“Асыҡ мөхит” программаһы бар. Ә үҙебеҙ инвалидтарға асыҡбыҙмы
Әле республикала 315 меңдән ашыу инвалид йәшәй. Үкенескә ҡаршы, уларҙың 14,5 меңе — балалар. Араларында үҙаллы хәрәкәтләнә алмау сәбәпле, фатирҙарынан сыға алмай йәшәгәндәре лә, коляска менән йөрөү өсөн махсус юлдар булмау арҡаһында йәмғиәттән айырылып көн итергә мәжбүр булғандары ла байтаҡ. I группа инвалидтары — 7 процент, II группаға ҡарағандары 40 процент самаһы тәшкил итеүе генә лә мәсьәләнең ни тиклем етди булыуына инандыра.
Инвалидтарға башҡалар кеүек үк йәнле тормош менән йәшәү, хоҡуҡтарынан файҙаланыу һәм әүҙемлектәрен арттырыу өсөн нимәләр ҡамасаулай һуң? Улар осрашҡан ҡаршылыҡтар киләсәктә юҡҡа сығырмы, тейешле шарттар тыуҙырылырмы? Һорауҙар күп.
“Башҡортостан Республикаһында инвалидтарға социаль инфраструктура мәғлүмәттәренән һәм объекттарынан файҙаланыу мөмкинлеген тәьмин итеүҙең торошо һәм проблемалары” тигән республика конференцияһында инвалидтарға ҡағылышлы иң көнүҙәк мәсьәләләр ҡаралды.
Башҡортостан Хөкүмәтенең Премьер-министры урынбаҫары Фидус Ямалетдинов, инвалидтар мәсьәләһенә айырым иғтибар бирелеүгә ҡарамаҫтан, әлегә күрелгән сараларҙың етерлек булмауын билдәләне.
Быйыл апрелдә 2011 — 2015 йылдарға иҫәпләнгән “Асыҡ мөхит” республика маҡсатлы программаһы ҡабул ителгәйне. Инвалидтарға ҡағылышлы бик күп сараларҙы үҙ эсенә алған ошо программаның нисек тормошҡа ашырылыуы менән хеҙмәт һәм халыҡты социаль яҡлау министры Ленара Иванова ентекле таныштырҙы.
Инвалидтар тормошон күпкә еңеләйтеү маҡсатында программаны финанслауға 3,5 миллиард һум аҡса бүлеү ҡаралған. Һөҙөмтәлә алдағы ике йылда инвалидтарға йәмәғәт биналарына инеү, ҡала пассажир транспортына ултырыу, светофорҙар ҡуйылған урындарҙан һәм юл аша сығыу, фатирҙарына күтәрелеү һәм төшөү, йорт алдында йөрөй алыу хыялы ысынбарлыҡҡа әүереләсәк.
Мәскәү ҡалаһының халыҡты социаль яҡлау департаменты етәксеһе урынбаҫары Игорь Гордеев әйтеүенсә, илдең баш ҡалаһында инвалидтар өсөн байтаҡ саралар күрелә. Беҙҙә һаман да хәл итеүе ауыр һаналған ҡайһы бер мәсьәләләр уларҙа күптән бойомға ашырылған. 1 миллион 200 меңдән ашыу инвалид йәшәгән Мәскәү ҡалаһында өлгө алырлыҡ саралар байтаҡ. Һөҙөмтәлә мөмкинлектәре сикләнгән граждандар башҡалар ярҙамынан тыш та йорттарына инеп йөрөй ала, ҡала транспортында ла артыҡ ауырлыҡ кисермәй. Социаль әһәмиәтле барлыҡ биналарҙы 2012 йылда инвалидтар өсөн уңайлы итергә ынтылалар. “Был йүнәлештәге эште тормошҡа ашырыуға банк һәм бизнес әүҙем ҡушыла, ярҙамдары ҙур”, — тине ул. Йыл һайын яңы йорттарҙа 70 — 90 фатирҙың махсус йыһазландырылып тапшырылыуына ла көнләшергә генә ҡала.
Бөтә Рәсәй “Факел” йәмәғәт ойошмаһының республика йәмғиәте идараһы рәйесе Марат Йосопов әйтеүенсә, беҙҙә әлегәсә яңы йорттар төҙөгәндә инвалидтарҙы борсоған проблемалар иҫәпкә алынмай. Ошо мәсьәләнең хәл ителеүе тәү сиратта урындағы етәкселәрҙең ҡарашы ыңғай яҡҡа үҙгәреүенә бәйле, тип иҫәпләй ул.
“Түңәрәк өҫтәл”дәге һөйләшеүҙә лә инвалидтарға бәйле мәсьәләләр үҙәктә торҙо. “Асыҡ мөхит” программаһын тормошҡа ашырыу көнүҙәк проблемаларҙы хәл итеүгә үҙ өлөшөн индерер, әлбиттә. Шулай ҙа йәмғиәттең инвалидтарға йөҙ менән боролоуы кәрәк. Иң мөһиме шул.