Урындыҡҡа йәйелгән ашъяулыҡ тирәләй өлкән йәштә­геләр, унан балалар аяҡ бөкләп теҙелешеп ултырған. Әсәй алып килгән ризыҡҡа, ғаилә башлы­ғынан уҙып, берәү ҙә беренсе булып һо­нолмай...

Был күренеш өлкәндәр күңелендә һағышлы иҫтәлек булып ҡалған. Ғаиләнең күркәм байрамы кеүек ҡабул иткән улар бындай табындарҙы. Баҡтиһәң, аяҡтарҙы бөкләп ултырыуҙың да үҙ хикмәте булған икән. Заман белгестәре иҫбатлауынса, был осраҡта ашҡаҙан бер аҙ ҡыҫыла, һәм унда туйған ваҡытта ла урын ҡала. Намаҙ уҡығандағы кеүек ултырғанлыҡтан, йөрәк тә ял итә. Аяғөҫтө тороп йә өҫтәл янында ултырып ашағанда иһә ҡан әйләнешенә ҙур көс талап ителә. Өҫтәүенә ризыҡ валсыҡтарының иҙәнгә төшөүе ихтимал. Ә урындыҡта ултырып туҡланғанда барыһы ла ашъяулыҡта ҡала.

“Ашағыҙ, эсе­геҙ, исраф ҡыл­мағыҙ!” – тип бойоролған Ҡөрьәндә. Исламда аҙыҡ төрҙәренә, туҡланыу ҡағиҙәләренә ҙур урын бирелгән. Бының дөрөҫлөгөнә йылдан-йыл нығыраҡ инана барабыҙ. Эйе, тормошта күп нәмә – сәләмәтлек, әҙәп-әхлаҡ, холоҡ-фиғел, асылыңа тоғролоҡ һәм башҡалар – әҙәм балаһының ашаған ризығына, уның нисек туҡланыуына бәйле.

Борон, әйтелгәнсә, ашъяулыҡ тирәләй бөтөн ғаилә, туған-тыумаса менән бергә ултырып ризыҡланғандар. Табын янында һәр кемдең үҙ урыны: өлкәндәр – түрҙә, йәштәр – ситтәрәк. Һүҙҙе лә атай-олатайҙар һөйләгән, уй-ниәттәрҙе белешкән, кәңәш биргән. Ризыҡҡа килгәндә, өлөшөңдө ҡалдырыу, исраф итеү гонаһ һаналған. Баш­ҡорттоң аҙыҡ төрҙәре – ит, ҡоротло һурпа, ҡымыҙ, бал һ.б – тәнгә лә, зиһенгә лә тик файҙа килтергән, халҡыбыҙ үҙенә сит, өйрәнмәгән аш-һыуҙан ары торған. Малды һу­йыу ҙа, белеүегеҙсә, тейешле ҡанундарға ярашлы атҡарылған. Ошо һәм башҡа ҡағиҙәләр ғаиләнең, милләттең, диндең бөтөнлөгөн, сәләмәтлеген һаҡлауҙың нигеҙе булып торған.

Хәҙер иһә, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, туҡланыу әҙәбе ныҡ үҙгәрҙе. Заман тиҙлегенә ярашлы, күптәр, айырыуса ҡала йәштәре, аяғөҫтө килеш тиҙ генә ашауҙы ғәҙәт итеп алды. “Ҡапҡылап сыҡ” тип аталған кафелар күҙгә салынып ҡала. Йәнә шуныһы йөрәкте семтеп ала: бер тапҡыр ғына ҡулланыу өсөн тәғәйенләнгән пластик һауыт-һаба күбәйҙе. Ашайҙар ҙа уны ташлап китәләр. Тимәк, тамаҡ туйҙы, һауыттың кәрәге бөттө.

Йәмғиәттә лә шулай, үткәнгә лә, киләсәккә лә ҡарамайынса, әлегене генә ҡайғыртып йәшәү өҫтөнлөк итә башламаҫмы?
“Ризыҡтың бәрәкәте – табаҡтағы ҡулдарҙың күплегендә”, – тигән пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм үҙенең мөбәрәк хәҙисендә.
Заман тиҙлегенә һылтанып, һаулығыбыҙға, рухыбыҙға зарар килтермәйек, тыуыр нәҫелдәребеҙҙең дә сәләмәтлеген ҡайғыртайыҡ.