Вконтакте Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Йәмғиәт » “Намаҙлығың – ап-аҡ ҡағыҙ, йырҙарың – доға һинең...”
“Намаҙлығың – ап-аҡ ҡағыҙ, йырҙарың – доға һинең...” Ни арала 50 йәшеңде тултырҙың да ни арала күренекле шағирҙәр рәтен тулыландырҙың, Салауат?! Хәйер, шулай булыры һинең студент сағыңдан уҡ билдәле ине бит! Башҡорт дәүләт универ­ситетының филология факультетын дәррәү тамамлаған, студент сағынан уҡ бил­дәлелек яулаған Рәйес Түләк, Ғәбиҙулла Зарипов, Тәнзилә Дәүләтбирҙина, Рәмил Ҡолдәүләттәр артынан көслө тулҡын булып, Ғафури егете Салауат Әбүзәров, Бөрйән һылыуы Айһылыу Ғарифуллина, Илеш шаяны Марат Кәбировтарҙың уҡырға килеп инеүе беҙҙе, инде юғары курс студенттарын, утлы табаға баҫтырҙы. Беренсе курс студенттарынан да ҡайтышыраҡ ижад итһәң оят та инде! Ә улар шундай көслө! Айһылыуҙың һутлы теле, тәбиғәт күре­неш­тәре менән үрелеп барған шундай йәнле һүрәтләү алымдары, Мараттың иҫ киткес оҫта ижад ителгән сатирик ши­ғырҙары, Салауаттың оло философия ме­нән һуғарылған сағыу образдар системаһы һоҡланғыс ижад емешенә әүерелә ине. “Бер олоно, бер кесене тыңла!” – тип боронғолар белмәй әйтмәгәндер, ошо ике быуындың да аҫыл шиғриәт өлгөләрен күңелемә һеңдереп йөрөүем менән шул тиклем бәхетлемен мин!
“Шоңҡар” әҙәби берекмәһе менән төрлө райондарға ижади командировкаларға сығыу, бер-беребеҙҙең яҙған әйберҙәрен тикшереү, әҙәбиәт тураһында бәхәс ҡороу, 1-се дөйөм ятаҡ­тың уҡыу залында Салауат һәм Марат менән төн ауыш­ҡансы ярыша-ярыша шиғырҙар уҡыу бөгөн шул тиклем матур хәтирә булып күңелемде йылыта. Һәр беребеҙҙең уңышлы шиғыр юлдары өсөн сабый бала һымаҡ ҡыуана инек бит беҙ! Марат шиғыр уҡый башлаһа, тәгәрәп ки­теп көләбеҙ, ә ул үҙе шундай ет­ди, хәйләкәр йылмайып, кө­лөмһөрәп кенә ҡуя ҡайһы ваҡыт. Салауат бәрхәттәй йом­шаҡ тауыш менән ҡабаланмай ғына, һәр һүҙен һеңдерә әйтеп уҡый һәм һәр һүҙе, һәр образы юйыл­маҫлыҡ булып хәтерҙә ҡала:
Һөйөү диңгеҙендә
Туғыҙынсы вал,
Һин – капитан,
Йөрәк – карабың.
Аҙашҡанда
Йондоҙҙарға ҡарап,
Үҙ ярыңды эҙләп
Бараһың.

