уго Чавестың вариҫы власҡа килеүе Рәсәй өсөн бик ҡулай. Сөнки Николас Мадуро эске һәм тышҡы сәйәсәттә элекке курстан тайпылмаясаҡ. Йәғни Венесуэла АҠШ агрессияһына ҡаршы көрәш алып барып, социализм төҙөү йүнәлешендәге эшмәкәрлеген дауам иттерәсәк. Нефткә бай был илдә Энрике Каприлиес еңгән осраҡта хәл-ваҡиғалар бөтөнләй икенсе йүнәлеш алған булыр ине. Әммә ил етәкселегенә тынысланырға иртәрәк. Хәҙер Каприлиес ниндәй юлдар менән булһа ла власҡа килергә ынтыласаҡ. Был йәһәттән уның мөмкинлеге бар. Мадуронан байтаҡҡа йәш, бер түгел ике юғары белемгә эйә булыуы (Николастың юғары белеме юҡ) уның төп өҫтөнлөктәренең береһе булып тора. Ошондай шарттарҙа Мадуроға тиҙ арала власты үҙ ҡулына алып, ныҡлы тәртип урынлаштырыу зарур. Халыҡ сыуалыштарына юл ҡуйһа, түңкәрелеш эшләп, үҙен властан алып ташларға ла күп һорамаҫтар. Венесуэла тарихында бындай күренештәр булды. Шуға ла Мадуро быға юл ҡуймаҫҡа тейеш.

Мысыр Рәсәйҙән ярҙам һорай

Ошо көндәрҙә Рәсәй Президенты Владимир Путин үҙенең Сочиҙағы резиденцияһында Мысыр президенты Мөхәмәд Мөрсиҙе ҡабул итте. Мөрсиҙең Рәсәйгә килеүе юҡтан ғына түгел. Мысырҙа революция булып, дүрт тиҫтә йыл самаһы власта ултырған Хөсни Мөбәрәкте алып ташлағандан һуң, әлбиттә, илдә тиҙ арала ғына тәртип тә, тыныслыҡ та урынлаштырып булмай. Бында әле булһа партизан һуғышы бара. Ә һуғыш барған ерҙә, билдәле, иҡтисад икенсе планға ҡала. Мысыр ҡояшында ҡыҙынырға теләүселәр ҙә элеккесә күп түгел. Шуға ла ил ҡаҙнаһы буш.
Мөхәмәд Мөрси Рәсәйҙән оҙайлы ваҡытҡа кредит һорарға килгән. Ул беҙҙән 3 миллиард доллар аҡса һорай һәм аласаҡ та. Революционерҙар өсөн аҡса йәл түгел шул. Мысырҙың илебеҙгә (СССР заманынан) элекке бурыстары ҡайтарылып бөтмәгән, уға йәнә аҡса бирелә. Быныһын да әллә ҡайтарып бирәләр, әллә юҡ, әйтеүе ҡыйын. Уның ҡарауы, шул уҡ Рәсәй халҡы, Мысырға ял итергә барып, йылына миллионлап аҡсаһын ҡалдырып ҡайта. Бындай мәрхәмәтлектән тыш, Рәсәй Мысырға осһоҙораҡ хаҡҡа бойҙай һәм көнбағыш майы һатырға ла килеште. Был хаҡта Рәсәйҙең ауыл хужалығы министры Николай Федоров белдерҙе. Эйе, революционерҙарҙың да тамағы бар, ас көйө һуғышып булмай ҙа инде.
Мөрси менән Путин осрашыу барышында Сүриәләге хәл-ваҡиғаларҙы ла тикшерҙе. Шулай уҡ Мысырға ҡорал һатыу тураһында һүҙ булды. Бына шулай, илебеҙ хәйерселектән саҡ башын күтәреп килеүенә ҡарамаҫтан, һаман да элекке сәйәсәтен дауам итә – башта сит илдәрҙе ҡарай. Ил именлеген, хәүефһеҙлекте башҡаса тәьмин итеп булмайҙыр, күрәһең. Ни хәл итәһең, ниндәйҙер йоғонто яһар өсөн дә кеҫәңдән һуңғы тинеңде булһа ла сығарып һалырға тура килә шул.

