Вконтакте facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
» » Йәштәребеҙҙең аҙымы ышаныслы
Йәштәребеҙҙең аҙымы ышаныслыРәсәй киноһы көнөн һәм Рәсәй анимацияһының 100 йыллығын билдәләгән көндәрҙә беҙ республиканың күренекле йәмәғәт эшмәкәре, Кино ветерандары союзы рәйесе, Башҡортостан Кинематографистар союзының яуаплы секретары, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре, Рәсәйҙең почетлы кинематографисы Фәрит ҒӘБИТОВ менән әңгәмә ҡорҙоҡ.
— Фәрит Фәтих улы, башҡорт киноһы хаҡында һөйләшер алдынан һеҙҙе 75 йәшлек юбилейығыҙ менән ҡотлайбыҙ! Һеҙҙең дәртле, оптимистик рухта булыуығыҙҙың сере нимәлә?
— Ҡотлауығыҙ өсөн ҙур рәхмәт! Сере нимәлә, тиһеңме? Был заман талабылыр. Бөгөн ирҙәр олоғайырға, олпатланырға ашыҡмай, киреһенсә, сәстәренә сал төшкәс, ырамланып эшкә тотона. Йәштәштәрем, минән күпкә олораҡтар ҙа йәмәғәтселек эшендә ихлас ҡатнаша, ҙур эштәр атҡара. Минең дә ҡартлыҡ тураһында уйланып, моңайып ултырырға ваҡытым юҡ. Хәрәкәттә – бәрәкәт, тиҙәр бит халҡыбыҙҙа. Шунан мин бейеүселәр нәҫеленәнмен – был да үҙ һөҙөмтәһен бирә. Ә инде оптимизмға килгәндә... Мин бит алға ҙур пландар алып, шуларҙы мотлаҡ үтәргә кәрәк тип йәшәгән быуындан. Партия тәртибенә күнеккәнмен: алдыңа алғанһың икән – эшлә!
Мәҙәниәт өлкәһендә күп эшләгәс, Мостай Кәрим, Заһир Исмәғилев, Нәжиб Асанбаев кеүек заманыбыҙҙың күренекле шәхестәре менән яҡындан аралашып йәшәү бәхете тейҙе. Һәр кемдең тормош, ижад юлы – үҙе үк тормош мәктәбе. Ә инде республикала исеме киң танылыу алған мәҙәниәт эшмәкәре Клара Ғабдрахман ҡыҙы Төхвәтуллина менән эшләү үҙе бер дәүергә тиң. Ул вулкан кеүек булды. Шуға ла тиңләшерлек, өлгө алырлыҡ шәхестәр етерлек ине.
— Ә беҙ һеҙгә тиңләшәбеҙ. Әйткәндәй, киноға осраҡлы килмәнегеҙ...
— 1990 йылда «Башкиновидеопрокат»ҡа эшкә килгәс кино минең төп эшемә әүерелде. Быға тиклем егерме йыл партия өлкә комитетының мәҙәниәт бүлегендә эшләгән осорҙа ла кино һәм театр мәсьәләләрен хәл итергә тырыштым.
– Шул замандағы киноға бәйле ҡайһы бер хәтирәләрегеҙ менән уртаҡлашһағыҙ ине...
