Вконтакте Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Һыу ҡәҙерен беләбеҙме?
Һыу ҡәҙерен беләбеҙме?Башҡортостандың халыҡ артисы Роберт Юлдашев концерттарының береһендә халыҡҡа мөрәжәғәт итеп: "Тәбиғәтте һаҡлайыҡ, юҡһа, ағастар күпләп киҫелә, урман бөтһә, шишмәләр ҡорой. Эсәр һыуһыҙ тороп ҡалһаҡ, ни эшләрбеҙ? Кеҫәң тулы аҡса, аҫыл таштар булһа ла, һыуһыҙ йәшәү мөмкин түгел", — тигәйне. Ысынлап та, һыу ҡәҙерен белмәйбеҙ шул. Ә бит ата-бабабыҙ тирә-яҡ мөхиткә, тәбиғәткә һаҡсыл ҡарашта булған.

Бының бер сәбәбе уларҙың ислам динен тотоуында, Аллаһы Тәғәлә ебәргән Ҡөрьән китабын ентекләп өйрәнеүендә, ғилемле булыуындалыр, сөнки мосолмандар һыуға ҙур әһәмиәт бирә, уның йәшәү сығанағы икәнлеген, сифаттарын белә. Һыу тураһында бик күп аяттар, хәҙистәр бар.
Аллаһы Тәғәлә бөтә йән эйәләрен дә һыуҙан яралтҡан. "Дингә ышанмаусылар белмәйме икән ни: тәүҙә күктән ямғыр яуманы, ә Ерҙә үҫемлектәр үҫмәне. Һәм Беҙ күктән ҡойолған, Ер аҫтынан урғылған һыуҙан бөтә тереклекте бар иттек. Нисек улар һаман ышанмай?" ("Пәйғәмбәрҙәр" сүрәһе, 30-сы аят). Изге Ҡөрьән Кәримдә әйтелеүенсә, һыу Ер барлыҡҡа килгәнсе үк булған. "Һуд" сүрәһенең 7-се аятында был турала түбәндәгесә бәйән ителә (мәғәнәһе): "Ул күкте һәм ерҙе алты көндә яралтты, ә Уның Ғәршеһе (йәки Көрсийе) күк һәм ер яралтылғансы һыу өҫтөндә торҙо". Әлеге ваҡытта Ер өҫтөнөң 72 проценты һыу менән ҡапланған булыуы фәнни иҫбатланған. Әгәр ҙә соҡорҙарҙы, уйһыулыҡтарҙы, тауҙарҙы тигеҙләһәң, бөтә ер һыу аҫтында ҡаласаҡ.
Әҙәм балаһының тәне 70 процент һыуҙан тороуын да беләбеҙ. Был хаҡта "Фурҡан" сүрәһенең 54-се аятында "Ул — кешене һыуҙан яралтты" тиелгән. Ямғыр алдынан ел иҫеүе хаҡында беҙгә шулай бәйән ителә: "Ул Үҙенең изгелеге тураһында һөйөнсө итеп елде ебәрә. Һәм күктән таҙа һыу ебәрә" ("Фурҡан" сүрәһе, 48-се аят). Шул уҡ ваҡытта Аллаһ, кешеләргә эсәр һыуҙы биреп, уны еңел генә кире алыуы ихтималлығы тураһында ла иҫкәртә. "Һеҙ эсәр һыуығыҙ хаҡында уйланаһығыҙмы? Һеҙ уны болоттар араһынан ебәрәһегеҙме, әллә беҙ ебәрәбеҙме? Әгәр беҙ теләһәк, һыуҙы тоҙло (йәки әсе) итеп яралтыр инек. Ни өсөн һеҙ рәхмәт әйтмәйһегеҙ?" ("Ваҡиға" сүрәһе, 68-70-се аяттар).
Ҡөрьәндә йыш ҡына телгә алынған ямғыр һыуы, йылғалар һәм фонтандар Аллаһ Тәғәләнең үҙ ҡолона йомартлығын, шәфҡәтлелеген күрһәтә. Ожмахта һыу, Тамуҡтағы һаҫыҡ һыуҙарҙан айырмалы, бер ҡасан да йыйылып ятмай. Ул гел аға. Иман килтергәндәргә аҫтарында һыуҙар ағып ятҡан баҡсалар вәғәҙә итә Аллаһ. Ер йөҙөндә һәм, ғөмүмән, бөтә Ғаләмдә тәбиғәт күренештәре күбеһенсә әҙәм балаларының ғәмәлдәре менән тығыҙ бәйләнештә. Әммә был ҡанунды ғалимдар фәнни дәлилдәргә таянып, физика закондары менән генә аңлата. Әгәр ер тетрәһә, сәбәбен ер ҡатламдарының йәки ер аҫтындағы һыу йәки башҡа матдәләрҙең күсеүе менән фаразлайҙар, ел-дауыл ҡупһа, төрлө йылылыҡтағы һауа ҡатламдарының үҙгәреүенә бәйләйҙәр. Әлбиттә, фәнни яҡтан ҡарағанда, был дөрөҫ, әммә донъялағы һәр нәмәнең илаһи ҡанунға нигеҙләнеүен онотмайыҡ. Был сүрә-аяттарҙан үҙебеҙгә фәһем алһаҡ ине. Аллаһ әйтә: "Әгәр ҙә һиңә бер игелек килһә, ул Аллаһтандыр, әгәр ҙә бер ҡайғы-хәсрәт килһә, был һинең үҙеңдәндер". Шуға ла Аллаһ Тәғәләнең рәхмәтле ҡолдарынан булайыҡ. Уның биргән ниғмәт-байлыҡтарына шөкөр итәйек, тәләфләмәйек, исрафламайыҡ, ҡулдан килгәнсә һаҡлайыҡ.


