Вконтакте facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Ситән буйындағы һуҡмаҡтан — фәндең оло юлына
Ситән буйындағы һуҡмаҡтан — фәндең оло юлынаҠадир ишле ғаиләлә һигеҙенсе сабый булып донъяға килә. Үҙҙәренең ярлылығын наҙанлыҡта күрепме, ата-әсәһе кинйә улдарын булһа ла уҡымышлы итеү тураһында хыяллана. Бәлки, дин әһеле булһын, тигәндәрҙер инде — бәләкәйҙән ғәрәп, фарсы телдәрен өйрәтәләр.

Малай уҡыуға ғына түгел, эшкә лә уңған булып үҫә: ауыл малын көтә, хәллерәктәргә ялланып, сәй-шәкәрлек аҡса эшләй. Ун дүрт йәшендә заманына күрә тирә-яҡта дан тотҡан Арғаяш мәктәбен тамамлай. Ошо уҡ 1930 йылда Ҡазан университетының биология факультетына уҡырға йүнәлә. Был да заманына күрә бик ҡыйыу, тәүәккәл аҙым.
Биш йыл уҡығандан һуң, Ҡадир Рәхим улы “Башнефтекомбинат”тың ғилми-тикшеренеү лабораторияһында геолог булып эш башлай. Ике йыл да үтмәй, һәләтле егетте геология үҙәк фәнни-тикшеренеү кабинетының начальнигы итеп ҡуялар. Шул йылдарҙа уҡ ул фән менән шөғөлләнә.

1941 — 1943 йылдарҙа Ҡыҙыл Армия сафында була. Тәүҙә Монголияла артиллерия взводы командиры итеп тәғәйенләнә, һуңыраҡ Ашхабад ҡалаһына ике йыллыҡ хәрби-юридик академияға күсерелә. 1943 йылда инде 1-се Белоруссия фронтына оҙатыла. Белоруссияны, Балтик буйын, Польшаны, Көнсығыш Германияны азат итеүҙә, Берлинды штурмлауҙа ҡатнаша. Һуғышты Эльбала, союздаштар менән осрашып тамамлай. Батырлығы өсөн II дәрәжә Ватан һуғышы, Ҡыҙыл Йондоҙ ордендары, “Варшаваны азат иткән өсөн”, “Берлинды алған өсөн”, “1941 — 1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн” миҙалдары менән баһалана.
Тағы бер йыл хеҙмәт иткәндән һуң, Ҡадир Тимерғазин Башҡортостанға ҡайта, “Башнефть” берекмәһенең ғилми-тикшеренеү үҙәге директоры булып эшләй. Ошо ваҡытта Өфө нефть эшкәртеү заводының үҙәк лабораторияһы нигеҙендә Өфө нефть фәнни-тикшеренеү институты төҙөлә. Шунда Ҡадир Рәхим улы өс йыл геология һәм геохимия лабораторияһына етәкселек итә.
Әлбиттә, шәхестең барлыҡ тормош юлын ҡыҫҡаса биографик мәғлүмәт биргән мәҡәләгә һыйҙырып та, бәйән итеп бөтөп тә булмай, шулай ҙа мөһим ваҡиғаларға бер аҙ туҡталайыҡ.
1949 йылда — кандидатлыҡ, 1958 йылда докторлыҡ диссертацияларын яҡлай.
1951 — 1953 йылдарҙа — Тау-геология институтында директор (СССР Фәндәр академияһының Башҡортостан филиалы).
1959 — 1963 йылдарҙа — БАССР Юғары Советы депутаты һәм рәйесе.
1963 йылда РСФСР Юғары Советы депутаты итеп һайлана.
Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, ошо уҡ йылдың 4 апрелендә, 50 генә йәшендә, һуғышта алған яралары уны фани донъянан мәңгелеккә алып китә.
Пермь губернаһы Шадрин өйәҙенең Сабаҡтыкүл ауылында тыуған (хәҙерге Силәбе өлкәһенең Ҡоншаҡ районы) ярлы малайы, үҫкәс, ҡыҫҡа ғына ғүмере эсендә тырышлығы арҡаһында иҫ китмәле уңыштарға өлгәшә. Ҡадир Рәхим улы Тимерғазин — геология-минералогия фәндәре буйынса башҡорттарҙан тәүге фән докторы һәм профессор. Яҡташтары, Башҡортостан Хөкүмәте данлыҡлы шәхестең исемен мәңгеләштереү маҡсатында байтаҡ эш башҡарған: Өфөлә ул йәшәгән йортта мемориаль таҡтаташ ҡуйылған, Ҡоншаҡ районы үҙәге Әмин ауылында бюсы тора. Бөгөн дә хеҙмәттәштәре, нефть, геология өлкәһендә эшләүселәр ғалимдың хеҙмәттәрен юғары баһалай, үҙен хөрмәт менән иҫкә ала.