– Хәтирәләр байтаҡ... 1979 йылда Э. Володарскийҙың «Пугачев» исемле сценарийын ебәрҙеләр. Беҙгә башҡорт тарихына ҡағылышлы эпизодтарҙы өйрәнеп, төҙәтеп, уларҙы төшөрөүгә булышлыҡ итеү бурысы йөкмәтелде. Ул «Мосфильм» киностудияһында төшөрөлөргә тейеш ине. Беҙ, әлбиттә, быға етди тотондоҡ. Салауат районында Салауат Юлаев нәҫеленән бер төркөм егетте, шулай уҡ Абдрахман Ғиләжевтә актерлыҡҡа уҡыған студенттарҙы әҙерләп, Минскиға ебәрҙек. Үкенескә ҡаршы, Кинйә Арыҫлановтың роленә Абдрахман Ғиләжевте тәҡдим итһәк тә, ижади төркөм Ҡалмыҡстандан Юрий Ильянов тигән актерҙы уйнатырға булды. Былай арыу уйнаны. Салауат Юлаев роленә башҡорт циркының артисы Салауат Кирәевте алдылар. Фильмда бер эпизод бар: Пугачев янына башҡорт һыбайлылары килә. Иң алда – ҡурайсы. Был ролде мәшһүр ҡурайсыбыҙ Ишмулла Дилмөхәмәтов башҡарҙы. Ошо фильмда минең дә өлөшөм булыуына бик шатмын.
Барас Халзановтың «Ай тотолған төндә» киноһында эшләгәнем хәтергә ныҡ уйылған. Башҡортостанда төшөрөргә тейештәр ине, әммә финанслау һуңланы, көндәр һыуынды. Ҡырғыҙстанда, йәмле Ысыҡкүл янында төшөрөргә ҡарар ителде. Беҙгә актерҙар һайлау бурысы йөкмәтелде. Иң-иңдәрҙе һайларға тырыштыҡ. Аҡһаҡалдар ролендә Сәхи Сыртланов, Вәли Ғәлимов, Зәйни Ишдәүләтов кеүек күренекле актерҙарыбыҙ уйнаны. Миңә был проектта актерҙарҙың көнкүреш, эш шарттарын күҙәтеү бурысы йөкмәтелде.
— Башҡорт киноһының бөгөнгөһөн нисек баһалайһығыҙ?
— Мөмкинлектәр күп булмаһа ла, кино хәҙер ныҡлап аяҡҡа баҫа, тип әйтер инем, сөнки тормоштарын башҡорт киноһына бағышлаған, махсус белем алған, перспективалы ижадсылар быуыны үҫеп сыҡты. Уларҙы урта быуын тиһәк, уларға етә көслө йәш быуын аяҡҡа баҫа. Тамсы тама-тама ташты тишә, тигәндәй, башҡорт киноһының даны ла донъя кимәленә күтәрелә башланы. Тик уларға, һис шикһеҙ, төрлө яҡлап ярҙам кәрәк.
Кинематографистар союзының төп маҡсаты – киностудияла, телевидениела, башҡа ойошмаларҙа йәки кино менән шәхсән шөғөлләнгән кешеләрҙе берләштереү. Берҙәм булһаҡ ҡына, беҙ кино тармағын ныҡлап аяҡҡа баҫтыра аласаҡбыҙ. Союз рәйесе Айсыуаҡ Йомағолов менән алға бик ҙур пландар ҡоролдо.
— Ысынлап та, быйыл ғына күпме саралар үткәрелде...
— Халыҡ-ара балаларҙы яҡлау көнөндә «Родина» кинотеатрында балалар өсөн «Башҡорт мультәкиәте» тигән ҙур байрам ойошторолдо. Ай һайын киностудияла «Ижади шәмбе» сараһын үткәреү яйға һалынды. Унда союз ағзаһының яңы эше ҡаралып, профессиональ күҙлектән тикшерелә, фекер алышыу үткәрелә. Мәскәүҙәге Башҡортостан мәҙәниәте көндәренә ярашлы, баш ҡала тамашасыларына башҡорт киноһын күрһәтеүгә булышлыҡ иттек.
– Тимәк, киләсәккә ышанысығыҙ ҙур?
— Әлбиттә. Ул минең генә түгел, бөтә халҡыбыҙҙың ышанысы. Йәштәребеҙҙең ошо ышанысты тойоп эшләүе ҡыуандыра.

