Ошо көндәрҙә Стәрлетамаҡ ҡалаһындағы “Сода” мәҙәниәт һарайы алдындағы майҙанда предприятиеның сеймалға мохтажлығына йәмәғәтселектең иғтибарын йәлеп итеү маҡсатында митинг үтте.
“Сода” булырға тейеш!”, “Сода” йәшәргә тейеш!” тигән саҡырыуҙар йыйылыусыларҙың маҡсатын аныҡланы. Йәнәһе, Европала һәм илдә яндырылған сода, таҙартылған натрий бикарбонаты етештереүсе берҙән-бер предприятиены сеймал менән тәьмин итеү мәсьәләһе әлегәсә хәл ителмәгән. Митингка йыйылыусылар шихандарҙа геологик тикшеренеү алып барыу өсөн уларҙан тәбиғәт ҡомартҡылары статусын алыуҙы һорап сығыш яһаны. Сеймал етешмәй тип, ҡаланы ғына түгел, илде көнкүрештә бик кәрәкле продукция менән тәьмин иткән ҙур предприятиеның эшмәкәрлеген туҡтатыу мөмкин түгел, тигән фекерҙә улар.
Бының менән килешмәүселәр ҙә хаҡлылыр, сөнки предприятие сеймал сығанағы булараҡ Торатауҙы, Йөрәктауҙы эшкәртә башларға теләй. Урындағы йәмәғәтселек халҡыбыҙ өсөн изге урынды заводҡа биреүгә ризамы? Шуға ла гәзит уҡыусыларға ошо мәсьәләгә үҙ ҡарашын белдереүҙәрен һорап мөрәжәғәт иттек.

Нина НИКАНДРОВА, Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығының матбуғат секретары:
— Йәйгеһен был мәсьәлә министрлыҡта Рәсәйҙең Тәбиғәттән файҙаланыу һәм экология министрлығы, Стәрлетамаҡ районының Алатана ауыл Советы, “Башхим” йәмғиәте вәкилдәре менән берлектә ҡаралды. Ултырыш һөҙөмтәһе буйынса, федераль министрлыҡ Йөрәктау менән Торатауҙың төбәк кимәлендәге тәбиғәт ҡомартҡыһы статусын хупланы, шихандарҙың ҡиммәтен баһаланы. Шәкетау ятҡылығындағы сеймал әле биш йылға етерлек. Артабан “Сода” предприятиеһы Ҡаран ятҡылығында эш башлай ала. Геологик тикшеренеү һәм эшкәртеү өсөн предприятиеның лицензияһы бар. Шуға ла “Сода” предприятиеһының хеҙмәткәрҙәре эшһеҙ, ойошма сеймалһыҙ ҡала, тип әйтеү дөрөҫ түгел.
Венера ФАРГАНОВА, Башҡортостандың ЮНЕСКО эштәре буйынса комитетының матбуғат секретары:
— ЮНЕСКО Торатау кеүек тәбиғәт ҡомартҡыларын һәм мәҙәни мираҫты һаҡлау өсөн күп эш башҡара. Был тауҙы һаҡлаусыларҙы һәм яҡлаусыларҙы һәр йәһәттән хуплайбыҙ. Торатау йәшәргә тейеш!
Ишғәле НУРҒӘЛИЕВ, яҙыусы, Стәрлетамаҡ ҡалаһы:
— Торатауға бәйле һәр мәғлүмәтте тыңлап, уҡып торам. Үҙем дә был темаға байтаҡ мәҡәлә яҙҙым. Айырыуса митингтан һуң ҡаным ҡайнап китте. Сәнәғәт берекмәһенә сеймал етмәй тип, уникаль ҡомартҡыға ҡулдары күтәрелерме икән?! Хәйер, беҙҙең арала ундай фекерле әҙәмдәр бар. Тау булды ни ҙә, булманы ни уларға. Халыҡҡа шифер, цемент, сода кәрәк, эш урындарына ла мохтажлыҡ ҙур, тип фекер йөрөтәләр. Шәкетау тиклем Шәкетауҙы ҡаҙып, соҡоп бөтөрҙөләр. Халыҡҡа ни тиклем ярҙамы тейҙе уның?
Ә бындай митингка сығып, һүҙ ҡуйыртҡан кешеләргә шуны әйтер инем: бөтөн донъя сүплеккә әйләнеп бара, шундағы ҡалдыҡтарҙы эшкәртегеҙ. Көнбайыш тәжрибәһен өйрәнһендәр.
Айнур ИШЕМҒОЛОВ, Салауат ҡалаһы:
— Һуңғы ике йыл эсендә Торатауҙы яҡлап, һаҡлап ҡалыуға өндәгән акциялар бихисап булды. Уларҙың һәр береһендә тиерлек ҡатнаштым. Был сараларҙа халыҡтың күп булыуы ҡыуандырҙы. Ә “Сода”ның акцияһына ни бары 300-гә яҡын кеше сыҡҡан. Бында эшләгәндәрҙе заводтан ҡыуыу менән янап, майҙанға сығарғандарҙыр инде. Белгестәр әйтеүенсә, ер аҫты байлыҡтары ла бар бит, тик уларҙы эшкәртә башлау өсөн ҙурыраҡ сығым кәрәк. Предприятие иһә еңел юлдан китергә уйлай — Торатауға ҡул һуҙа.
Был тау иһә — халҡыбыҙ байлығы. Уны юғалтһаҡ, йөҙөбөҙҙө юғалтасаҡбыҙ.
Гөлназ ӘХМӘТОВА, БДУ студенты:
— Торатау хаҡында ата-бабаларыбыҙ “Ерҙең кендеге” тип әйтеп ҡалдырған. Тик бөгөн тауҙың яҙмышы бизмәнгә һалынған һымаҡ. Уның бер яғында — ҡомһоҙ олигархтар, икенсе яғында — халыҡ. Кем еңер? Ошо бәрелештә аҡса өҫтөнлөк алмаһын өсөн халыҡҡа берҙәм булырға кәрәк.