(“Туғыҙынсы вал”)
Тағы ла икеһенең дә шул тиклем моңһоу күҙҙәре күңелемә уйылған. Ул моңһоулыҡтың серен мин күп йылдар үткәс кенә төшөнәсәкмен. Арҡаланыр кешеләре булмаған, атайһыҙ үҫкән малайҙар ине улар! Етемлекте иртә тойоп үҫкәнгәме, үтә лә баҙнатһыҙ, тыйнаҡ һин, Салауат! Эшкә, ижадҡа талымһыҙ булһаң да, бер ҡасан да дан артынан ҡыуманың! Әллә ниндәй юғары исемдәргә лайыҡлы булһаң да, күкрәк һуғып, уларҙы юллап йөрөмәнең.
Тормош булғас, төрлө сағың булғандыр, ниндәй кисерештәр аша үтһәң дә, ижадҡа хыянат итмәнең. Бер-бер артлы тәрән йөкмәткеле шиғыр китаптары сығарҙың, ең һыҙғанып драма әҫәрҙәренә тотондоң һәм был өлкәлә лә матур уңыштарға ирештең. “Хыялый”, “Ғүмерлек ғазап” кеүек пьесаларың Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры, Арыҫлан Мөбәрәков исемендәге Сибай театры, Мирхәйҙәр Фәйзи исемендәге Ырымбур дәүләт татар драма театры, Яр Саллы татар дәүләт театрҙарында ҡуйылды.
Һинең һәр яңы шиғыр йыйынтығыңды тулҡынланып көтөп алам: “Еремә йыр”, “Ыҙғыш алмаһы”, “Туғыҙынсы вал”, “Йыһан емеше” минең китап кәштәһендәге иң ҡәҙерле урында һаҡлана. Мин уларҙы ҡат-ҡат алып уҡыйым:
Мәгәр онотмағыҙ:
Тамыр йәйә
Үҙ ерендә булһа
Ул орлоҡ!..
Бында бары
Салауат батыр ғына
Тыуған өсөн
Башҡорт булырлыҡ!

(“Ҡыҙҙарыма”).
Матур ғаилә ҡороуыңа ла һөйөнәм. Тормош иптәшең Лүзә менән ошо көндәрҙә инде ҙурайған Гөлсирен, Лилиә һәм Айбулат эргәһенә тағы ла бер бәпес алып ҡайтыуығыҙҙы ла түҙемһеҙлек менән көтәм.
Аллаға шөкөр, бая иҫкә алған студент саҡтағы ихласлыҡ мине лә, һине лә ташламаны. Шиғырҙарым оҙаҡ кү­ренмәй торһа, борсола баш­лайһың, баҫылғанын күрһәң, шунда уҡ шылтырата һалып, шат­лығымды уртаҡлашаһың, яҙған­дарыма ҡарата матбуғат аша үҙ фекереңде белде­рәһең.
50 йәш тиң, ә?! Ниндәй бү­ләк әҙерләһәм дә шағир кешене аптыратып бул­маҫ ке­үек. Һиңә арнап шиғыр ижад иттем, Салауат! Бө­тә уйҙарым, бөтә хис­тәрем, бөтә ҡыуаныу-борсо­лоу­ҙарым, һоҡ­ла­ныуым һәм өмөтөм һыйған унда:

Һин тораһың ғаләм уртаһында
Нисек Хоҙай һине яралтҡандыр
Башҡаларға һис бер тиңләмәй,
Үрҙәреңде йәнем тоя минең,
Үрҙәреңде аҡыл иңләмәй.
Һин йыһанда. Ғаләм уртаһында
Туғарылған һинең юртаҡтар,
Ул кимәлгә беҙгә етеү ҡайҙа,
Уй-хыялдар әлдә уртаҡтар!
Хыялый бер дәрүиш күренһәң дә
Алдап буламы ни Алланы?!
Ерҙәгеләр нимә? Күктәр күптән
Бөйөк икәнеңде аңланы.
Ғаләмдәге бөтә заттар менән
Аңлашаһың һин бит йыр аша,
Бер яғыңдан фәрештәләр ҡурсый,
Бер яғыңда ендәр талаша.
Һине Хоҙай бик хикмәтле иткән,
Һине Хоҙай сөйгән күктәргә
Һәм төшөргән ергә... Ябайлығың
Фәһем булһын өсөн күптәргә!
Затлы исем биреп әүрәтмәгән,
Данға күмеп бәҫһеҙ итмәгән,
Шағир иткән һине! Шундай шағир –
Исемдәре телдән китмәгән!
Йөрәгеңә һинең йыһан һыя
(Был Ер шары ғына ни бары!)!
Һин тораһың ғаләм уртаһында –
Шундай түбән, шундай юғары...


