Таңһылыу Ғәйнуллина тыуған ҡалаһына тоғро.

Ҡарағайлы һыуын эсеп, йәмле Ирәндек буйҙарын иңләгән Таңһылыу Фәтих ҡыҙы ҡасан да булһа тыуып үҫкән ерен ташлап китеүен бала саҡтан күҙ алдына ла килтермәй. Шуғалыр ҙа Сибайҙың аҡрынлап ҡала статусы алып, Урал аръяғында тәүгеләрҙән булып шахтерҙар төбәгенә әүерелеүен, аҙаҡ көньяҡ-көнсығыш райондарының мәҙәни, мәғариф үҙәге булыуына үҙ күҙҙәре менән шаһит була, ҡала тарихын яҙыуға үҙ өлөшөн индерә.


Тауышы байрам кәйефе өҫтәй

Шуғалыр ҙа күптәр уны Сибай ҡыҙы булараҡ хөрмәт итә. Уйлап ҡараһаң, ҡалала бөгөн меңләгән кеше йәшәй, күптәре ситтән күсеп килеп, ғүмер буйы ошонда эшләп, төпләнеп ҡала. Бик һирәктәр өлөшөнә генә Сибайҙың ысын патриоты булыу бәхете эләгә. Шундай бәхетлеләрҙең береһе Таңһылыу Ғәйнуллина хаҡында һүҙем.

Ысынлап та, Сибайҙы ошонда тыуып үҫкән, тәүге хеҙмәт юлын башлаған, тыуған төбәгенең ысын патриотына әйләнгән Таңһылыу Ғәйнуллинаһыҙ күҙ алдына килтереү мөмкин түгел, сөнки ундай илһөйәрҙәр бик һирәк.

Таңһылыу Фәтих ҡыҙының тормош мәғәнәһе үҙенсәлекле: кем булып һәм ҡайҙа хеҙмәт итеүенә ҡарамаҫтан, шул өлкәне юғары дәрәжәгә күтәрә белә. Сибай мәктәп -интернатын тамамлап, артабан уҡытыусылыҡ һөнәренә эйә булыу ниәтенән документтарын Сибай педагогия училищеһына тапшыра. Әйткәндәй, быйыл уны тамамлауына 50 йыл булған. Уҡыуға зирәк, йәмәғәт эштәрендә әүҙем ҡатнаш­ҡан, бигерәк тә бейеүҙе үҙ иткән ҡыҙға остаздары юғары белем алыу кәрәклеген белдерә. Уҡытыусы­ларының кәңәшен тотоп, Таңһылыу Фәтих ҡыҙы артабан Магнитогорск педагогия институтын уңышлы тамамлап, ҡулына диплом ала. Сибайынан һис тә айырылырға теләмәгән йәш белгес хеҙмәт юлын ҡасандыр үҙе белем алған Сибай мәктәп-интернатында башлай. Тәрбиәсе, пионервожатый, уҡы­тыусы, директорҙың кластан тыш һәм тәрбиә эштәре буйынса урынбаҫары, мәктәптең комсомол, партия ойошмаһы секретары вазифаларын башҡара. Шуныһы ҡыуаныслы — ул әле лә уҡыусы­лары менән тығыҙ бәйләнештә.

Талантлы кеше бар яҡлап өлгөрә, тигәндәй, Таңһылыу Ғәйнуллина оҙаҡ йылдар ҡала күләмендә уҙғарылған сараларҙың алыштыр­ғыһыҙ алып барыусыһы була. Уҙған быуаттың 70–90-сы йылдарында тантаналы байрамдарҙа уның яңғырауыҡлы һәм сағыу тауышы сибайҙарға байрам кәйефе өҫтәй.

