Скейтборд һатып алдым. Әммә уны бер сәғәт тә файҙаланып өлгөрмәнем, өҫкө ҡатлауы ҡуптарылып сыҡты. Магазинға барып ғариза яҙғайным, экспертиза талап иттеләр, скейтбордты алып ҡалдылар. Ғаризаға яуап та юҡ. Ни эшләргә?

Закон буйынса магазин 10 көн эсендә һатып алыусының тауар өсөн түләнгән аҡсаһын ҡайтарырға, йә йүнәтергә, йә ҡулланыусының талабы буйынса, тауар хаҡын төшөрөргә йәки 7 көн эсендә шундай уҡ тауарға алмаштырырға тейеш. Шуныһын иҫегеҙҙә тотоғоҙ: һайлау хоҡуғы ҡулланыусы яғында!
Һеҙҙең миҫалға килгәндә, судҡа мөрәжәғәт итергә тура киләсәк, унда экспертиза һөҙөмтәһе талап ителәсәк. Ғөмүмән, әгәр ҙә тауарға гарантия ваҡыты билдәләнмәһә, һеҙ уны һатып алған көндән һуң бер йыл эсендә дәғүә белдерергә хоҡуғығыҙ бар. Шул уҡ ваҡытта тауарҙағы етешһеҙлектең етештереүсенең ғәйебе икәнлеген иҫбатларға тейешһегеҙ. Әгәр ҙә экспертиза быны иҫбатлаһа, магазин һеҙгә тауар хаҡын ғына түгел, ә ошо эшкә бәйле башҡа сығымдарҙы ла ҡапларға мәжбүр буласаҡ.

Кәләшемә никах балдағы һатып алғайным, ул бәләкәй булып сыҡты. Магазинда балдаҡты ҙурыраҡҡа алмаштырыуҙан баш тарттылар, аҡсаһын ҡайтарманылар. Был дөрөҫмө?
* * *
Бер аҙна элек кеҫә телефоны алдым. Аппараттың техник мөмкинлектәренә дәғүәм юҡ, иллә-мәгәр кнопкалары бәләкәй, ҡулланыуы уңайһыҙ. Магазинда быға иғтибар бирмәгәнмен. Мин телефонды алмаштыра йәки ҡайтара аламмы?

Ҡулланыусы сифатлы тауар һатып алып, ул төҫө, ҙурлығы, фасоны менән ҡәнәғәтләндермәгән осраҡта, әйберҙе ике аҙна эсендә магазинға кире ҡайтарырға мөмкин. Әлбиттә, ул тотонолмаһа, ярлығы, пломбаһы, касса чегы булһа һәм башҡа шундай шарттар үтәлгән осраҡта. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, ювелир тауарҙарға һәм телефон кеүек техник яҡтан ҡатмарлы тауарҙарға был ҡағылмай. Шулай ҙа ҡайһы бер осраҡтарҙа магазин ҡулланыусының талабын үтәй һәм өр-яңы, бөтөнләй тотонолмаған тауарҙы кире ҡабул итә. Ни тиһәң дә, конкурентлыҡ тигән төшөнсә бар.

Ҡиммәтле магазиндан футболка һатып алдым, уға бер ай гарантия бирҙеләр. Ярлыҡта күрһәтелгән шарттарға ярашлы йыуғандан һуң, кейем кеймәҫлек булып уңды ла ҡуйҙы. Магазинда, минең нисек йыуғанды белмәгәнгә һылтанып, аҡсаны ҡайтарырға теләмәйҙәр. Ни эшләргә?

Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, исемдәре билдәле затлы магазиндарҙың да клиенттарын экспертиза үтергә мәжбүр итеүенә, суд буйлап йөрөтөүенә аптырайһы түгел. Һатыусы, гарантия ваҡыты үтмәгән осраҡта, тауарҙы кире ҡабул итергә һәм, клиенттың ҡулланыу ҡағиҙәләрен боҙмағанлығы иҫбатланһа, уның талаптарын үтәргә тейеш. Шулай уҡ һатыусы тауарҙы ҡулланыу инструкцияһын бирергә бурыслы. Был осраҡта һеҙгә магазинда ике нөсхәлә ғариза яҙыу һәм төплө яуап алыу зарур. Инструкция ҡулығыҙҙа икән, судҡа барырға ғына ҡала.

Магазиндарҙың “Тауарҙы арзан хаҡҡа һатыу осоронда (распродажала) һатылған әйберҙе кире ҡабул итмәйбеҙ” тигән иҫкәрмәһе ғәҙелме? Әгәр ҙә тауар сифатһыҙ булһа?

Был – законды боҙоу. Әммә һатыусы клиентты тауарҙағы етешһеҙлек хаҡында иҫкәрткән, һатып алыусы бының менән килешкән һәм ошо ғәмәл яҙма рәүештә теркәлгән икән, кире ҡайтарыу мөмкин түгел. Башҡа осраҡта, тауарҙа етешһеҙлек табылһа, ҡулланыусы ҡануниәткә ярашлы, үҙ хоҡуғын яҡлай ала.