Вконтакте Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Ситән буйындағы һуҡмаҡтан — фәндең оло юлына
Ситән буйындағы һуҡмаҡтан — фәндең оло юлынаҠадир ишле ғаиләлә һигеҙенсе сабый булып донъяға килә. Үҙҙәренең ярлылығын наҙанлыҡта күрепме, ата-әсәһе кинйә улдарын булһа ла уҡымышлы итеү тураһында хыяллана. Бәлки, дин әһеле булһын, тигәндәрҙер инде — бәләкәйҙән ғәрәп, фарсы телдәрен өйрәтәләр.

Малай уҡыуға ғына түгел, эшкә лә уңған булып үҫә: ауыл малын көтә, хәллерәктәргә ялланып, сәй-шәкәрлек аҡса эшләй. Ун дүрт йәшендә заманына күрә тирә-яҡта дан тотҡан Арғаяш мәктәбен тамамлай. Ошо уҡ 1930 йылда Ҡазан университетының биология факультетына уҡырға йүнәлә. Был да заманына күрә бик ҡыйыу, тәүәккәл аҙым.
Биш йыл уҡығандан һуң, Ҡадир Рәхим улы “Башнефтекомбинат”тың ғилми-тикшеренеү лабораторияһында геолог булып эш башлай. Ике йыл да үтмәй, һәләтле егетте геология үҙәк фәнни-тикшеренеү кабинетының начальнигы итеп ҡуялар. Шул йылдарҙа уҡ ул фән менән шөғөлләнә.

1941 — 1943 йылдарҙа Ҡыҙыл Армия сафында була. Тәүҙә Монголияла артиллерия взводы командиры итеп тәғәйенләнә, һуңыраҡ Ашхабад ҡалаһына ике йыллыҡ хәрби-юридик академияға күсерелә. 1943 йылда инде 1-се Белоруссия фронтына оҙатыла. Белоруссияны, Балтик буйын, Польшаны, Көнсығыш Германияны азат итеүҙә, Берлинды штурмлауҙа ҡатнаша. Һуғышты Эльбала, союздаштар менән осрашып тамамлай. Батырлығы өсөн II дәрәжә Ватан һуғышы, Ҡыҙыл Йондоҙ ордендары, “Варшаваны азат иткән өсөн”, “Берлинды алған өсөн”, “1941 — 1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн” миҙалдары менән баһалана.
Тағы бер йыл хеҙмәт иткәндән һуң, Ҡадир Тимерғазин Башҡортостанға ҡайта, “Башнефть” берекмәһенең ғилми-тикшеренеү үҙәге директоры булып эшләй. Ошо ваҡытта Өфө нефть эшкәртеү заводының үҙәк лабораторияһы нигеҙендә Өфө нефть фәнни-тикшеренеү институты төҙөлә. Шунда Ҡадир Рәхим улы өс йыл геология һәм геохимия лабораторияһына етәкселек итә.
Әлбиттә, шәхестең барлыҡ тормош юлын ҡыҫҡаса биографик мәғлүмәт биргән мәҡәләгә һыйҙырып та, бәйән итеп бөтөп тә булмай, шулай ҙа мөһим ваҡиғаларға бер аҙ туҡталайыҡ.
1949 йылда — кандидатлыҡ, 1958 йылда докторлыҡ диссертацияларын яҡлай.
1951 — 1953 йылдарҙа — Тау-геология институтында директор (СССР Фәндәр академияһының Башҡортостан филиалы).
1959 — 1963 йылдарҙа — БАССР Юғары Советы депутаты һәм рәйесе.
1963 йылда РСФСР Юғары Советы депутаты итеп һайлана.
Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, ошо уҡ йылдың 4 апрелендә, 50 генә йәшендә, һуғышта алған яралары уны фани донъянан мәңгелеккә алып китә.
Пермь губернаһы Шадрин өйәҙенең Сабаҡтыкүл ауылында тыуған (хәҙерге Силәбе өлкәһенең Ҡоншаҡ районы) ярлы малайы, үҫкәс, ҡыҫҡа ғына ғүмере эсендә тырышлығы арҡаһында иҫ китмәле уңыштарға өлгәшә. Ҡадир Рәхим улы Тимерғазин — геология-минералогия фәндәре буйынса башҡорттарҙан тәүге фән докторы һәм профессор. Яҡташтары, Башҡортостан Хөкүмәте данлыҡлы шәхестең исемен мәңгеләштереү маҡсатында байтаҡ эш башҡарған: Өфөлә ул йәшәгән йортта мемориаль таҡтаташ ҡуйылған, Ҡоншаҡ районы үҙәге Әмин ауылында бюсы тора. Бөгөн дә хеҙмәттәштәре, нефть, геология өлкәһендә эшләүселәр ғалимдың хеҙмәттәрен юғары баһалай, үҙен хөрмәт менән иҫкә ала.


