Вконтакте Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Йәмғиәт » “Намаҙлығың – ап-аҡ ҡағыҙ, йырҙарың – доға һинең...”
“Намаҙлығың – ап-аҡ ҡағыҙ, йырҙарың – доға һинең...” Ни арала 50 йәшеңде тултырҙың да ни арала күренекле шағирҙәр рәтен тулыландырҙың, Салауат?! Хәйер, шулай булыры һинең студент сағыңдан уҡ билдәле ине бит! Башҡорт дәүләт универ­ситетының филология факультетын дәррәү тамамлаған, студент сағынан уҡ бил­дәлелек яулаған Рәйес Түләк, Ғәбиҙулла Зарипов, Тәнзилә Дәүләтбирҙина, Рәмил Ҡолдәүләттәр артынан көслө тулҡын булып, Ғафури егете Салауат Әбүзәров, Бөрйән һылыуы Айһылыу Ғарифуллина, Илеш шаяны Марат Кәбировтарҙың уҡырға килеп инеүе беҙҙе, инде юғары курс студенттарын, утлы табаға баҫтырҙы. Беренсе курс студенттарынан да ҡайтышыраҡ ижад итһәң оят та инде! Ә улар шундай көслө! Айһылыуҙың һутлы теле, тәбиғәт күре­неш­тәре менән үрелеп барған шундай йәнле һүрәтләү алымдары, Мараттың иҫ киткес оҫта ижад ителгән сатирик ши­ғырҙары, Салауаттың оло философия ме­нән һуғарылған сағыу образдар системаһы һоҡланғыс ижад емешенә әүерелә ине. “Бер олоно, бер кесене тыңла!” – тип боронғолар белмәй әйтмәгәндер, ошо ике быуындың да аҫыл шиғриәт өлгөләрен күңелемә һеңдереп йөрөүем менән шул тиклем бәхетлемен мин!
“Шоңҡар” әҙәби берекмәһе менән төрлө райондарға ижади командировкаларға сығыу, бер-беребеҙҙең яҙған әйберҙәрен тикшереү, әҙәбиәт тураһында бәхәс ҡороу, 1-се дөйөм ятаҡ­тың уҡыу залында Салауат һәм Марат менән төн ауыш­ҡансы ярыша-ярыша шиғырҙар уҡыу бөгөн шул тиклем матур хәтирә булып күңелемде йылыта. Һәр беребеҙҙең уңышлы шиғыр юлдары өсөн сабый бала һымаҡ ҡыуана инек бит беҙ! Марат шиғыр уҡый башлаһа, тәгәрәп ки­теп көләбеҙ, ә ул үҙе шундай ет­ди, хәйләкәр йылмайып, кө­лөмһөрәп кенә ҡуя ҡайһы ваҡыт. Салауат бәрхәттәй йом­шаҡ тауыш менән ҡабаланмай ғына, һәр һүҙен һеңдерә әйтеп уҡый һәм һәр һүҙе, һәр образы юйыл­маҫлыҡ булып хәтерҙә ҡала:
Һөйөү диңгеҙендә
Туғыҙынсы вал,
Һин – капитан,
Йөрәк – карабың.
Аҙашҡанда
Йондоҙҙарға ҡарап,
Үҙ ярыңды эҙләп
Бараһың.