Зөһрә БУРАҠАЕВА,
«Башҡортостан» киностудияһы мөхәррире.




Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте

Комментарий өҫтәргә






Изгелек күрһәт тә бушлай киноға, бассейнға, музейға бар

Изгелек күрһәт тә бушлай киноға, бассейнға, музейға бар 01.04.2019 // Йәмғиәт

Һуңғы ваҡытта ирекмәндәр хәрәкәте беҙҙең тормошобоҙҙа һиҙелерлек урын биләй....

Тотош уҡырға 4 514

Һыу инергә ваҡыт етте...

Һыу инергә ваҡыт етте... 01.04.2019 // Йәмғиәт

6 апрелдә Өфө ҡалаһындағы Үҙәк баҙар янындағы Һалдат күленә килһәгеҙ, үкенмәҫһегеҙ. Унда тәүлек...

Тотош уҡырға 3 656

Мөхәббәт менән бәхет гел бергә

Мөхәббәт менән бәхет гел бергә 31.03.2019 // Йәмғиәт

– Мөхәббәт ҡайҙа юғала? – тип һораған атаһынан бәләкәй Бәхет. – Үлә. Кешеләр булғанды ҡәҙерләмәй,...

Тотош уҡырға 4 502

"Ҡайһылай оятҡа ҡалдым..."

"Ҡайһылай оятҡа ҡалдым..." 31.03.2019 // Йәмғиәт

Асыу, ярһыу кешенең бөтөн тәнен, күңелен ялмап алыусан. Шуға әҙәм балаһының бындай осраҡта...

Тотош уҡырға 4 306

Бер быуаттан йәнә тупланы Темәс

Бер быуаттан йәнә тупланы Темәс 31.03.2019 // Йәмғиәт

Тап бынан йөҙ элек булған кеүек үк, ҡунаҡтарҙы Темәс ерендә һыбайлылар флагтар тотоп ҡаршы алды....

Тотош уҡырға 2 895

Ризыҡ менән бергә өмөт-ышаныс өләшеп

Ризыҡ менән бергә өмөт-ышаныс өләшеп 31.03.2019 // Йәмғиәт

Ирекмәндәр Сибайҙа өс айҙан ашыу инде “Йәшәү ризығы” тип аталған мәрхәмәтлек акцияһы үткәрә: ауыр...

Тотош уҡырға 3 540

"Аҙыҡтың өлөшөн генә һалыр инем..."

"Аҙыҡтың өлөшөн генә һалыр инем..." 31.03.2019 // Йәмғиәт

Имам-хатип мәсеткә вәғәз һөйләргә килһә, унда бер генә кеше – йәш көтөүсе – ултыра, ти....

Тотош уҡырға 3 865

135 мең граждан саҡырыла

135 мең граждан саҡырыла 31.03.2019 // Йәмғиәт

Рәсәй Президенты хәрби хеҙмәткә яҙғы саҡырылыш тураһында указға ҡул ҡуйҙы. Ул кисә, 30 мартта,...

Тотош уҡырға 3 051

Татарстан башҡорттары ҡоролтайға әҙерме?

Татарстан башҡорттары ҡоролтайға әҙерме? 30.03.2019 // Йәмғиәт

Бөгөн Ҡазанда Татарстан башҡорттары ҡоролтайы ултырышы булды....

Тотош уҡырға 2 580

Бабичтың кендек ҡаны тамған ер ул Ҡыйғаҙытамаҡ!

Бабичтың кендек ҡаны тамған ер ул Ҡыйғаҙытамаҡ! 30.03.2019 // Йәмғиәт

Башҡортостан автономияһының йылъяҙмасыһы, дәүләт эшмәкәре, шағир, музыкант, ойоштороусы Шәйехзада...

Тотош уҡырға 2 630

Төйәләҫтәр алыҫҡа йөрөмәҫ

Төйәләҫтәр алыҫҡа йөрөмәҫ 30.03.2019 // Йәмғиәт

Сибай ҡалаһының Төйәләҫ ҡасабаһында йыл аҙағында заман талаптарына яуап биргән фельдшер-акушерлыҡ...

Тотош уҡырға 2 468

Шәжәрәле ерҙә тәртип түрҙә

Шәжәрәле ерҙә тәртип түрҙә 30.03.2019 // Йәмғиәт

2018 йылдың 1 сентябрендә “Башҡортостан тарихы шәхестәр күҙлеге аша: генеалогик аспект” тигән...

Тотош уҡырға 2 649