Автор: Т. МУСИН.


Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





Башҡортостанда һауа торошоноң боҙолоуына бәйле трассала хәрәкәт сикләнде

Башҡортостанда һауа торошоноң боҙолоуына бәйле трассала хәрәкәт сикләнде 30.01.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда һауа торошоноң боҙолоуына бәйле трассала хәрәкәт сикләнде...

Тотош уҡырға 2

Башҡортостанда ҡар яуыуы көтөлә

Башҡортостанда ҡар яуыуы көтөлә 29.01.2026 // Йәмғиәт

Урыны менән елдең тиҙлеге секундына 15-20 метрға етеүе мөмкин....

Тотош уҡырға 1

Өфөлә «Кесе Ватан – Рәсәй көсө» төбәк форумы көнө башланды

Өфөлә «Кесе Ватан – Рәсәй көсө» төбәк форумы көнө башланды 29.01.2026 // Йәмғиәт

Өфөлә «Кесе Ватан – Рәсәй көсө» төбәк форумы көнө башланды...

Тотош уҡырға 1

Рәсәйҙә яңы байрам булдырылды

Рәсәйҙә яңы байрам булдырылды 29.01.2026 // Йәмғиәт

Рәсәйҙә яңы байрам булдырылды...

Тотош уҡырға 0

Өфөлә йәшәүселәрҙе «Кеше эҙләйем» хәйриә акцияһына саҡыралар

Өфөлә йәшәүселәрҙе «Кеше эҙләйем» хәйриә акцияһына саҡыралар 28.01.2026 // Йәмғиәт

Өфөлә йәшәүселәрҙе «Кеше эҙләйем» хәйриә акцияһына саҡыралар...

Тотош уҡырға 1

Кёнигсбергты һәм Дрезденды азат иткән ветеран вафат

Кёнигсбергты һәм Дрезденды азат иткән ветеран вафат 28.01.2026 // Йәмғиәт

Кёнигсбергты һәм Дрезденды азат иткән ветеран вафат...

Тотош уҡырға 1

Ҡырмыҫҡалыла бер юлы ике пар игеҙәк тыуған

Ҡырмыҫҡалыла бер юлы ике пар игеҙәк тыуған 27.01.2026 // Йәмғиәт

Ҡырмыҫҡалы районында ике пар игеҙәк тыуыуы теркәлгән....

Тотош уҡырға 1

Ватанды һаҡлаусылар көнө уңайынан рәсәйҙәр 3 көн ял итә

Ватанды һаҡлаусылар көнө уңайынан рәсәйҙәр 3 көн ял итә 27.01.2026 // Йәмғиәт

Был байрамда республика халҡын 21 февралдән 23-нә тиклем өс көнлөк ял көтә....

Тотош уҡырға 1

Башҡортостанда 50-нән ашыу блокадасы йәшәй

Башҡортостанда 50-нән ашыу блокадасы йәшәй 27.01.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда 50-нән ашыу блокадасы йәшәй...

Тотош уҡырға 1

Республика районында эсәр һыуҙың булмауы тураһында мәғлүмәтте кире ҡаҡтылар

Республика районында эсәр һыуҙың булмауы тураһында мәғлүмәтте кире ҡаҡтылар 27.01.2026 // Йәмғиәт

Республика районында эсәр һыуҙың булмауы тураһында мәғлүмәтте кире ҡаҡтылар...

Тотош уҡырға 1

Башҡортостанда йәшәүселәр Telegram-бот ярҙамында енәйәтте иҫкәртә ала

Башҡортостанда йәшәүселәр Telegram-бот ярҙамында енәйәтте иҫкәртә ала 27.01.2026 // Йәмғиәт

Енәйәт ҡылыуға әҙерлек тураһында белгән, әммә ошо турала хоҡуҡ һаҡлау органдарына ваҡытында хәбәр ......

Тотош уҡырға 1

Республикала көндәр йылыта

Комментарий өҫтәргә