Вконтакте facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Һыу ҡәҙерен беләбеҙме?
Һыу ҡәҙерен беләбеҙме?Башҡортостандың халыҡ артисы Роберт Юлдашев концерттарының береһендә халыҡҡа мөрәжәғәт итеп: "Тәбиғәтте һаҡлайыҡ, юҡһа, ағастар күпләп киҫелә, урман бөтһә, шишмәләр ҡорой. Эсәр һыуһыҙ тороп ҡалһаҡ, ни эшләрбеҙ? Кеҫәң тулы аҡса, аҫыл таштар булһа ла, һыуһыҙ йәшәү мөмкин түгел", — тигәйне. Ысынлап та, һыу ҡәҙерен белмәйбеҙ шул. Ә бит ата-бабабыҙ тирә-яҡ мөхиткә, тәбиғәткә һаҡсыл ҡарашта булған.

Бының бер сәбәбе уларҙың ислам динен тотоуында, Аллаһы Тәғәлә ебәргән Ҡөрьән китабын ентекләп өйрәнеүендә, ғилемле булыуындалыр, сөнки мосолмандар һыуға ҙур әһәмиәт бирә, уның йәшәү сығанағы икәнлеген, сифаттарын белә. Һыу тураһында бик күп аяттар, хәҙистәр бар.
Аллаһы Тәғәлә бөтә йән эйәләрен дә һыуҙан яралтҡан. "Дингә ышанмаусылар белмәйме икән ни: тәүҙә күктән ямғыр яуманы, ә Ерҙә үҫемлектәр үҫмәне. Һәм Беҙ күктән ҡойолған, Ер аҫтынан урғылған һыуҙан бөтә тереклекте бар иттек. Нисек улар һаман ышанмай?" ("Пәйғәмбәрҙәр" сүрәһе, 30-сы аят). Изге Ҡөрьән Кәримдә әйтелеүенсә, һыу Ер барлыҡҡа килгәнсе үк булған. "Һуд" сүрәһенең 7-се аятында был турала түбәндәгесә бәйән ителә (мәғәнәһе): "Ул күкте һәм ерҙе алты көндә яралтты, ә Уның Ғәршеһе (йәки Көрсийе) күк һәм ер яралтылғансы һыу өҫтөндә торҙо". Әлеге ваҡытта Ер өҫтөнөң 72 проценты һыу менән ҡапланған булыуы фәнни иҫбатланған. Әгәр ҙә соҡорҙарҙы, уйһыулыҡтарҙы, тауҙарҙы тигеҙләһәң, бөтә ер һыу аҫтында ҡаласаҡ.
Әҙәм балаһының тәне 70 процент һыуҙан тороуын да беләбеҙ. Был хаҡта "Фурҡан" сүрәһенең 54-се аятында "Ул — кешене һыуҙан яралтты" тиелгән. Ямғыр алдынан ел иҫеүе хаҡында беҙгә шулай бәйән ителә: "Ул Үҙенең изгелеге тураһында һөйөнсө итеп елде ебәрә. Һәм күктән таҙа һыу ебәрә" ("Фурҡан" сүрәһе, 48-се аят). Шул уҡ ваҡытта Аллаһ, кешеләргә эсәр һыуҙы биреп, уны еңел генә кире алыуы ихтималлығы тураһында ла иҫкәртә. "Һеҙ эсәр һыуығыҙ хаҡында уйланаһығыҙмы? Һеҙ уны болоттар араһынан ебәрәһегеҙме, әллә беҙ ебәрәбеҙме? Әгәр беҙ теләһәк, һыуҙы тоҙло (йәки әсе) итеп яралтыр инек. Ни өсөн һеҙ рәхмәт әйтмәйһегеҙ?" ("Ваҡиға" сүрәһе, 68-70-се аяттар).
Ҡөрьәндә йыш ҡына телгә алынған ямғыр һыуы, йылғалар һәм фонтандар Аллаһ Тәғәләнең үҙ ҡолона йомартлығын, шәфҡәтлелеген күрһәтә. Ожмахта һыу, Тамуҡтағы һаҫыҡ һыуҙарҙан айырмалы, бер ҡасан да йыйылып ятмай. Ул гел аға. Иман килтергәндәргә аҫтарында һыуҙар ағып ятҡан баҡсалар вәғәҙә итә Аллаһ. Ер йөҙөндә һәм, ғөмүмән, бөтә Ғаләмдә тәбиғәт күренештәре күбеһенсә әҙәм балаларының ғәмәлдәре менән тығыҙ бәйләнештә. Әммә был ҡанунды ғалимдар фәнни дәлилдәргә таянып, физика закондары менән генә аңлата. Әгәр ер тетрәһә, сәбәбен ер ҡатламдарының йәки ер аҫтындағы һыу йәки башҡа матдәләрҙең күсеүе менән фаразлайҙар, ел-дауыл ҡупһа, төрлө йылылыҡтағы һауа ҡатламдарының үҙгәреүенә бәйләйҙәр. Әлбиттә, фәнни яҡтан ҡарағанда, был дөрөҫ, әммә донъялағы һәр нәмәнең илаһи ҡанунға нигеҙләнеүен онотмайыҡ. Был сүрә-аяттарҙан үҙебеҙгә фәһем алһаҡ ине. Аллаһ әйтә: "Әгәр ҙә һиңә бер игелек килһә, ул Аллаһтандыр, әгәр ҙә бер ҡайғы-хәсрәт килһә, был һинең үҙеңдәндер". Шуға ла Аллаһ Тәғәләнең рәхмәтле ҡолдарынан булайыҡ. Уның биргән ниғмәт-байлыҡтарына шөкөр итәйек, тәләфләмәйек, исрафламайыҡ, ҡулдан килгәнсә һаҡлайыҡ.


