Өфөлә була был хәл. 72 йәшлек инәй, магазинға йәшелсә алырға ғына сыға. Ҡапыл эргәһенә таныш булмаған ҡатын килеп баҫа ла: “Ун көндән ҡыҙың үләсәк”, – ти. Һүҙҙәрен иҫбатлар өсөн хатта күк йөҙөндә ҡара тәре һүрәтен табып күрһәтә, йәнәһе лә, әбейҙең ғаиләһенә яман сихыр эләккән...


Быны ишеткән инәйҙең ҡото оса, бер нәмә хаҡында уйлай ҙа, ишетә лә алмай. Үҙен Ольга тип та­ныш­тырған аферистка ҡорбанына “әкиәтен” һөйләгән арала уларға тағы бер ҡыҙ ҡушыла. Уныһы ла үҙ “ролендә” – Ольганың дауалау һәләтен маҡтай башлай, “яңыраҡ беҙҙең ғаиләне лә һәләкәтле сихырҙан ҡотҡарҙы” тип тә өҫтәй. Алдаҡтарҙың һүҙенә тамам ышанған әбей быларҙан ғаиләһен, ҡыҙын ҡотҡарыу юлдарын һорашырға тотона. “Дауалаусы” иһә әбейҙең өйөнөң ишеге аҫтына зыярат тупрағы һалыныуы, бар бәләләргә шул сәбәпсе икәнлеген әйтә, әммә сихырҙы бөтөрөр өсөн, әлбиттә, аҡса түләргә кәрәклеген дә белдерә. Бер ҡатлы пенсионер үҙенең барлыҡ бай­лығын – 500 мең һумдан ашыу аҡсаһын Ольгаға сығарып тоттора. Өйҙә бер нисә “йола” атҡарғандан һуң “дауалаусы” тоҡсайҙы хужабикәгә кире бирә, тик уны төн уртаһына тиклем асмаҫҡа ҡуша. Үҙҙәре иһә ҡорбандарына сәләмәтлек теләп, билдәһеҙ йүнәлештә олаға. Төнгө 12-ләр тирәһендә әбей тоҡсайҙы асһа, унда аҡса урынына иҫке гәзит һәм салфеткалар күрә. Таланғанын төшөнгәс, полицияға мөрәжәғәт итә. Әле тәртип һағындағылар “дауалаусы” менән уның “әхирәтен” эҙләй, енәйәт эше асылған.
Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, бындай осраҡтар бер бөгөн генә ҡабатланмай. Уларға хә­ҙер үҙебеҙ ҙә өйрәнеп бөттөк кеүек. Иң аяныслыһы – төрлө мәғлүмәт саралары халыҡты, бигерәк тә оло йәштә­ге­ләрҙе теге йәки был алдауҙарға ышан­мағыҙ тип күпме генә киҫәтһә лә, аҡсаһын, мөл­кәтен елгә осороп, “тишек кәмәлә” ултырып ҡалғандар һаны көндән-көн арта.
Хәйер, пенсионерҙарҙы ғәзиз балаһына, туғанына хәүеф янай тип кенә түгел, уларҙа булған ауырыуға ҡаршы биологик яҡтан әүҙем өҫтәмәләр һатып та алдайҙар. Әбейҙәрҙе, бабайҙарҙы фәҡәт теге йәки был сирҙән арындырасаҡ “витамин”дарҙың хаҡы ла халыҡса әйткәндә “аттан ҡалышмай”. Өҫтәүенә был препараттар, имеш, медицина өлкәһендә абруй яулаған, сит ил клиникаларында тикшереү үткән, ауырыуҙы дауалау ғына түгел, уның үҫешен тамам туҡтатыу көсөнә эйә.
Мутлыҡ ысынбарлыҡҡа яҡыныраҡ булһын өсөн алдаҡсылар шәхси поликлиника йә дәүләт ҡарамағындағы дауахана хеҙмәткәрҙәре аша оло йәштәге пациенттар тураһында мәғлүмәт туплай икән. Улар араһында бығаса биологик яҡтан әүҙем өҫтәмә алып, “тишек кәмәлә” ултырып ҡалғандар булһа, мутлыҡ башҡаса сценарий буйынса дауам итә: суд, Генераль прокуратура, “Роспотребнадзор” йә банк вәкиле исеменән шылтыратып, “витамин” һатҡан алдаҡсы­лар­ҙың эҙенә төшөүҙәре, зыян күргәндәргә бюджеттан компенсация түләнәсәге хаҡында әйтә. Әммә тейешле сумманы алыр өсөн теге йәки был банк операциялары өсөн уның 10 – 15 процентын түләү кәрәклеген дә белдерә. Шунда уҡ аҡса күсереү өсөн иҫәп номеры ла бирелә. Ғәҙәттә, 150 – 500 мең һумғаса һорайҙар. Әлеге ышаныусан ҡарттар йәһәт кенә түләргә ашыға, улар араһында бер – һигеҙ миллион һумғаса аҡсаһын күсер­гәндәр бар... Уның ҡарауы, ошо уҡ сценарийҙың аҙағы башҡаса төҫ алыуы ла мөмкин. Шул уҡ оператор “витамин” һатҡан кешеләр тотолдо, компенсация әҙер (хатта теүәл сумманы атай), уны ниндәй иҫәпкә күсерергә?” тип һорай ҙа, иҫәп һандарын ишетеү менән әңгәмәһен туҡтата... Артабан хәл әүәлгесә дауам итә.
Полиция мәғлүмәттәренә ярашлы, бөгөн халыҡты алдап, унан файҙа алыуҙың киң таралған дүрт төрө бар: финанс пирамидалары, ялған пластик, банк карталары, алдаҡсы СМС-хәбәрҙәр ебәреү, биологик яҡтан әүҙем өҫтәмәләр һатыу. Тап ошо ысулдар ярҙамында халыҡ, бигерәк тә оло йәштәгеләр, ветерандар талана ла. Яҡыныбыҙ йә таны­шыбыҙ менән бер-бер хәл була ҡалһа, быны, ғәҙәттә, СМС аша түгел, шылтыратып хәбәр итәләр. Организмыбыҙға кәрәкле витамин-дарыуҙар махсус аптекаларҙа һатыла, күпселек осраҡта табип рецебы буйынса ғына бирелә. Финанс пирамидаһына ҡушылып, байып, фәҡирлек менән тамам хушлашҡан геройҙар ҙа әлегәсә күренмәй. Банктағы йә пластик карта иҫәбе һандарын артыҡ күҙҙәргә күрһәтмәгеҙ тигән киҫәтеү ҙә яңылыҡ түгел дә бит.