(“Туғыҙынсы вал”)
Тағы ла икеһенең дә шул тиклем моңһоу күҙҙәре күңелемә уйылған. Ул моңһоулыҡтың серен мин күп йылдар үткәс кенә төшөнәсәкмен. Арҡаланыр кешеләре булмаған, атайһыҙ үҫкән малайҙар ине улар! Етемлекте иртә тойоп үҫкәнгәме, үтә лә баҙнатһыҙ, тыйнаҡ һин, Салауат! Эшкә, ижадҡа талымһыҙ булһаң да, бер ҡасан да дан артынан ҡыуманың! Әллә ниндәй юғары исемдәргә лайыҡлы булһаң да, күкрәк һуғып, уларҙы юллап йөрөмәнең.
Тормош булғас, төрлө сағың булғандыр, ниндәй кисерештәр аша үтһәң дә, ижадҡа хыянат итмәнең. Бер-бер артлы тәрән йөкмәткеле шиғыр китаптары сығарҙың, ең һыҙғанып драма әҫәрҙәренә тотондоң һәм был өлкәлә лә матур уңыштарға ирештең. “Хыялый”, “Ғүмерлек ғазап” кеүек пьесаларың Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры, Арыҫлан Мөбәрәков исемендәге Сибай театры, Мирхәйҙәр Фәйзи исемендәге Ырымбур дәүләт татар драма театры, Яр Саллы татар дәүләт театрҙарында ҡуйылды.
Һинең һәр яңы шиғыр йыйынтығыңды тулҡынланып көтөп алам: “Еремә йыр”, “Ыҙғыш алмаһы”, “Туғыҙынсы вал”, “Йыһан емеше” минең китап кәштәһендәге иң ҡәҙерле урында һаҡлана. Мин уларҙы ҡат-ҡат алып уҡыйым:
Мәгәр онотмағыҙ:
Тамыр йәйә
Үҙ ерендә булһа
Ул орлоҡ!..
Бында бары
Салауат батыр ғына
Тыуған өсөн
Башҡорт булырлыҡ!

(“Ҡыҙҙарыма”).
Матур ғаилә ҡороуыңа ла һөйөнәм. Тормош иптәшең Лүзә менән ошо көндәрҙә инде ҙурайған Гөлсирен, Лилиә һәм Айбулат эргәһенә тағы ла бер бәпес алып ҡайтыуығыҙҙы ла түҙемһеҙлек менән көтәм.
Аллаға шөкөр, бая иҫкә алған студент саҡтағы ихласлыҡ мине лә, һине лә ташламаны. Шиғырҙарым оҙаҡ кү­ренмәй торһа, борсола баш­лайһың, баҫылғанын күрһәң, шунда уҡ шылтырата һалып, шат­лығымды уртаҡлашаһың, яҙған­дарыма ҡарата матбуғат аша үҙ фекереңде белде­рәһең.
50 йәш тиң, ә?! Ниндәй бү­ләк әҙерләһәм дә шағир кешене аптыратып бул­маҫ ке­үек. Һиңә арнап шиғыр ижад иттем, Салауат! Бө­тә уйҙарым, бөтә хис­тәрем, бөтә ҡыуаныу-борсо­лоу­ҙарым, һоҡ­ла­ныуым һәм өмөтөм һыйған унда:

Һин тораһың ғаләм уртаһында
Нисек Хоҙай һине яралтҡандыр
Башҡаларға һис бер тиңләмәй,
Үрҙәреңде йәнем тоя минең,
Үрҙәреңде аҡыл иңләмәй.
Һин йыһанда. Ғаләм уртаһында
Туғарылған һинең юртаҡтар,
Ул кимәлгә беҙгә етеү ҡайҙа,
Уй-хыялдар әлдә уртаҡтар!
Хыялый бер дәрүиш күренһәң дә
Алдап буламы ни Алланы?!
Ерҙәгеләр нимә? Күктәр күптән
Бөйөк икәнеңде аңланы.
Ғаләмдәге бөтә заттар менән
Аңлашаһың һин бит йыр аша,
Бер яғыңдан фәрештәләр ҡурсый,
Бер яғыңда ендәр талаша.
Һине Хоҙай бик хикмәтле иткән,
Һине Хоҙай сөйгән күктәргә
Һәм төшөргән ергә... Ябайлығың
Фәһем булһын өсөн күптәргә!
Затлы исем биреп әүрәтмәгән,
Данға күмеп бәҫһеҙ итмәгән,
Шағир иткән һине! Шундай шағир –
Исемдәре телдән китмәгән!
Йөрәгеңә һинең йыһан һыя
(Был Ер шары ғына ни бары!)!
Һин тораһың ғаләм уртаһында –
Шундай түбән, шундай юғары...


