“Мәктәптә уҡыусыларҙы йылы аш менән тәьмин итеү мәсьәләһен төрлө кимәлдә йәшәүсе ғаиләләрҙе үҙ эсенә аласаҡ маҡсатлы программа булдырыу йәки федераль закон ҡабул итеү юлы менән генә хәл итергә мөмкин”, – тип белдерҙе Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының Үҙәк штабы ағзаһы Эльвира Айытҡолова. Ул был мәсьәлә менән яҡындан таныш, сөнки быға тиклем Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтайҙа мәғариф, мәҙәниәт, йәштәр сәйәсәте һәм спорт комитетын етәкләгәйне, әлеге көндә республика парламенты Рәйесенең урынбаҫары булараҡ мәғариф өлкәһен контролдә тота.

– Быйылғы уҡыу йылы башында йәмәғәтселекте республикабыҙҙың бер ауылында булған хәл аптыратҡайны, – тип һөйләне Эльвира Ринат ҡыҙы. – Урындағы мәктәп уҡыусыларының атай-әсәйҙәре туҡланыуҙың сифатына һәм аҙыҡ-түлек блогының санитар-гигиена торошона ризаһыҙлыҡ белдереп, социаль селтәргә ялыу һәм фотоһүрәттәр һалғайны. Улар билдәләүенсә, был хәл туҡланыуҙы ойоштороуҙы аутсорсерҙарға биргәс башланған. Әле был ялыу тәфтишселәр тарафынан тикшерелә, шулай уҡ журналистар, йәмәғәтселәр, ата-әсәләр берекмәһе лә хәлде үҙ контролендә тота. Арҡауылдағы ваҡиға мәктәп туҡланыуын ойоштороуҙа ата-әсәнең әүҙем ҡатнашыуы, был мәсьәләгә битараф булмауы ни тиклем мөһим икәнен асыҡ күрһәтте. Әммә был ысул менән, йәғни киң мәғлүмәт сараларын, социаль селтәрҙәрҙе йәлеп итеп кенә мәсьәләне һәр белем усағында хәл итеү мөмкин түгел, бында системалы алым кәрәк.

Дәүләт Йыйылышы – Ҡоролтай депутаты бөгөн республикала мәктәп туҡланыуы бары тик ата-әсә аҡсаһы иҫәбенә ойошторолоуын билдәләп үтте. Бюджеттан бүленгән өҫтәмә аҡса күп балалы, аҙ тәьмин ителгән ғаилә­ләрҙә тәрбиәләнеүсе балаларҙы йылы аш менән тәьмин итеүгә генә ҡаралған.

– Арҡауыл мәктәбе ашханаһында бер балаға тәғәйен иртәнге аштың хаҡы 20 һум тора. Ата-әсәләр үҙҙәре шулай килешеп, иң арзан меню төрөн һайлаған. Бының сәбәбе балалар хаҡында тейешле хәстәрлек күрергә теләмәүҙә түгел, ә башҡа төрлөһөнә аҡса етмәүҙә. Республиканың күп кенә ауыл мәктәптәрендә хәл шулайыраҡ тора. Әлбиттә, балалар өсөн тәғәйен ризыҡ, нисә һум тороуына ҡарамаҫтан, сифат талаптарына яуап бирергә тейеш, – тип билдәләне Халыҡ фронты вәкиле.

Дөйөм Рәсәй халыҡ фронтының эксперттары Учалы районы мәктәп­тәрен тикшергәндән һуң шундай һығымта яһаған: туҡланыуҙы ойошто­роуҙы аутсорсинг компанияларына биргәндән һуң уҡыусыларҙың 61 проценты ғына йылы аш менән тәьмин ителә башлаған. Был 2016 йыл күрһәткестәре менән сағыштырғанда 34 процентҡа кәмерәк. Мәктәп туҡланыуына субсидия күләмен арттырып, аҙ тәьмин ителгән ғаиләләрҙә тәрбиәләнеүсе балаларҙың барыһын да (күп балалы ғаилә булмаған хәлдә лә) йылы аш менән тәьмин иткәндә, күрһәткесте байтаҡҡа яҡшыртыу мөмкин буласаҡ.

– Мәктәп туҡланыуын аутсорсингка тапшырыу сифатты арттырыу маҡса­тында эшләнгәйне. Әммә, үкенескә ҡаршы, күпселек муниципа­литеттарҙа хәл яҡшырманы. Был осраҡта аутсорсинг компанияларын ғына ғәйепләү дөрөҫ булмаҫ ине. Баланы 20 һумға туҡлыҡлы иртәнге аш менән тәьмин итеү – ҡатмарлы мәсьәлә. Шуға күрә социаль йүнәлешле туҡланыуҙы “Дәүләт һәм муниципаль ихтыяждарҙы тәьмин итеү өсөн тауарҙар, эштәр, хеҙмәттәр һатып алыу өлкәһендәге контракт системаһы тураһында”ғы 44-се Федераль закон ҡарамағынан сығарыу дөрөҫ булыр ине, тип уйлайбыҙ. Был осраҡта дәүләт-шәхси партнерлыҡ шарттарында инвесторҙар йәлеп итеү мөмкин буласаҡ.