Ата-бабаларыбыҙ, өләсәйҙәр юҡҡа ғына хушһынмаған урман сәйе менән: тәмле лә, шифалы ла — белгән кешегә теләһә ниндәй сортлы сәйҙән дә өҫтөнөрәк. Асылы шунда, уларҙа нервы системаһын ярһытырлыҡ кофеин юҡ. Уның ҡарауы, кеше организмы өсөн файҙа биреүсе бик күп биологик әүҙем матдәләр: витаминдар, гликозидтар, алкалоидтар, сапонин, фермент, органик кислоталар, пектин һәм башҡалар бар.

Урман сәйе әҙерләп булырҙай үҫемлектәр байтаҡ. Йыйып алғас та был үҫемлектәрҙе марляға, аҡ ҡағыҙға йоҡа ғына итеп йәйеп елләтәләр, унан һуң дымы сыҡҡансы ҡул менән ышҡыйҙар. Бөгәрләнгән үлән һәм япраҡтарҙы ферментлау өсөн өйөп, биш-ете сәғәт буйы өҫтөнә дымлы сепрәк ябып тоталар. Температура юғары булған һайын ферментлау еңелерәк барғанлыҡтан, үләндәр һалынған эмаль һауытты йылыраҡ урынға ҡуйырға кәрәк. Әммә бик юғары температурала үләндәрҙең хуш еҫе һәм тәме юғала. Йомарланған ферментланған япраҡтарҙы ваҡ итеп турап киптерәләр. Яҡшы киптерелгән урман сәйе ысын ҡара сәй төҫөндә буласаҡ.
Урман сәйен фарфор сәйнүктә бешереү яҡшыраҡ. Сәйнүккә бер аҙ ҡайнар һыу ҡойғас, сәй һалына һәм, әселеген бөтөрөү өсөн бер балғалаҡ шәкәр өҫтәлә. Өс-дүрт минуттан сәй әҙер була. Урман сәйе ҡышын һәм яҙын, витамин ҡытлығы ваҡытында бигерәк тә файҙалы.
Ҡайын япрағы сәйе. Бер литр ҡайнар һыуға бер аш ҡалағы кипкән япраҡ иҫәбенән әҙерләнә. Тоҙ ултырғанда, бәүел ҡыуығы ялҡынһынғанда ярҙам итә.
Ҡайын бөрөләре төнәтмәһе. Кипкән бөрөләрҙе бер стакан һыуҙа 15 минут ҡайнатып, бер сәғәт төнәтәләр.
Йәш имән япрағынан сәй. 200 миллилитр һыуға бар аш ҡалағы япраҡ иҫәбенән яҙын ҡанды таҙартыу өсөн эсәләр.
Мәтрүшкә сәйе. Кипкән мәтрүшкәгә ҡайнар һыу һалып, биш минут тоторға кәрәк. Һөт, ҡаймаҡ менән эсергә мөмкин. Бер стакан һыуға бер балғалаҡ мәтрүшкә иҫәбенән әҙерләнгән сәй йүтәлләгәндә ҡулланыла.
Ҡара бөрлөгән япрағынан әҙерләнгән сәй эҫелә һыуһынды баҫа, ашҡаҙан-эсәк юлдары эшсәнлегенә ыңғай йоғонто яһай. 200 миллилитр һыуға 5 грамм япраҡ һалына.
Ҡайын еләге япрағы сәйен геморрой, эсәк ялҡынһыныуы, бөйөр ауырыуы булғанда, башҡа сирҙәрҙе дауалағанда ла көн һайын эсһәң, зарары юҡ. Сәй өсөн ҡыҙарған, көҙгө япраҡтар яҡшы: уларҙан бешкән сәй ҡуйыраҡ төҫлө, тәмлерәк еҫле була. 200 миллилитр һыуға 3—5 грамм япраҡ һалына.