Баҫманың март һанына күҙәтеү

“Ватандаш” журналының март һанында тарихи материалдар төп урынды алып тора, сөнки тарихи ерлек ҙур: 1919 йылдың мартында Башҡортостан РСФСР составында барлыҡҡа килгән беренсе республика була. Ошо уңайҙан баҫма Башҡортостан дәүләт китап палатаһы директоры Азат Ярмуллиндың “Килешеү мөнәсәбәттәренең беренсе тәжрибәһе” исемле мәҡәләһе менән асыла. Унда Башҡортостан милли дәүләтселегенең формалашыу этаптары сағылдырыла. Мәҡәлә Сталиндың Башҡорт автономияһын таныу тураһында телеграммаһы, Әхмәтзәки Вәлиди төҙөгән Башҡортостан автономияһы картаһы һәм башҡа тарихи документтарҙың һүрәттәре менән байытыла.

Башҡортостанда республика­быҙ­ҙың 100 йыллығына әҙерлек эштәре көндән-көн киңерәк ҡолас ала. “Ватандаш” журналы редакцияһы ла оло башланғысҡа ҡушылып, БДУ-ның журналистика кафедраһы менән берлектә Башҡортостандың 100 йыллығына ҡарата публицистик әҫәрҙәргә конкурс иғлан итте. Уның темаһы – “Башҡортостан – глобалләшеү шарттарында”.
Донъяуи берләшеү республика­быҙҙың сәйәси, социаль-иҡтисади, рухи-мәҙәни тормошонда ниндәй проблемалар тыуҙырҙы, уларҙы хәл итеү юлдары бармы? Йәмғиәтебеҙҙә һәм көндәлек тормошобоҙҙа глобал­ләшеүҙең ыңғай яҡтары нимәлә сағыла, беҙ уларҙы файҙалана беләбеҙме? Ошондай һорауҙарға яуап биргән материалдар өс номинацияла ҡараласаҡ, тиелә ошо хаҡтағы белдереүҙә: аналитик (статья, корреспонденция, рецензия, Асыҡ хат, журналист тикшереүе), нәфис-публицистик (очерк, әңгәмә, зарисовка, эссе, фельетон, памфлет) жанрҙар һәм фәнни-популяр мәҡәләләр.
Конкурс 2019 йылдың мартына тиклем дауам итә. Еңеүселәргә аҡсалата премиялар тапшырыласаҡ.
Тарих темаһы журналда артабан билдәле француз сәйәхәтсеһе Поль Лаббеның юлъяҙмаһында дауам ителә. Ул 1898 йылда башҡорт ерҙәрендә булып киткән һәм Парижда “Рәсәй юлдары буйлап Волганан Уралға тиклем” тигән китап сығарған. “Ватандаш” журналы беренсе тапҡыр ошо китаптан өҙөк баҫтыра. Унда автор төшөргән фотоһүрәттәр ҙә бар. Башҡорттарҙың боронғо көнкүрешен яҡтыртҡан этнографик материал журнал уҡыусыларға бик мауыҡтырғыс буласаҡ.
“Тел ғилеме” рубрикаһында философия фәндәре кандидаты Искәндәр Шакировтың “Дөйөм төрки телен булдырыу идеяһы тураһында” тигән мәҡәләһе иғтибарҙы йәлеп итә. Унда һүҙ бөтә төрки халыҡтары ла берҙәй ҡуллана алырлыҡ дөйөм төрки телен булдырыу идеяһы тураһында бара. Әлеге көндә ошо йүнәлештә тикшеренеүҙәр алып барыу өсөн компьютер программаһы төҙөлгән. Дөйөм төрки теле тураһында һүҙ йөрөтөү нимәгә нигеҙләнә, уны булдырыуҙа төрки телдәренең роле ниндәй һәм был процеста башҡорт теленең ҡатнашлығы ниндәй кимәлдә булыр – мәҡәләлә һорауҙарға төплө яуап бирелгән.
Шағирә һәм журналист Гөлфиә Юнысова “Ватандаш”та “Илһамлы яҙмыштар” тип аталған әңгәмәләр серияһын башлай. Был һанда яҙыусы Гөлнур Яҡупова, журналист һәм шағирә Лариса Абдуллиналар менән әңгәмә тәҡдим ителә.
Чехияла йәшәгән яҡташыбыҙ Миләүшә Годбодь – журналдың әүҙем авторҙарының береһе. Был һанда ул сәйәхәтнамәһен тәҡдим итә. “Байкал йыраҡ түгел” тип аталған юлъяҙманың һәр юлы борон Себергә һөрөлгән, бөгөн Себер тарафтарында йөрөгән милләттәштәребеҙ өсөн һыҙланыу булып ҡабул ителә.
Риф Мифтаховтың “Фатиха бир, әсәй” поэмаһы, Зөһрә Ҡотлогил­динаның шиғырҙары журналдың йөкмәткеһенә яҙғы яҡтылыҡ өҫтәй.