– Ауылыбыҙҙа хәллеләр күп хәҙер. Бер-береһе менән байлыҡта ярышып йәшәйҙәр. Быға ҡыуанырға кәрәк икәнен беләм дә, әммә күңелдә ниндәйҙер төйөр бар. Их, ошо муллыҡтан дөйөм тормошобоҙға ла файҙа булһын ине лә... Киреһенсә, һәр кем бейек ҡапҡа артына йәшеренеп, айырым дәүләткә әйләнде кеүек. Ошо күренешкә ҡарата ни әйтерһегеҙ, Нурмөхәмәт хәҙрәт?
А. КИРӘЕВА.
Ҡырмыҫҡалы районы.

Башҡортостан мосолмандарының Диниә назараты рәйесе мөфтөй Нурмөхәмәт хәҙрәт НИҒМӘТУЛЛИН:
– Бисмилләһир-рахмәнир-рахим!
Эйе, әл-хәмдү лил-ләһ, ауылдарыбыҙҙа хәллеләр күп хәҙер, ләкин байлыҡ мөлкәтле булыу тигәнде генә аңлатмай, хөрмәтле ҡәрҙәштәр. Донъя малы йыйып, башҡаларҙы ошо йәһәттән уҙырға тырышып, маһайып, ҡупырайып, тәкәбберләнеп, һаранланып йөрөгән кеше йәмғиәттә абруй ҡаҙана аламы? Кем унан өлгө алырға тырышһын? Ярҙам кәрәк ваҡытта был кеше берәйһенә таяна алырмы? Мөлкәтең үҙеңә генә файҙа килтерә икән, ғүмерле булырмы? Бәрәкәтһеҙ байлыҡ – бер айлыҡ ул, йәмәғәт.
Был донъяла барыһы ла Аллаһ Тәғәләнеке. Әгәр ҙә ки Раббыбыҙ бәндәһенә мөлкәт биргән икән, был уны һынау өсөн генә. Әҙәм балаһы байлыҡтың ҡәҙерен белерме, юҡҡа-бушҡа сарыф итмәҫме, мохтаждарға өлөш сығарырмы, йәмғиәткә файҙа килтерерме, тәкәбберләнеп, бөтөн ниғмәттең Аллаһ Тәғәләнеке икәнен, Уның ҡушыуы буйынса йәшәргә кәрәклеген онотмаҫмы? Ошоға бәйле бер хикәйәтте лә иҫкә төшөрөп үтәйек. Муса ғәләйһис-сәләм заманында Ҡарун исемле бик белемле, хәлле кеше булған. Уның мөлкәте һаҡланған асҡысты бер көслө кеше саҡ күтәреп йөрөгән. Шулай булыуға ҡарамаҫтан, зәҡәт хаҡында аят төшкәс, Ҡарун мөлкәтенән өлөш сығарыуға ҡырҡа ҡаршылығын белдергән. Иртәнсәк уянып баҡһа, Аллаһ Тәғәләнең хикмәте менән уның бар байлығын ер йотҡан, ти...
Һис шикһеҙ, әҙәм балаһы мул тормошҡа ынтылырға тейеш. “Фәҡирлек динһеҙлеккә яҡын”, – тигән пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм. Шул уҡ ваҡытта ул үҙеңдән алда башҡаларҙы уйлап йәшәргә саҡырған. “Тәкәб­берлеккә бирел­мәгеҙ. Был һыҙат – шайтан фиғеле”, – тип өйрәткән. Мөлкәте менән генә түгел, холҡоноң яҡшылығы, күңеленең киңлеге аша йәмғиәттә абруй ҡаҙанған кеше генә “бай” исеменә лайыҡ. Ул “Бүлешкәндән бәрәкәт арта” тигән һүҙҙәрҙең дөрөҫлөгөн белә, Аллаһ Тәғәлә күрһәткән хаҡ юлдан тайпылмай, һөҙөмтәлә Раббыбыҙ рәхмәтендә тормошонан ырыҫ китмәй. Ә инде мөлкәтеңде бейек ҡапҡа артына йәшереп, ҡасып, туғандарың менән күршеләреңә лә бик ҡуйып көн итһәң, йәшәүеңдән ни файҙа? Киләсәккә нимә ҡалдырырһың? Балаларың ниндәй тәрбиә алыр? Һине тыуҙырып үҫтергән ата-әсәң, Ватаның рәнйемәҫме, фатиха бирерме? Әҙәм балаһы бит Ергә донъяны матурлау, изгелек өләшеү өсөн ебәрелгән.
Бай булыуға ынтылыу менән бер рәттән изгелек өләшеү буйынса ярышып йәшәргә тейешбеҙ, хөрмәтле йәмәғәт. Динебеҙ тап шуға өйрәтә. “Бер-берегеҙҙе яҡшы ғәмәлдәр менән уҙырға тырышығыҙ”, – тиелгән изге Ҡөрьәндә. Пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм һәм уның фекерҙәштәре тап ошондай өлгө күрһәткән: бөтөн яҡлап бай булғандар, йәмғиәтте шул үрнәктә тәрбиәләгәндәр. Беҙ ошо юлды дауам итергә, ғаиләбеҙҙе муллыҡта йәшәтеү менән бер рәттән, эргә-тирәгә лә ырыҫ-бәрәкәт өләшергә бурыслыбыҙ. Шул саҡта, иншаллаһ, Аллаһтың рәхмәтенә өлгәшербеҙ.
Бер ни ҙә тиҙ генә бар булмаған. Ваҡыт кәрәк. Ауылдарыбыҙҙа хәллеләр күбәйә икән, иншаллаһ, улар тора-бара байлыҡтың төп асылын аңлар, хаҡ юлға боролор. Әс-сәләмү-ғәләйкүм үә рәхмәтул-лаһи үә бәрәкәтүһ! Амин.