Автор: Зөлфиә Ханнанова.


Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





Пермь крайы тауҙарында иҫән ҡалған берҙән-бер турист Өфөгә күсерелде

Пермь крайы тауҙарында иҫән ҡалған берҙән-бер турист Өфөгә күсерелде 13.03.2026 // Йәмғиәт

Пермь крайы тауҙарында иҫән ҡалған берҙән-бер турист Өфөгә күсерелде...

Тотош уҡырға 2

Республика халҡын томан һәм тайғаҡ булыуы хаҡында иҫкәрттеләр
Радий Хәбиров Талас ауылында Бөйөк Ватан һуғышы ветераны менән күреште
Республикала кредит буйынса бурысын түләмәгән ирҙе эҙләйҙәр

Республикала кредит буйынса бурысын түләмәгән ирҙе эҙләйҙәр 13.03.2026 // Йәмғиәт

Республикала кредит буйынса бурысын түләмәгән ирҙе эҙләйҙәр...

Тотош уҡырға 1

Ҡариҙел һәм Асҡын райондарының хәрби комиссары билдәле булды

Ҡариҙел һәм Асҡын райондарының хәрби комиссары билдәле булды 13.03.2026 // Йәмғиәт

Ҡариҙел һәм Асҡын райондарының хәрби комиссары билдәле булды...

Тотош уҡырға 2

Республикала күп балалы әсәләр «Әсәлек даны» миҙалы менән бүләкләнде

Республикала күп балалы әсәләр «Әсәлек даны» миҙалы менән бүләкләнде 12.03.2026 // Йәмғиәт

Республикала күп балалы әсәләр «Әсәлек даны» миҙалы менән бүләкләнде...

Тотош уҡырға 3

Башҡорт йырсыһы Гөлназ Асаева аварияла зыян күргән ҡатындың хәле тураһында хәбәр итте

Башҡорт йырсыһы Гөлназ Асаева аварияла зыян күргән ҡатындың хәле тураһында хәбәр итте 11.03.2026 // Йәмғиәт

Башҡорт йырсыһы Гөлназ Асаева аварияла зыян күргән ҡатындың хәле тураһында хәбәр итте...

Тотош уҡырға 2

Башҡортостандың тораҡ пункттарына мобиль интернет үткәрелә

Башҡортостандың тораҡ пункттарына мобиль интернет үткәрелә 11.03.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостандың тораҡ пункттарына мобиль интернет үткәрелә...

Тотош уҡырға 2

Майҙа Башҡортостан халҡын бер көнгә күберәк ял көтә

Майҙа Башҡортостан халҡын бер көнгә күберәк ял көтә 11.03.2026 // Йәмғиәт

Майҙа Башҡортостан халҡын бер көнгә күберәк ял көтә...

Тотош уҡырға 3

Кваркуш яҫы таулығында иҫән ҡалған Өфө турисы йүнәлә башлаған

Кваркуш яҫы таулығында иҫән ҡалған Өфө турисы йүнәлә башлаған 11.03.2026 // Йәмғиәт

Табиптар әйтеүенсә, уның хәле уртаса ауырлыҡта тип баһалана....

Тотош уҡырға 2

Баймаҡта һуғыш ветеранына 103 йәш тулды

Баймаҡта һуғыш ветеранына 103 йәш тулды 11.03.2026 // Йәмғиәт

Баймаҡта һуғыш ветеранына 103 йәш тулды...

Тотош уҡырға 2

Башҡортостанда хәбәрһеҙ юғалғандарҙың бишәүһе үле килеш табылған

Башҡортостанда хәбәрһеҙ юғалғандарҙың бишәүһе үле килеш табылған 11.03.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда хәбәрһеҙ юғалғандарҙың бишәүһе үле килеш табылған...

Тотош уҡырға 2


Комментарий өҫтәргә