Вконтакте facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
» » Шыршы “тутыйғошо”
Ылыҫлы урмандарҙа көн иткән был турғай башҡа ҡоштарҙан ныҡ айырыла. Иң тәүҙә уның сағыу төҫөнә, аҫлы-өҫлө сатрашланған суҡышына иғтибар итәһең. Уныһы бала саҡта улай булмай әле. Ояһынан осоп сығып, үҙаллы туҡлана башлағас ҡына шулай кәкрәйеп, тубырсыҡ ҡабығын асырға яраҡлаша.

Шыршы турғайының (клест) беҙҙә өс төрө осрай. Улар бер-береһенән саҡ ҡына айырылып, ҡарағай, ҡарағас, шыршы урмандарында йәшәй. Суҡышының рәүешенән һәм йәшәгән урынынан күренеүенсә, был ҡоштар тубырсыҡ ватып, ылыҫлы ағас орлоҡтары менән туҡланып көн итә. Әммә башҡа төр ризыҡтан да, бигерәк тә ағас ҡабыҡтарында йәшәгән ҡоротҡостарҙан баш тартмай. Тупланып йәшәргә яратҡан ҡоштар, төп ризыҡтары булған тубырсыҡтың уңышына ҡарап, урындан-урынға байтаҡ ҡына араға күсенеп йөрөй, хатта оя ҡороу һәм бала сығарыу ваҡыттарын да үҙгәртә.

Уның өсөн ҡәтғи ваҡыт та юҡ: яҙлы-көҙлө күсмә тормош булмағас, ҡасан теләй, шул ваҡытта оя ҡора башлай. Шыршы турғайы өсөн һалҡын ҡышта ла йомортҡа баҫыуы бер ни тормай. Шулай ҙа йышыраҡ март-апрелдә тубырсыҡ өлгөргән ваҡытҡа тура килтерергә тырыша, ҡайһы саҡта йәйгә лә ҡала.

Шыршының ҡуйы ботаҡтары араһында ҙур һәм йылы оя ҡороп, был турғай ике аҙнала бала сығара. Балаларын да шыршы орлоҡтары менән туйындыра, оянан осоп сыҡҡас та әле уларҙы бер аҙ ваҡыт ашатыуын дауам итә. Бала ҡоштар йәшкелтерәк төҫтә була, үҫә килә уның инәләре һарыға, аталары ҡып-ҡыҙылға әйләнә.

Шыршы турғайы ботаҡтың иң осондағы тубырсыҡта ла баштүбән аҫылынып тороп, ҡабығын кимерә ала, үрмәләп йөрөгәндә хатта суҡышын да оҫта файҙалана.




Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте

Комментарий өҫтәргә






Башҡортостанда күп балалы ата-әсәләргә эшкә урынлашырға ярҙам итәләр

Башҡортостанда күп балалы ата-әсәләргә эшкә урынлашырға ярҙам итәләр 04.04.2025 // Йәмғиәт

Башҡортостанда күп балалы ата-әсәләргә эшкә урынлашырға ярҙам итәләр...

Тотош уҡырға 18

Республика буйлап «Сәләмәтлек поездары» юлға сыға

Республика буйлап «Сәләмәтлек поездары» юлға сыға 04.04.2025 // Йәмғиәт

Республика буйлап «Сәләмәтлек поездары» юлға сыға...

Тотош уҡырға 20

Башҡортостан буйлап «Сәләмәтлек поездары» юлға сыға

Башҡортостан буйлап «Сәләмәтлек поездары» юлға сыға 04.04.2025 // Йәмғиәт

Башҡортостан буйлап «Сәләмәтлек поездары» юлға сыға...

Тотош уҡырға 20

Өфөлә дәүләт автоинспекцияһы хеҙмәткәрҙәре «Иғтибар – балалар!» акцияһын үткәрә

Өфөлә дәүләт автоинспекцияһы хеҙмәткәрҙәре «Иғтибар – балалар!» акцияһын үткәрә 04.04.2025 // Йәмғиәт

Өфөлә дәүләт автоинспекцияһы хеҙмәткәрҙәре «Иғтибар – балалар!» акцияһын үткәрә...

Тотош уҡырға 19

Туймазыла ике йәшлек малай 26 магнит шарын йотҡан

Туймазыла ике йәшлек малай 26 магнит шарын йотҡан 04.04.2025 // Йәмғиәт

Туймазыла ике йәшлек малай 26 магнит шарын йотҡан...

Тотош уҡырға 20

Республикала тәүлек эсендә 4 ҡоро үлән яныу осрағы теркәлгән

Республикала тәүлек эсендә 4 ҡоро үлән яныу осрағы теркәлгән 04.04.2025 // Йәмғиәт

Республикала тәүлек эсендә 4 ҡоро үлән яныу осрағы теркәлгән...

Тотош уҡырға 19

Башҡортостанда ҡар ҡатыш ямғыр яуыуы фаразлана

Башҡортостанда ҡар ҡатыш ямғыр яуыуы фаразлана 04.04.2025 // Йәмғиәт

Башҡортостанда ҡар ҡатыш ямғыр яуыуы фаразлана...

Тотош уҡырға 18

Өфөләрҙе газондарҙа парковка өсөн яуаплылыҡ тураһында иҫкәрттеләр

Өфөләрҙе газондарҙа парковка өсөн яуаплылыҡ тураһында иҫкәрттеләр 03.04.2025 // Йәмғиәт

Өфөләрҙе газондарҙа парковка өсөн яуаплылыҡ тураһында иҫкәрттеләр...

Тотош уҡырға 18

Башҡортостанда йәшәүселәр өсөн яңы Өфө-Таулы Алтай йүнәлеше асыла

Башҡортостанда йәшәүселәр өсөн яңы Өфө-Таулы Алтай йүнәлеше асыла 03.04.2025 // Йәмғиәт

Башҡортостанда йәшәүселәр өсөн яңы Өфө-Таулы Алтай йүнәлеше асыла...

Тотош уҡырға 18

Алдағы көндәрҙә Башҡортостанда ямғырлы һауа торошо көтөлә

Алдағы көндәрҙә Башҡортостанда ямғырлы һауа торошо көтөлә 03.04.2025 // Йәмғиәт

Алдағы көндәрҙә Башҡортостанда ямғырлы һауа торошо көтөлә...

Тотош уҡырға 16

Республикала 3 апрелдән урмандарҙа янғын хәүефе миҙгеле асыла

Республикала 3 апрелдән урмандарҙа янғын хәүефе миҙгеле асыла 02.04.2025 // Йәмғиәт

Республикала 3 апрелдән урмандарҙа янғын хәүефе миҙгеле асыла...

Тотош уҡырға 17

Башҡортостанда торлаҡҡа субсидиялар суммаһын 2,5% арттырыу планлаштырыла

Башҡортостанда торлаҡҡа субсидиялар суммаһын 2,5% арттырыу планлаштырыла 02.04.2025 // Йәмғиәт

Башҡортостанда торлаҡҡа субсидиялар суммаһын 2,5% арттырыу планлаштырыла...

Тотош уҡырға 17