Әле илебеҙҙә белем биреү 1992 йылда ҡабул ителгән, унан төрлө йылда төҙәтмәләр индерелгән “Мәғариф тураһында”ғы Рәсәй Федерацияһы Законы нигеҙендә тормошҡа ашырыла. Ҙур тиҙлек менән алға барған заманда яңы ҡанунға ихтыяж күптән тыуғайны.

Уны әҙерләү бер нисә йыл элек башланды. Закон проекты буйынса фекер алышыу, тәҡдимдәр ҡабул итеү дауам итә. Күптән түгел Рәсәй Дәүләт Думаһында ошо мәсьәләгә арналған йыйылышта Башҡортостандың мәғариф министры Әлфис Ғаязов та сығыш яһаны.
— Төбәктә яңы закон проекты буйынса әүҙем эш алып барыла, — тине ул. — Башҡортостан Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай депутаттары, республика дәүләт власының башҡарма органдары ошо мәсьәлә буйынса үткәрелгән парламент тыңлауҙарында, видеоконференцияларҙа ҡатнашты. Закон проектына тәҡдимдәр эшләү буйынса эш төркөмө төҙөлдө.
Әлфис Суфиян улы ултырышта ҡатнашыусыларға ошо эш төркөмөнөң дүрт тәҡдимен еткерҙе. Уларҙың беренсеһе — ауыл уҡытыусыларына торлаҡ-коммуналь хужалыҡ буйынса социаль гарантия булдырыу. Әлеге Закон буйынса ауыл ерлегендә, эшселәр ҡасабаһында йәшәгән һәм эшләгән педагогик хеҙмәткәрҙәр торлаҡ, йылытыу һәм яҡтыртыу өсөн түләү сығымдарына компенсация алыу хоҡуғына эйә. Яңы ҡанун проекты тәҡдим иткән пункттарға ҡарағанда, улар ярҙамдан мәхрүм ҡаласаҡ.
— Шул уҡ ваҡытта проектта педагогик хеҙмәткәрҙең социаль статусы, матди хәленең кимәле аныҡ билдәләнергә тейеш, — тине Әлфис Ғаязов. — Юғары уҡыу йорттары хеҙмәткәрҙәренә эш хаҡы түләүҙең төп принциптарын да теркәргә кәрәк.
Икенсе тәҡдим һөнәри белем биреү учреждениеларына ҡабул итеүҙәге төп талаптарға ҡайтып ҡалды. Беҙҙең белгестәрҙең фекеренсә, закон проекты уҡыусыларға һәм студенттарға социаль гарантияларҙы ҡыҫа. Мәҫәлән, инвалид балаларҙы юғары уҡыу йортона конкурстан тыш ҡабул итеүҙе бер йыллыҡ түләүһеҙ әҙерлек курсына алмаштырыу ҡаралған. Был сара һөҙөмтәле булырмы икән?
Республиканың мәғариф министры үҙ сығышында милли республикаларҙа дәүләт телдәрен уҡытыу мәсьәләһен дә күтәреп сыҡты.
— Бөгөнгө Закондан айырмалы, проектта телдәрҙе өйрәнеү һәм уҡытыу буйынса айырым статья юҡ, дәүләт теле булған урыҫ телендә белем алыу мөмкинлеге менән генә сикләнелә, — тине ул. — Яңы проект белем биреү өлкәһендә комплекслы документ булғанлыҡтан, унда Рәсәй Федерацияһы субъекттарының дәүләт телдәрен уҡытыуға ҡағылышлы һорауҙар ҙа сағылыш табырға тейеш. “Мәғариф тураһында”ғы Федераль закондағы республикаларҙың дәүләт телдәрен өйрәтеү урындағы ҡануниәт тарафынан көйләнергә тейешлеге хаҡындағы положениеларҙы проектта ла һаҡларға тәҡдим итәбеҙ.
Дүртенсе мәсьәлә — ауыл халҡының фекерен иҫәпкә алмайынса, белем биреү учреждениеларын ябыу. Проектта муниципаль уҡыу йорттарын үҙгәртеп ҡороу йә иһә ябыу ҡала һәм район округтары вәкилдәренең ризалығы менән башҡарыла, тип әйтелә. Беҙҙең белгестәрҙең фекеренсә, ауыл халҡының да ҡарашын иҫәпкә алырға кәрәк. “Мәғариф тураһында”ғы әлеге Закон буйынса был мәсьәлә граждандарҙың йыйылышында хәл ителә.
Күп милләтле Башҡортостандың педагогик йәмғиәтенең тәҡдимдәре иҫәпкә алыныр тип өмөтләнергә ҡала.