Ап-аҡ матур тештәр — сәләмәтлек билдәһе. Улар тураһында нимәләр белергә кәрәк һуң? Нисек итеп дөрөҫ таҙартырға? Тел менән ирендәргә лә тәрбиә кәрәкме? Һорауҙар бик күп.

Ҡағиҙәләр үтә ябай

Әле ил халҡының 95 проценты самаһын тештәренә бәйле теге йәки был проблема борсой. Теш ҡаҙнаһының елһенеүе, тештәрҙең боҙолоуының төп сәбәбе — ашағандан һуң ауыҙҙа аҙыҡ киҫәктәренең ҡалыуы, ултырмалар барлыҡҡа килеүе. Һөҙөмтәлә бактериялар үрсей, ағыулы кислота бүленеп сыға. Ошо кислота йоғонтоһонда минералдар, йәғни кальций, фосфор һәм башҡалар юҡҡа сыға. Тештең эмале йоҡара, ҡыуышлыҡ, йәғни кариес барлыҡҡа килә.
Икенсе ҙур мәсьәлә — пародонтит. Был сир теште ҡаҙнала тотоп тороусы туҡыманы зарарлай. Кариеслы тешкә пломба йәки коронка ҡуйырға мөмкин, ә пародонтит сәбәпле ҡаҡшаған теште күпселек осраҡта һурып алыуҙан башҡа сара ҡалмай.
Гигиена ҡағиҙәләрен теүәл үтәгәндә кариестан һаҡланырға мөмкин. Был ҡағиҙәләр үтә ябай, мәҫәлән, теште щетка һәм паста менән ентекләп таҙартырға, ашағандан һуң ауыҙҙы сайҡатырға һәм теш арауыҡтарын даими тикшереп торорға.

Теш щеткаһы һәм паста ниндәй булырға тейеш?

Теш щеткаһы менән паста, һис шикһеҙ, ҙур әһәмиәткә эйә. Щетканың ҡылдары ҡаҙналарға массаж яһау, теш арауыҡтарын таҙартыу өсөн төрлө оҙонлоҡтағы өс рәттән торорға тейеш. Төптә урынлашҡан аҙау тештәргә етһен өсөн щетка башының һығылмалы, тотҡаһының нәҙек һәм оҙон булыуы һәйбәт. Ҡаты ҡыллы щеткаларҙы һирәк ҡулланығыҙ. Йомшаҡ ҡыллылары ла пародонтит булғанда ғына ҡулай. Теште даими таҙартыу өсөн ҡылдары уртаса ҡатылыҡтағы булған щетка файҙаланығыҙ. Уны ике-өс айға бер тапҡыр алмаштырырға кәңәш ителә. Теште таҙартҡандан һуң, щетканы йыуып, мотлаҡ киптерергә кәрәк, дымлы щеткала бактериялар тиҙ үрсей.
Пасталар иһә дезинфекциялай, ауыҙҙағы насар еҫте бөтөрә, ултырмаларҙан һаҡлай. Иң отошлолары — фторлы профилактик пасталар. Улар теш эмален кальций менән тәьмин итеүгә булышлыҡ итә. Әммә шуны хәтерегеҙҙә тотоғоҙ: фтор күп миҡдарҙа сәләмәтлек өсөн хәүефле. Мәҫәлән, фтор 1500 мкг-нан ашыу тәшкил иткән пасталарҙы көн дә ҡулланырға ярамай. Ағарта торған пасталар ҡәһүә, сәй кеүек эсемлектәрҙән, ҡайһы бер аҙыҡ-түлектән, дарыуҙарҙан һуң ҡалған таптарҙы бөтөрә. Уларҙың составында кремнезим, пирофосфат, полимерҙар бар. Теште шулай уҡ клиникаларҙа махсус препараттар менән дә ағартырға мөмкин.
Дауалау маҡсатындағы пасталар ҙа күп. Улар арзан түгел, әммә һөҙөмтәле. Ундайҙарын табип менән кәңәшләшеп кенә ҡулланырға мөмкин.
Шуны хәтерегеҙҙә тотоғоҙ: теште паста түгел, ә щетка таҙарта. Паста щеткаға ярҙам итеп, микробтарҙан, ауыҙҙағы насар еҫтән ҡотолдора.

Дөрөҫ таҙартығыҙ

Теште өс минут таҙартыу — төп ҡағиҙә. Көс һалып ышҡырға ярамай, эмалгә зыян килеүе ихтимал. Теш араларын, аҙау тештәрҙе ентекләп, ҡабаланмай таҙартығыҙ. Сабырлығы етмәгәндәр электр щеткаһы һатып ала ала. Ҡиммәт булһа ла, улар ябайҙарына ҡарағанда оҙағыраҡ хеҙмәт итә, һөҙөмтәһе лә яҡшыраҡ.
Өҫкө рәттәгеләрен өҫтән аҫҡа ҡарай, аҫҡыларын, киреһенсә, аҫтан өҫкә ҡарай “һепереп” таҙарталар. Теш араларын таҙартыу өсөн махсус ептәр — флостар — ҡулланылыуын да онотмағыҙ.
Өҫтәп шуны әйтергә кәрәк: теш табибына даими күренеп тороуҙы ҡағиҙә итеп алығыҙ. Белгестең файҙалы кәңәштәре һис тә зыян итмәҫ.