Автор: Т. МУСИН.


Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





Майҙа Өфө — Сухум тура авиарейсы асыла

Майҙа Өфө — Сухум тура авиарейсы асыла 30.04.2026 // Йәмғиәт

Майҙа Өфө — Сухум тура авиарейсы асыла...

Тотош уҡырға 0

Башҡортостанда бөгөндән янғынға ҡаршы махсус режим ғәмәлдә
Башҡортостанда «Пилотһыҙ хәүеф» режимы ғәмәлдән сығарылды

Башҡортостанда «Пилотһыҙ хәүеф» режимы ғәмәлдән сығарылды 30.04.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда «Пилотһыҙ хәүеф» режимы ғәмәлдән сығарылды...

Тотош уҡырға 2

Башҡортостанда һабантуйҙар үткәреү графигы раҫланды

Башҡортостанда һабантуйҙар үткәреү графигы раҫланды 30.04.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда һабантуйҙар үткәреү графигы раҫланды...

Тотош уҡырға 1

Синоптиктар республикала май айына һауа торошона фараз бирҙе

Синоптиктар республикала май айына һауа торошона фараз бирҙе 30.04.2026 // Йәмғиәт

Май айында һауа торошо ғәҙәти күп йыллыҡ күрһәткестәргә тап килә....

Тотош уҡырға 1

Башҡортостанда пилотһыҙ хәүеф режимы иғлан ителде
Баш ҡалабыҙҙа Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары һаны билдәле булды

Баш ҡалабыҙҙа Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары һаны билдәле булды 29.04.2026 // Йәмғиәт

Баш ҡалабыҙҙа Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары һаны билдәле булды...

Тотош уҡырға 1

Өфөлә фронтовик Исак Рубин хөрмәтенә парад үтте

Өфөлә фронтовик Исак Рубин хөрмәтенә парад үтте 29.04.2026 // Йәмғиәт

Өфөлә фронтовик Исак Рубин хөрмәтенә парад үтте...

Тотош уҡырға 3

Башҡортостан Башлығы янғын һүндереүселәргә яңы янғын-ҡотҡарыу техникаһы асҡыстарын тапшырҙы

Башҡортостан Башлығы янғын һүндереүселәргә яңы янғын-ҡотҡарыу техникаһы асҡыстарын тапшырҙы 29.04.2026 // Йәмғиәт

Бөгөн Өфөлә, 30 апрелдә билдәләнгән Рәсәйҙең Янғын һағы көнө алдынан, Башҡортостан Башлығы Радий ......

Тотош уҡырға 1

Өфөлә Көнсығыш сығыу юлында хәрәкәт ваҡытлыса сикләнә

Өфөлә Көнсығыш сығыу юлында хәрәкәт ваҡытлыса сикләнә 28.04.2026 // Йәмғиәт

Өфөлә Көнсығыш сығыу юлында хәрәкәт ваҡытлыса сикләнә...

Тотош уҡырға 2

Өфөлә «Барыһы ла фронт өсөн. Бөтәһе лә Еңеү өсөн!» акцияһы уҙҙы

Өфөлә «Барыһы ла фронт өсөн. Бөтәһе лә Еңеү өсөн!» акцияһы уҙҙы 28.04.2026 // Йәмғиәт

Өфөлә «Барыһы ла фронт өсөн. Бөтәһе лә Еңеү өсөн!» акцияһы уҙҙы...

Тотош уҡырға 4

Мәскәү ҡарҙары республикабыҙға килеп етмәй

Мәскәү ҡарҙары республикабыҙға килеп етмәй 28.04.2026 // Йәмғиәт

27 апрелгә ҡарай төндә илебеҙҙең баш ҡалаһында ҡар яуған.....

Тотош уҡырға 2


Комментарий өҫтәргә