Ҡыҙыҡ тормошта йәшәйбеҙ, әҙгә генә һиҙгерлекте юғалттыңмы, донъянан артта ҡалыуыңды көт тә тор. Уйлай китһәң, ҡасандыр кеҫә телефоны төшкә лә инмәй торғайны, ә хәҙер унһыҙ көн итеүҙе күҙ алдына ла килтерә алмайбыҙ. Кем әйтмешләй, үҙеңде ҡулһыҙ-аяҡһыҙ шикелле хис итәһең. Иртән яңылыш ҡына өйҙә онотоп ҡалдырһаҡ, юҡ ваҡытты бар итеп, кире ҡайтып алабыҙ.
Ата-әсәләр ҙә ҡыҙыҡ: балаһы тыуып та өлгөрмәгән, ә уға кеҫә телефонын хәстәрләй башлайҙар. “Балам донъя­нан артта ҡалмаһын”, “улым тиҫтер­ҙәре араһында кәм-хур булмаһын”, “ҡыҙым яңылыҡтар менән ваҡытында танышып барһын” тигәндән сығыптыр инде... Кеҫә телефоны бөтөнләй кәрәкмәй тиһәк, беҙҙе һантыйға һанаясаҡтар. Тиккә генә Рәсәйҙең мәғариф министры Ольга Васильева дәрескә кеҫә телефонын алып инеүҙе тыйыу кәрәклеге тураһында белдермәне.
– Кеҫә телефоны, ысынлап та, дәрес үткәргәндә ныҡ ҡамасаулай, – ти министр. – Минеңсә, уларҙы “тауышһыҙ” режимына күсереп, йәшниккә һалып ҡуйырға ла тәнәфес алдынан яңынан таратып биреү отош­ло булыр ине.
Ирекһеҙҙән иғтибарҙың ситкә бүленеүе менән бәйле мәктәп йылдарындағы ваҡиға иҫкә төштө. Кемдеңдер класҡа һуңлап инеүе, икенселәрҙең тәҙрә аша күренгән төрлө әйберҙәргә иҫе китеп ҡарауы ваҡ мәсьәлә ул. Бер малай дәрестең иң уртаһында батарейка менән эшләгән уйынсығын ҡысҡыртҡандан һуң дәрестән “д” хәрефе лә ҡалмауы бөгөнгөләй хәтерҙә. Уҡытыусы апай күпме генә яңы теманы аңлатырға тырышмаһын, барыһы ла бушҡа булды. Асыуланып та ҡараны, юхалау ысулдарын да ҡулланырға маташты, ҡыҫҡаһы, маҡсатының файҙаһыҙ икәнен аңлап, үҙаллы эш бирергә мәжбүр булды.
Бөтә Рәсәй ата-әсәләр йыйылышында Ольга Юрьевна белдереүенсә, әлбиттә, был тәңгәлдә һәр мәктәп үҙе хәл итергә тейеш. Планшет һәм электрон таҡта булғанда, кеҫә теле­фонының бөтөнләй кәрәге юҡ, бер туҡтауһыҙ “смс” яҙып ултырыуҙың ул бер мәғәнәһен дә күрмәй.
Кеҫә телефонының баланың ҡайҙа йөрөүен белеү өсөн файҙаһы баһалап бөткөһөҙ. Ҡулыңа алдың да шылтыраттың һәм тынысландың. Күптәр шулай итә лә. Хәйер, уҡыусы мәктәптә саҡта педагогтар уның именлеге өсөн тулыһынса яуап бирә ләбаһа.
Иғтибар тигәндән, был йәһәттән психологтар төрлө алымдар ҡуллана. Мәҫәлән, бала-саға класты гөр килтергәндә, уларҙы нисек тыйырға һуң? Баҡтиһәң, тауыш күтәрергә түгел, ҡолаҡ борорға ла ярамай. Балалар психологы Ирина Кондратьева улар­ҙың телендә һөйләшергә ҡуша. “Айфондың яңы моделе нисегерәк?” йәки “Ғаиләгеҙҙәге автомобилдәрҙең маркалары ниндәй?” тигәнерәк һорау бирһәгеҙ, класс менән тулыһынса идара итә аласаҡһығыҙ”, – ти ул. Тимәк, дирижер таяғы һеҙҙең ҡулда.
Кеҫә телефонына килгәндә, бөтә нәмәлә сама тигән төшөнсәне оноторға ярамай. Был һәр беребеҙгә ҡағы­лалыр...