АҠШ-тың ике төрлө сәйәсәте

Башҡа донъя хәлдәренә килгәндә, үткән аҙнала Рәсәйгә АҠШ президентының милли хәүефһеҙлек буйынса ярҙамсыһы Том Донилон килеп ҡайтты. Донилон Рәсәй Президенты Владимир Путинға Барак Обаманың мөрәжәғәтнамәһен тапшырҙы. Уның Мәскәүгә килеренән өс көн алда, йәғни 12 апрелдә генә, Аҡ йорт АҠШ конгресмендары талабына ярашлы “Магнитский акты” законы буйынса исемлекте йәмәғәтселеккә еткергәйне. Был исемлеккә 18 Рәсәй чиновнигы индерелгән. Ә Барак Обаманың Путинға яҙған мөрәжәғәтнамәһендә “ике илдең милли хәүефһеҙлеген бергәләшеп хәл итеү” хаҡында һүҙ бара. Уның бер ҡулы менән Рәсәй сәйәсәтенә ҡаршы булған “Магнитский акты”на ҡул ҡуйыуы, икенсе ҡулы менән ошондай йөкмәткеле мөрәжәғәтнамә яҙыуы аңлашылып бөтмәй. Күрәһең, конгресмендар фекеренә ҡолаҡ һалмайынса булдыра алмайҙыр, шул уҡ ваҡытта Рәсәй менән мөнәсәбәттәрҙе лә боҙғоһо килмәйҙер. Хәл-ваҡиғаларҙы аңғартып, ашығыс хат яҙып ебәреүен тик шуның менән генә аңлатырға мөмкин. Юғиһә был мәсьәләне икәү-ара осрашҡанда ла тикшереп була ине бит. Ә быйыл Обама менән Путиндың ике тапҡыр (июнь һәм сентябрь айҙарында) осрашыуы планлаштырылған.
Рәсәй сит ил эштәре министры Сергей Лавров белдереүенсә, әле Владимир Путиндың яуап хаты әҙерләнә. Әлбиттә, ике ил араһындағы мөнәсәбәттәрҙең артабанғы яҙмышы хаттың йөкмәткеһенә бәйле буласаҡ. АҠШ-тың итәғәтле генә тәҡдименә Рәсәй яғы яғымлы яуап бирә алырмы? “Магнитский акты”нан һуң Рәсәй етәкселегенең ярһыуы баҫылып бөтмәгән бит әле. Ошондай шарттарҙа АҠШ Рәсәйгә НАТО менән дә килешеп йәшәргә тәҡдим итә. Үткән аҙнала НАТО-ның генераль секретары урынбаҫары Александр Вершбоу Мәскәүгә килде. Уның Рәсәйгә сәфәренең сәбәбе Афғанстандан ғәскәр сығарыуға ғына бәйле түгел. Көнбайыш Европала (Румыния, Польша) ПРО системаһын урынлаштырыу мәсьәләһен тикшереү өсөн дә килгәйне ул. Дөрөҫөрәге, ПРО системаһының Рәсәйгә тоҫҡалмауын, ә Иран атакаһынан һаҡланыу сараһы булараҡ урынлаштырыласағын иҫбатларға теләй. Шулай уҡ осрашыу барышында иҫкергән ядро боеприпастарын утилләштереү мәсьәләһе лә тикшерелде. Тирә-яҡ мөхит өсөн хәүеф сығанағы булып торған бындай боеприпастарҙы юҡ итеү ике яҡ өсөн дә тик файҙаға ғына буласаҡ. Бына шулай, АҠШ яғы Рәсәйгә ҡарата ҡапма-ҡаршылыҡлы сәйәсәт алып бара: бер ҡулы менән кеҫәһенән йоҙроҡ төйнәһә, икенсеһен дуҫтарса ҡыҫыр өсөн һона. Уның ҡайһы яғы еңер — ваҡыт күрһәтер.