Автор: Зөлфиә Ханнанова.


Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





Майҙа Өфө — Сухум тура авиарейсы асыла

Майҙа Өфө — Сухум тура авиарейсы асыла 30.04.2026 // Йәмғиәт

Майҙа Өфө — Сухум тура авиарейсы асыла...

Тотош уҡырға 0

Башҡортостанда бөгөндән янғынға ҡаршы махсус режим ғәмәлдә
Башҡортостанда «Пилотһыҙ хәүеф» режимы ғәмәлдән сығарылды

Башҡортостанда «Пилотһыҙ хәүеф» режимы ғәмәлдән сығарылды 30.04.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда «Пилотһыҙ хәүеф» режимы ғәмәлдән сығарылды...

Тотош уҡырға 2

Башҡортостанда һабантуйҙар үткәреү графигы раҫланды

Башҡортостанда һабантуйҙар үткәреү графигы раҫланды 30.04.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда һабантуйҙар үткәреү графигы раҫланды...

Тотош уҡырға 1

Синоптиктар республикала май айына һауа торошона фараз бирҙе

Синоптиктар республикала май айына һауа торошона фараз бирҙе 30.04.2026 // Йәмғиәт

Май айында һауа торошо ғәҙәти күп йыллыҡ күрһәткестәргә тап килә....

Тотош уҡырға 1

Башҡортостанда пилотһыҙ хәүеф режимы иғлан ителде
Баш ҡалабыҙҙа Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары һаны билдәле булды

Баш ҡалабыҙҙа Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары һаны билдәле булды 29.04.2026 // Йәмғиәт

Баш ҡалабыҙҙа Бөйөк Ватан һуғышы ветерандары һаны билдәле булды...

Тотош уҡырға 1

Өфөлә фронтовик Исак Рубин хөрмәтенә парад үтте

Өфөлә фронтовик Исак Рубин хөрмәтенә парад үтте 29.04.2026 // Йәмғиәт

Өфөлә фронтовик Исак Рубин хөрмәтенә парад үтте...

Тотош уҡырға 3

Башҡортостан Башлығы янғын һүндереүселәргә яңы янғын-ҡотҡарыу техникаһы асҡыстарын тапшырҙы

Башҡортостан Башлығы янғын һүндереүселәргә яңы янғын-ҡотҡарыу техникаһы асҡыстарын тапшырҙы 29.04.2026 // Йәмғиәт

Бөгөн Өфөлә, 30 апрелдә билдәләнгән Рәсәйҙең Янғын һағы көнө алдынан, Башҡортостан Башлығы Радий ......

Тотош уҡырға 1

Өфөлә Көнсығыш сығыу юлында хәрәкәт ваҡытлыса сикләнә

Өфөлә Көнсығыш сығыу юлында хәрәкәт ваҡытлыса сикләнә 28.04.2026 // Йәмғиәт

Өфөлә Көнсығыш сығыу юлында хәрәкәт ваҡытлыса сикләнә...

Тотош уҡырға 2

Өфөлә «Барыһы ла фронт өсөн. Бөтәһе лә Еңеү өсөн!» акцияһы уҙҙы

Өфөлә «Барыһы ла фронт өсөн. Бөтәһе лә Еңеү өсөн!» акцияһы уҙҙы 28.04.2026 // Йәмғиәт

Өфөлә «Барыһы ла фронт өсөн. Бөтәһе лә Еңеү өсөн!» акцияһы уҙҙы...

Тотош уҡырға 4

Мәскәү ҡарҙары республикабыҙға килеп етмәй

Мәскәү ҡарҙары республикабыҙға килеп етмәй 28.04.2026 // Йәмғиәт

27 апрелгә ҡарай төндә илебеҙҙең баш ҡалаһында ҡар яуған.....

Тотош уҡырға 2


Комментарий өҫтәргә