Автор: Регина КАМАЛОВА. Өфө ҡалаһы.


Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





Республикала ишле ғаилә дүртенсе балаһының тәүге документын алды

Республикала ишле ғаилә дүртенсе балаһының тәүге документын алды 15.06.2026 // Йәмғиәт

Республикала ишле ғаилә дүртенсе балаһының тәүге документын алды...

Тотош уҡырға 0

Башҡортостан туризм буйынса федераль рейтингта 13-сө урынға күтәрелде
Республика Башлығы журналистарҙы һөнәри байрамы менән ҡотланы

Республика Башлығы журналистарҙы һөнәри байрамы менән ҡотланы 15.06.2026 // Йәмғиәт

Республика Башлығы журналистарҙы һөнәри байрамы менән ҡотланы...

Тотош уҡырға 1

Өфө сәйәхәтселәре мәмерйәлә мамонт тешен тапҡан

Өфө сәйәхәтселәре мәмерйәлә мамонт тешен тапҡан 15.06.2026 // Йәмғиәт

Өфө сәйәхәтселәре мәмерйәлә мамонт тешен тапҡан...

Тотош уҡырға 0

«Башинформ» агентлығы – Башҡортостандың иң күп өҙөмтә килтерелә торған мәғлүмәт сараһы

«Башинформ» агентлығы – Башҡортостандың иң күп өҙөмтә килтерелә торған мәғлүмәт сараһы 15.06.2026 // Йәмғиәт

«Медиалогия» компанияһы 2026 йылдың I кварталы өсөн Башҡортостан медиаресурстары рейтингын ......

Тотош уҡырға 1

Өфөнән Истанбулға рейстар асыла

Өфөнән Истанбулға рейстар асыла 15.06.2026 // Йәмғиәт

Өфөнән Истанбулға рейстар асыла...

Тотош уҡырға 0

11 июндә республикала ҡыҫҡа эш көнө көтөлә
Өфөнән Истанбулға рейстар һаны арттырыла

Өфөнән Истанбулға рейстар һаны арттырыла 10.06.2026 // Йәмғиәт

«Победа» авиакомпанияһы Өфөнән Истанбулға осош программаһы асылыуы хаҡында иғлан итте....

Тотош уҡырға 3

Радий Хәбиров «Патриот» паркында ирекмәндәр менән осрашты

Радий Хәбиров «Патриот» паркында ирекмәндәр менән осрашты 10.06.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостан Башлығы һәр яҡлап ярҙам күрһәткәндәре өсөн ирекмәндәргә рәхмәт белдерҙе....

Тотош уҡырға 2

Эливия, Рэм һәм Эрлан: Башҡортостанда үҙенсәлекле исемдәр рейтингы
Байрам көндәрендә республика поликлиникалары нисек эшләй

Байрам көндәрендә республика поликлиникалары нисек эшләй 10.06.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостандың Һаулыҡ һаҡлау министрлығы 12 июндән 14-нә тиклем медицина учреждениеларының эш ......

Тотош уҡырға 3

Синоптиктар республикала һауа торошоноң боҙолоуы хаҡында иҫкәртте

Комментарий өҫтәргә