Вконтакте Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Һыу ҡәҙерен беләбеҙме?
Һыу ҡәҙерен беләбеҙме?Башҡортостандың халыҡ артисы Роберт Юлдашев концерттарының береһендә халыҡҡа мөрәжәғәт итеп: "Тәбиғәтте һаҡлайыҡ, юҡһа, ағастар күпләп киҫелә, урман бөтһә, шишмәләр ҡорой. Эсәр һыуһыҙ тороп ҡалһаҡ, ни эшләрбеҙ? Кеҫәң тулы аҡса, аҫыл таштар булһа ла, һыуһыҙ йәшәү мөмкин түгел", — тигәйне. Ысынлап та, һыу ҡәҙерен белмәйбеҙ шул. Ә бит ата-бабабыҙ тирә-яҡ мөхиткә, тәбиғәткә һаҡсыл ҡарашта булған.

Бының бер сәбәбе уларҙың ислам динен тотоуында, Аллаһы Тәғәлә ебәргән Ҡөрьән китабын ентекләп өйрәнеүендә, ғилемле булыуындалыр, сөнки мосолмандар һыуға ҙур әһәмиәт бирә, уның йәшәү сығанағы икәнлеген, сифаттарын белә. Һыу тураһында бик күп аяттар, хәҙистәр бар.
Аллаһы Тәғәлә бөтә йән эйәләрен дә һыуҙан яралтҡан. "Дингә ышанмаусылар белмәйме икән ни: тәүҙә күктән ямғыр яуманы, ә Ерҙә үҫемлектәр үҫмәне. Һәм Беҙ күктән ҡойолған, Ер аҫтынан урғылған һыуҙан бөтә тереклекте бар иттек. Нисек улар һаман ышанмай?" ("Пәйғәмбәрҙәр" сүрәһе, 30-сы аят). Изге Ҡөрьән Кәримдә әйтелеүенсә, һыу Ер барлыҡҡа килгәнсе үк булған. "Һуд" сүрәһенең 7-се аятында был турала түбәндәгесә бәйән ителә (мәғәнәһе): "Ул күкте һәм ерҙе алты көндә яралтты, ә Уның Ғәршеһе (йәки Көрсийе) күк һәм ер яралтылғансы һыу өҫтөндә торҙо". Әлеге ваҡытта Ер өҫтөнөң 72 проценты һыу менән ҡапланған булыуы фәнни иҫбатланған. Әгәр ҙә соҡорҙарҙы, уйһыулыҡтарҙы, тауҙарҙы тигеҙләһәң, бөтә ер һыу аҫтында ҡаласаҡ.
Әҙәм балаһының тәне 70 процент һыуҙан тороуын да беләбеҙ. Был хаҡта "Фурҡан" сүрәһенең 54-се аятында "Ул — кешене һыуҙан яралтты" тиелгән. Ямғыр алдынан ел иҫеүе хаҡында беҙгә шулай бәйән ителә: "Ул Үҙенең изгелеге тураһында һөйөнсө итеп елде ебәрә. Һәм күктән таҙа һыу ебәрә" ("Фурҡан" сүрәһе, 48-се аят). Шул уҡ ваҡытта Аллаһ, кешеләргә эсәр һыуҙы биреп, уны еңел генә кире алыуы ихтималлығы тураһында ла иҫкәртә. "Һеҙ эсәр һыуығыҙ хаҡында уйланаһығыҙмы? Һеҙ уны болоттар араһынан ебәрәһегеҙме, әллә беҙ ебәрәбеҙме? Әгәр беҙ теләһәк, һыуҙы тоҙло (йәки әсе) итеп яралтыр инек. Ни өсөн һеҙ рәхмәт әйтмәйһегеҙ?" ("Ваҡиға" сүрәһе, 68-70-се аяттар).
Ҡөрьәндә йыш ҡына телгә алынған ямғыр һыуы, йылғалар һәм фонтандар Аллаһ Тәғәләнең үҙ ҡолона йомартлығын, шәфҡәтлелеген күрһәтә. Ожмахта һыу, Тамуҡтағы һаҫыҡ һыуҙарҙан айырмалы, бер ҡасан да йыйылып ятмай. Ул гел аға. Иман килтергәндәргә аҫтарында һыуҙар ағып ятҡан баҡсалар вәғәҙә итә Аллаһ. Ер йөҙөндә һәм, ғөмүмән, бөтә Ғаләмдә тәбиғәт күренештәре күбеһенсә әҙәм балаларының ғәмәлдәре менән тығыҙ бәйләнештә. Әммә был ҡанунды ғалимдар фәнни дәлилдәргә таянып, физика закондары менән генә аңлата. Әгәр ер тетрәһә, сәбәбен ер ҡатламдарының йәки ер аҫтындағы һыу йәки башҡа матдәләрҙең күсеүе менән фаразлайҙар, ел-дауыл ҡупһа, төрлө йылылыҡтағы һауа ҡатламдарының үҙгәреүенә бәйләйҙәр. Әлбиттә, фәнни яҡтан ҡарағанда, был дөрөҫ, әммә донъялағы һәр нәмәнең илаһи ҡанунға нигеҙләнеүен онотмайыҡ. Был сүрә-аяттарҙан үҙебеҙгә фәһем алһаҡ ине. Аллаһ әйтә: "Әгәр ҙә һиңә бер игелек килһә, ул Аллаһтандыр, әгәр ҙә бер ҡайғы-хәсрәт килһә, был һинең үҙеңдәндер". Шуға ла Аллаһ Тәғәләнең рәхмәтле ҡолдарынан булайыҡ. Уның биргән ниғмәт-байлыҡтарына шөкөр итәйек, тәләфләмәйек, исрафламайыҡ, ҡулдан килгәнсә һаҡлайыҡ.


