– Ауылдашыбыҙ күптән мәсет төҙөтә башлағайны. Эш һаман дауам итә, яртыһына ла етмәгән. Ни өсөн тигәндә, ауылдашыбыҙ был иман йортоноң ҙур, мөһабәт булыуын, башҡаларҙан айырылып тороуын теләй. Бәләкәй итәйек тә ҡуяйыҡ, тип әйтеп ҡарағайныҡ та, “Был – минең мәсет, – тип ауыҙыбыҙҙы япты. – Эшемә ҡыҫылмағыҙ, бында кем хужа?” Ауылдашыбыҙҙың үҙен күрһәтергә теләүе кеүек килеп сыға түгелме был, Нурмөхәмәт хәҙрәт?
(Хатҡа бер нисә кеше ҡул ҡуйған).

Башҡортостан мосолмандарының Диниә назараты рәйесе мөфтөй Нурмөхәмәт хәҙрәт НИҒМӘТУЛЛИН:

– Бисмилләһир-рахмәнир-рахим!
Иң тәүҙә шуны әйтеү зарур: иман йорттарын бүлергә ярамай, был дин ҡанундарына тап килмәй. Исламда фәҡәт өс мәсеттең — “Ҡәғбәтулла”ның, “Әл-Аҡса”ның (Йәрүсәлимдә) һәм Пәйғәмбәребеҙҙең мәсетенең статусы бар. Уларҙа уҡылған намаҙҙың сауабы ифрат ҙур тип һанала. Башҡа мәсеттәр иһә бер төрлө: биш кеше намаҙ уҡыймы, йөҙмө, меңме — кимәлдәре тигеҙ. Шуның өсөн дә “был иман йорто матурыраҡ, мөһабәтерәк, тегенеһе бәләкәйерәк” тигән һүҙҙәргә юл ҡуйырға ярамай. Бер илдә, республикала йәшәйбеҙ, тимәк, мәсеттәребеҙҙе уртаҡ йортобоҙ тип ҡарарға, хәстәрләргә, ҡәҙерләп тоторға бурыслыбыҙ, хөрмәтле йәмәғәт. Ғибәҙәтхананың бәрәкәте — үҙ хеҙмәтен атҡарыуында, Исламдың тәғлимәтен таратыуҙа, намаҙ уҡыусыларҙың ихласлығында. Ошондай бурыстар үтәлһә, иншаллаһ, тормошобоҙ имен, күңелебеҙ бөтөн булыр.
Алдағы вәғәздә­ремдә лә әйтеп үт­кәнемсә, әҙәм ба­лаһы барлыҡ изге эште Аллаһ Тәғә­лә­нең ризалығы өсөн башҡарырға тейеш. Был хаҡта үҙенең мөбәрәк хәҙисендә Рәсүл Әкрам ғә­ләй­һис-сәләм дә әйткән. “Изгелекте баш­ҡа­лар күрһен өсөн ҡы­лыуҙы, маһайыу­ҙы, тәкәбберлекте Раббыбыҙ ҡабул итмәй”, – тигән ул. “Ҡөрьән Кәрим”дә лә был турала күп төшөндөрөлә. Мәҫәлән, “Әл-Бәҡара” сүрәһендә былай тиелгән: “Аллаһ Тәғәләнең юлында ярҙам күрһәтеүселәр, хәйер биреүселәр, гүйә ки, орлоҡ кеүек. Ул үҫеп етеп, ете башаҡҡа әйләнер. Һәр береһендә йөҙ орлоҡ булыр...”. Тимәк, хөрмәтле ҡәрҙәштәр, ихлас күңелдән башҡарылған изге эшкә Раббыбыҙ сауабын арттырып бирә.
Әл-хәмдү лил-ләһ, һуңғы йылдарҙа мәсет­тәр күпләп төҙөлә. Мосолман ҡәрҙәштәребеҙҙең иманға ҡайтыуы, ата-бабаһының юлынан барырға ынтылыуы ҡыуаныслы. Тик, ҡыҙға­нысҡа ҡаршы, мәсетте үҙенең көсөн, мәрхәмәтлелеген күрһәтеү өсөн генә төҙөткәндәр ҙә юҡ түгел. Бинаға бөтөнләй хужа булып, халыҡҡа һүҙ әйтеү мөмкинлеге бир­мәгәндәр ҙә бар. “Бөтөн эш ниәткә бәйле”, – тигән пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһис-сәләм үҙенең мөбәрәк хәҙисендә. Тимәк, әҙәм балаһы мәсетте үҙенең исемен ҡалдырыу, көс-ҡеүәтен күрһәтеү өсөн генә төҙөй икән, Аллаһ Тәғәлә уның ғәмәлен ҡабул итмәй, иман йорто үҙ бурысын атҡармай, уға халыҡ та йөрөмәй. Мосолмандар араһын бутау урыны кеүек килеп сыға.
Бер хәҙисте йәнә иҫегеҙгә төшөрөп үтәйем. Кемдәрҙер мәсет төҙөгән дә Мөхәммәт ғә­ләйһис-сәләмгә килгән. “Иман йортона фатиха бирһәгеҙсе”, – тип мөрәжәғәт иткәндәр. “Сә­фәргә йыйынам, унан ҡайтышлай инеп сығырмын”, – тигән Пәйғәмбәребеҙ. Юлда иһә Аллаһ Тәғәлә Мөхәммәт ғәләйһис-сәләмгә аят төшөргән: баҡтиһәң, фатиха биреүҙе көткән мәсет мосолмандар араһына фетнә һалыу өсөн төҙөлгән икән. Һөҙөмтәлә Пәйғәмбәребеҙ кешеләр ебәртеп, был йортто емерттергән.
Мәсет – Аллаһ Тәғәләнең йорто ул, хөр­мәтле ҡәрҙәштәр. Был хаҡта “Ҡөрьән Кәрим”дә аныҡ әйтелгән. Мәсет төҙөлөп бөтөү ме­нән халыҡҡа тапшырылырға, рәсми теркәлеү үтергә, барлыҡ документтары, имамы, мө­тәүил­ләте (совет) булырға тейеш. Эшмәкәрлекте мулланың башҡа дини ҡәрҙәштәребеҙ менән кәңәшләшеп алып барыуы, аңлатыу бурысын даими үтәүе фарыз. Мәсеткә йыйылған аҡсаға килгәндә лә, уны ниндәй маҡсатҡа тотоноу кәрәклеген имам, мөтәүилләт ағзалары кәңәшләшеп хәл итергә тейеш.
Аллаһ Тәғәлә һәммәбеҙгә лә дин юлында бергә булырға, аңлашып йәшәргә, тоғро юлдан тайпылмаҫҡа насип ҡылһын, иншаллаһ. Әс-сәләмү-ғәләйкүм үә рәхмәтул-лаһи үә бәрә­кәтүһ! Амин.