Яҙмыштарҙа —йәйғор төҫтәре

Тормош арбаһының бер урында туҡтап ҡалыуын өнәмәгән, һәр саҡ яңылыҡҡа ынтылған Таңһылыу Фәтих ҡыҙын яңы ғына ойош­торолған ҡала радиостудияһына эшкә саҡыралар. 1990 йылда асылған Сибай ҡала радиоһының һәр иртәһе дикторҙың “Тыңлағыҙ, Сибай һөйләй!” тигән һүҙе менән башлана. Уның тәүге дикторы ла, бер үк ваҡытта мөхәррире лә була. Тәүге көндәрҙән үк эшкә мөкиббән сума: радио тулҡындары аша ҡала тормошон даими яҡтыртып ҡына ҡалмай, тотош Урал аръяғы халҡының йәшәйешен сағылдыра, арҙаҡлы шәхестәре тураһында һөйләй, ябай хеҙмәт кешеһен данлай. Журналист кемдәр менән аралашмай ҙа ҡайҙарҙа ғына йөрөмәй. Бигерәк тә илебеҙҙә барған үҙгәртеп ҡороу йылдарында предприятие, ойошма етәкселәре менән радио тулҡындары аша оҫта аралашып, уртаҡ тел таба һәм киҫкен мәсьәләләрҙе хәл итеүгә үҙ өлөшөн индерә, шуға күрә Таңһылыу Ғәйнуллинаның тапшырыуҙарын сибайҙар һәр саҡ көтөп ала. Башҡортостан радиоһының үҙ хәбәрсеһе булараҡ, Хәйбулла, Баймаҡ, Йылайыр, Әбйәлил райондары яңылыҡтарын көн һайын халыҡҡа еткереп тора.

Ҡулайлаштырыу “еле” Сибай ҡала радиоһын да урап үтмәй, ул ябыла. Шуныһы ҡыҙғаныс: үҙе бер тарихҡа торор яҙмалар аҡрынлап юғала бара, кемдер фани донъя­ларҙы ҡалдырып, баҡыйлыҡҡа күсә. Шул саҡта Таңһылыу Фәтих ҡыҙының күңеленә бер уй килә: яҙҙырып алынған материалдарҙы ниңә бер китапҡа тупламаҫҡа? Фекерҙәштәр табылғас, ул мәҡә­ләләрен, радиола эшләгән саҡтағы яҙмаларын барлап, “Сибай һөйләй” исемле йыйынтыҡ сығара. Китапта Урал аръяғы төбәгендә йәшәүсе замандаштарының тарихи йылъяҙ­маһы булдырылған, шуға күрә улар йәнле, күңелгә яҡын, һәр кемдә ҡыҙыҡһыныу уята алырлыҡ.

Тәүге китабы баҫылып, халыҡ араһында киң танылыу тапҡас, Таңһылыу Фәтих ҡыҙы ижадҡа ныҡлап тотона. Тәжрибә лә ярҙамға килә, халыҡсан, һутлы әҫәрҙәр яҙыла. Үҙенең ихласлығы, фекер тослоғо, хистәр тәрәнлеге менән кешеләрҙең күңелен яулаған радиожурналист китап уҡыусыларҙың яратҡан үҙ кешеһенә әүерелә. “Яҙмыштарҙа — йәйғор төҫтәре” тип аталған икенсе китабы “бә­хетлерәк” тә булып сыға. Ул 2013 йылда Сибайҙа йыл һайын тапшырыла килгән яҙыусы Рамаҙан Өмөтбаев исемендәге ҡала премия­һына лайыҡ була. Тынғыһыҙ вете­рандың былтыр Зәйнәб Биишева исемендәге “Китап” нәшриәтендә үҙнәшер юлы менән “Шаһитлы сер” исемле йәнә бер китабы донъя күрҙе. Бында ижадсының төрлө йылдарҙа яҙылған хикәйәләре, очерктары һәм пьесаһы тупланған. Ниндәй генә жанрҙы алма, әҫәр­ҙәрҙә заман һулышы, шул заманға хас геройҙар яҙмышы сағыл­ды­рылған. Әле лә әңгәмәсем тик ултырмай: яңы әҫәрҙәр ижад итә, пьесалар яҙа.

Тиҫтә йылдар буйы ҡала баш­ҡорттары ҡоролтайының башҡарма комитеты ағзаһы булараҡ, ҡала тормошонда, йәмәғәт эшендә әүҙем ҡатнаша. Ниндәй генә сара үтмәһен, ул уның уртаһында ҡайнай, үҙ кәңәштәрен бирә, уй-фекерҙәре менән уртаҡлаша. Яҡташтарының ихтирамын һәм иғтибарын тойоп, улар араһында абруйлы булып, йәштәргә өлгө күрһәтеп, һәр көнгә шатланып йәшәй үҙенең етмешенсе көҙөн ҡаршылаған Сибай ҡыҙы. Рәсәй Федерацияһының мәғариф алдынғыһы, Рәсәйҙең һәм Баш­ҡортостандың Журналистар союзы ағзаһы, Сибайҙың илһөйәре һәм патриотына артабан да ижади уңыштар юлдаш булһын!