Автор: Регина КАМАЛОВА. Өфө ҡалаһы.


Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





Башҡортостанда һауа торошоноң боҙолоуына бәйле трассала хәрәкәт сикләнде

Башҡортостанда һауа торошоноң боҙолоуына бәйле трассала хәрәкәт сикләнде 30.01.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда һауа торошоноң боҙолоуына бәйле трассала хәрәкәт сикләнде...

Тотош уҡырға 1

Башҡортостанда ҡар яуыуы көтөлә

Башҡортостанда ҡар яуыуы көтөлә 29.01.2026 // Йәмғиәт

Урыны менән елдең тиҙлеге секундына 15-20 метрға етеүе мөмкин....

Тотош уҡырға 0

Өфөлә «Кесе Ватан – Рәсәй көсө» төбәк форумы көнө башланды

Өфөлә «Кесе Ватан – Рәсәй көсө» төбәк форумы көнө башланды 29.01.2026 // Йәмғиәт

Өфөлә «Кесе Ватан – Рәсәй көсө» төбәк форумы көнө башланды...

Тотош уҡырға 0

Рәсәйҙә яңы байрам булдырылды

Рәсәйҙә яңы байрам булдырылды 29.01.2026 // Йәмғиәт

Рәсәйҙә яңы байрам булдырылды...

Тотош уҡырға 0

Өфөлә йәшәүселәрҙе «Кеше эҙләйем» хәйриә акцияһына саҡыралар

Өфөлә йәшәүселәрҙе «Кеше эҙләйем» хәйриә акцияһына саҡыралар 28.01.2026 // Йәмғиәт

Өфөлә йәшәүселәрҙе «Кеше эҙләйем» хәйриә акцияһына саҡыралар...

Тотош уҡырға 1

Кёнигсбергты һәм Дрезденды азат иткән ветеран вафат

Кёнигсбергты һәм Дрезденды азат иткән ветеран вафат 28.01.2026 // Йәмғиәт

Кёнигсбергты һәм Дрезденды азат иткән ветеран вафат...

Тотош уҡырға 0

Ҡырмыҫҡалыла бер юлы ике пар игеҙәк тыуған

Ҡырмыҫҡалыла бер юлы ике пар игеҙәк тыуған 27.01.2026 // Йәмғиәт

Ҡырмыҫҡалы районында ике пар игеҙәк тыуыуы теркәлгән....

Тотош уҡырға 0

Ватанды һаҡлаусылар көнө уңайынан рәсәйҙәр 3 көн ял итә

Ватанды һаҡлаусылар көнө уңайынан рәсәйҙәр 3 көн ял итә 27.01.2026 // Йәмғиәт

Был байрамда республика халҡын 21 февралдән 23-нә тиклем өс көнлөк ял көтә....

Тотош уҡырға 0

Башҡортостанда 50-нән ашыу блокадасы йәшәй

Башҡортостанда 50-нән ашыу блокадасы йәшәй 27.01.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда 50-нән ашыу блокадасы йәшәй...

Тотош уҡырға 0

Республика районында эсәр һыуҙың булмауы тураһында мәғлүмәтте кире ҡаҡтылар

Республика районында эсәр һыуҙың булмауы тураһында мәғлүмәтте кире ҡаҡтылар 27.01.2026 // Йәмғиәт

Республика районында эсәр һыуҙың булмауы тураһында мәғлүмәтте кире ҡаҡтылар...

Тотош уҡырға 0

Башҡортостанда йәшәүселәр Telegram-бот ярҙамында енәйәтте иҫкәртә ала

Башҡортостанда йәшәүселәр Telegram-бот ярҙамында енәйәтте иҫкәртә ала 27.01.2026 // Йәмғиәт

Енәйәт ҡылыуға әҙерлек тураһында белгән, әммә ошо турала хоҡуҡ һаҡлау органдарына ваҡытында хәбәр ......

Тотош уҡырға 0

Республикала көндәр йылыта

Комментарий өҫтәргә