Автор: Регина КАМАЛОВА. Өфө ҡалаһы.


Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





Башҡортостандан Абхазияға тура рейстар асыла

Башҡортостандан Абхазияға тура рейстар асыла 16.03.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостандан Абхазияға тура рейстар асыла...

Тотош уҡырға 1

Өфөлә күп ҡатлы йорттоң тәҙрәләре аҫтында мәктәп уҡыусыһының үле кәүҙәһе табылған
Өфөгә Стратегик башланғыстар агентлығы етәксеһе Светлана Чупшеваның килеүе көтөлә

Өфөгә Стратегик башланғыстар агентлығы етәксеһе Светлана Чупшеваның килеүе көтөлә 16.03.2026 // Йәмғиәт

Өфөгә Стратегик башланғыстар агентлығы етәксеһе Светлана Чупшеваның килеүе көтөлә...

Тотош уҡырға 1

Башҡортостан буйынса РФ Ғәҙәттән тыш хәлдәр министрлығы ашығыс хәбәр еткерҙе
Пермь крайы тауҙарында иҫән ҡалған берҙән-бер турист Өфөгә күсерелде

Пермь крайы тауҙарында иҫән ҡалған берҙән-бер турист Өфөгә күсерелде 13.03.2026 // Йәмғиәт

Пермь крайы тауҙарында иҫән ҡалған берҙән-бер турист Өфөгә күсерелде...

Тотош уҡырға 2

Республика халҡын томан һәм тайғаҡ булыуы хаҡында иҫкәрттеләр
Радий Хәбиров Талас ауылында Бөйөк Ватан һуғышы ветераны менән күреште
Республикала кредит буйынса бурысын түләмәгән ирҙе эҙләйҙәр

Республикала кредит буйынса бурысын түләмәгән ирҙе эҙләйҙәр 13.03.2026 // Йәмғиәт

Республикала кредит буйынса бурысын түләмәгән ирҙе эҙләйҙәр...

Тотош уҡырға 1

Ҡариҙел һәм Асҡын райондарының хәрби комиссары билдәле булды

Ҡариҙел һәм Асҡын райондарының хәрби комиссары билдәле булды 13.03.2026 // Йәмғиәт

Ҡариҙел һәм Асҡын райондарының хәрби комиссары билдәле булды...

Тотош уҡырға 2

Республикала күп балалы әсәләр «Әсәлек даны» миҙалы менән бүләкләнде

Республикала күп балалы әсәләр «Әсәлек даны» миҙалы менән бүләкләнде 12.03.2026 // Йәмғиәт

Республикала күп балалы әсәләр «Әсәлек даны» миҙалы менән бүләкләнде...

Тотош уҡырға 3

Башҡорт йырсыһы Гөлназ Асаева аварияла зыян күргән ҡатындың хәле тураһында хәбәр итте

Башҡорт йырсыһы Гөлназ Асаева аварияла зыян күргән ҡатындың хәле тураһында хәбәр итте 11.03.2026 // Йәмғиәт

Башҡорт йырсыһы Гөлназ Асаева аварияла зыян күргән ҡатындың хәле тураһында хәбәр итте...

Тотош уҡырға 2

Башҡортостандың тораҡ пункттарына мобиль интернет үткәрелә

Башҡортостандың тораҡ пункттарына мобиль интернет үткәрелә 11.03.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостандың тораҡ пункттарына мобиль интернет үткәрелә...

Тотош уҡырға 2


Комментарий өҫтәргә