– Һеҙ, ауыл биләмәһе башлығы булып 18 йыл эшләйем, тинегеҙ, бик тынғыһыҙ вазифа, “Ҡайҙан килеп эләктем бында?” тип үкенгән сағығыҙ булманымы? – тип һорайым Терәпә ауылы етәксеһе Ирина Захарованан. – Юҡ, бер ҡасан да! – тип өҙә әйтә Ирина Семеновна. – Мин быны фәҡәт яҙмыш ҡушыуы тип ҡабул итәм. Тәүҙә ауыр ине, йәшермәйем. Беҙҙең ауылса холоҡ шулай бит инде ул: “Китһәм был эштән, хәленән килмәне, ниңә риза булғандыр, тип әйтерҙәр” тип уйланым. Артабан өйрәнеп киттем инде, ниндәйҙер проблема менән шөғөлләнеү ялҡытып китһә, ауыл халҡын иҫкә төшөрәм: мин дә ярҙам итмәһәм, кем булышыр уларға? Пенсияға сыҡҡас, китергә тип тә уйлағайным, район етәкселеге тағы бер аҙ эшләүемде һораны. Һүҙҙәрен йығып булмай, уларҙың да ауыл мәсьәләләрен хәл итеүҙә ярҙамы ҙур бит. Ә урыныма йәштәр табылыр, улар хәҙер беҙҙән белемлерәк, иң мөһиме – эшләргә теләк булһын.
– Ә иң ауыры нимә был вазифала?
– Финанс мәсьәләһен хәл итеү, әлбиттә. Дөрөҫ, ул бер урында ла еңел түгелдер, ләкин ауыл ерендә бигерәк тә ныҡ һиҙҙерә. Шулай ҙа, ауыл етәкселегендә һәйбәт команда тупланды, тип уйлайым. Мин барыһынан элек старосталарҙы күҙ уңында тотам. Иң лайыҡлы, ауылдаштары ихтирам иткән, кешеләрҙе тыңлата белгән етәкселәр улар. Белеүегеҙсә, бер ниндәй эш хаҡы алмайҙар. Ауыл мөхитен уңайлыраҡ итеү, хужалыҡ алып барырға ярҙам итеү теләге генә уларҙы ошо вазифаһында тотоп тора. Төп таянысым – улар.
Алты ауылды берләштерә Терәпә ауыл советы биләмәһе, староста булып халыҡ һайлап ҡуйған төрлө йәштәге кешеләр эшләй. Нигеҙҙә, шәхси ярҙамсы хужалыҡ менән шөғөлләнеүселәр. Толмачевка ауылы был йәһәттән отошлораҡ хәлдәлер, моғайын. Староста итеп эшҡыуар Владислав Семенов һайланған, килеме булған кешенең ауылдаштарына файҙаһы ла күберәк тейәлер.
Ҡаҙнаға ер һәм мөлкәт һалымдары йыйыла. Йылына йәмғеһе ярты миллион һум самаһынан артмай ул. Башҡа төрлө килем сығанаҡтары юҡ ауыл ерендә, ләкин урамдарҙы, йәмәғәт биналарын йыл әйләнәһенә төҙөкләндереп торорға, урамдарҙы яҡтыртҡан өсөн дә түләргә кәрәк. Ауыл хакимиәтендә эшләгәндәр ҙә хеҙмәт хаҡынан тыш йәшәй алмай.
Әлбиттә, ауылдың кисектергеһеҙ эштәрен хәл итергә был ғына аҡса етмәй, шуға күрә республика ҡаҙнаһынан да маҡсатлы йүнәлештәргә аҡса бүленә. Иң ҙур сығымды, һәр ваҡыттағыса, юлдар талап итә. Ауыл биләмәһендә, дөйөм алғанда, 24 километр тәшкил иткән юлдарҙы тигеҙләп тороу өсөн йылына 200 мең һум самаһы ҡалдырырға тырышалар. Мәктәпте, фельдшер-акушерлыҡ һәм ауыл советы бинаһын йылытырға, ҡышҡы миҙгелдә юлдарҙа ҡар көрәргә, быуаны тәртиптә тоторға, сүплектәрҙе лә кәртәләргә кәрәк. Ҡаҙанлыҡтар өсөн яғыулыҡҡа дотацияны тармаҡ министрлыҡтары бирә (әйтәйек, мәктәпте йылытырға – Мәғариф министрлығы).
Бер аҙ уйланып торғас, Ирина Семеновна былай тине: “Беләһегеҙме, ни өсөн был вазифала шулай оҙаҡ эшләнем һәм әле лә йөрөйөм? Миңә ҡалһа, беҙҙең ауылдың мәҙәниәте, ололарҙың тәрбиәһе шулай татыу йәшәргә мөмкинлек бирәлер. Ҡайһы бер ауылдарҙа, ишетеп йөрөүемсә, хакимиәт башлығы менән әрләшәләр, уға янайҙар, халыҡ өсөн тип ҡуҙғатҡан башланғыстарына ҡаршы төшәләр... Ауылыбыҙ башҡа тирә-яҡтар менән сағыштырғанда фәҡирерәктер ҙә, бәлки. Ләкин байҙарҙың үҙ холҡо була бит”. Шулай тигәс, миңә ҡарап йылмайҙы: “Бәлки, ауылымды яратҡанға шулай тойолалыр”.
Ауырғазы районы.