Вконтакте facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Ижадында – йөрәктәребеҙ тибеше
Ике йыл буйы аяуһыҙ үлем менән көрәшкәндән һуң яратҡан шағирыбыҙ Тимер Йосопов арабыҙҙан китеп барҙы. Йәштән тормоштоң әсеһен-сөсөһөн күп татыған һуғыш балаһы Тимербай халҡыбыҙҙың барлыҡ булмышын эсенә һыйҙырған оло йөрәкле, саф күңелле, алсаҡ йөҙлө шағир булып уҡыусылар күңелендә мәңге ҡаласаҡ. Уның ижады тулыһынса ябай кеше яҙмышына, йәғни үҙе үткән бормалы тормош юлдарына бағышланған. Шуға ла әҫәрҙәре һәр кемгә аңлайышлы, уҡығандар унда үҙ яҙмышын, ил һыҙланыуҙарын күрә. Тимер һәр саҡ үҙе булып ҡалды, уның ижады ла үҙенә генә хас бер моңло.


Уның менән танышыуым бик ҡыҙыҡ булды. Ауыл уҡытыусыһы булғас, етмәһә, башҡорт теле һәм әҙәбиәтенән уҡытҡас, яҙыусы, шағирҙарҙың тормошо һәм ижады хаҡында хәбәрҙар инем. Тимер тураһында Рәмиҙән күп ишетә торғайным. “Ләлә, беләһеңме, йәштәр араһынан бик һәләтле, донъяға айыҡ ҡараған, тырыш йәш шағирҙар беҙҙең үксәгә баҫып килә. Шулар араһында Тимер тигәне бигерәк көслө, ышаныслы, ҙур аҡыл эйәһе, халҡы­быҙға тоғро хеҙмәте менән улар ышанысын аҡларлыҡ шағир буласаҡ”, – тигәйне ул. Остазының ышанысын аҡ­ла­ғандай, ул, ысынлап та, оло баһаға лайыҡ ижады менән халыҡҡа яҡын шағир булды. Әммә ул быны түрәләргә ярамһаҡланып түгел, үҙенең тоғро хеҙмәте менән яуланы. Күңеле ҡуш­ҡанса эшләне, янып йәшәне Тимер.
1967 йыл, июнь айы. Ауыл уҡытыу­сыларын белемен камиллаштырыу өсөн Өфөгә йыйғандар. Мин дә шул курсҡа килгәйнем. Бер көн беҙҙе шағирҙар менән осрашыу кисәһенә саҡырҙылар. Әлбиттә, был минең өсөн бик ҡәҙерле ине: интернатта бергә уҡыған Рәми Ғарипов, Рафаэль Сафин менән осрашам бит! Рәми мине ошо кисәлә Тимер менән та­ныштырҙы. Алсаҡ йөҙлө, ҡара бөҙрә сәстәре араһынан янып торған ҡара күҙҙәр… Кисәнән һуң беҙҙе Әсхәл Әхмәтҡужин үҙҙәренә саҡырҙы. Хәҙер инде ҡыйшайып бөткән ике ҡатлы ағас өйҙә – Әсхәлдең торлағында – таңға тиклем шиғыр уҡып, хәл-әхүәл һөйләшеп ултырҙыҡ та Рәми беҙҙе Крупская баҡсаһына, Рәшит Ниғмә­тиҙең ҡәбе­ренә, алып китте. Рәми, Тимер, клас­ташыбыҙ – Дәүләкән­дәге баш­ҡорт мәктәбенән әҙәбиәт уҡы­тыусыһы Тайфа Ғабсабирова, (етмәһә, Тимер унда практика үткән икән) мин – дүртәүләп халыҡ шағирының ҡәбе­рендә уның шиғырҙарын уҡыныҡ. Унан йәйге сәхнәгә менеп, Тимер үҙенең шиғыр­ҙарын ишеттерҙе, ыңғайына көр тауышы менән йырлап та ебәрҙе. Шунан Рәми шиғырҙарын һөйләне. Ошо осрашыуҙан һуң беҙ Тимер менән дуҫ булдыҡ, әммә йыш осрашып торорға ваҡыт тапманыҡ. Күрешкәндә гел тормош, уның ижады тураһында һөйлә­шәбеҙ, Рәмиҙе иҫкә алабыҙ. Шиғыр­ҙарын да ишеттерә торғайны. Ул бит, ҡайһы бер шағирҙарҙан айырмалы, бөтә шиғырҙарын да яттан белә ине. Шуныһын һис оноторлоҡ түгел: һуғыш йылдарын сағылдырған шиғырҙарын уҡығанда, уның шоморт ҡара күҙҙәренән дошманға нәфрәт ялҡын­дары атылып сыҡҡандай тойола. Ә яҡты киләсәк, мөхәббәт тураһын­дағыларын һөйләгәндә йөҙө яҡтырып киткәндәй була, күҙҙәренән яҡтылыҡ, мөхәббәт осҡондары сәселә һымаҡ ине.
2004 йыл, йәй. Ринат Камалдың юбилейын “Аҡ тирмә”лә оло байрам итеп үткәрҙек тә икенсе көн Мәсетле районы хакимиәте саҡырыуы буйынса яҙыусының тыуған яғына юлға сыҡтыҡ. Мәсетле менән Дыуан райондары сигендә беҙҙе тирмә ҡороп ҡаршы алдылар. Тантанаға Тимер ҙә килеп еткәйне һәм көләс йөҙ менән: “Ләлә апайым, һин дә бында икәнһең”, – тип ысын йөрәктән ҡыуанды. Халыҡ, уҡыусылар менән осрашыуҙан һуң Тимер беҙҙе ҡылғанлы оло тау башына алып менде. “Ана минең ауылым. Хәҙер күп ваҡытымды Әбсә­ләмдә, үҙемдең өйөмдә үткәрәм. Унда мин яҙам, кешеләр менән аралашам, бала саҡта ялан аяҡ йүгереп йөрөгән урамымда йәшәйем”, – тине, ихлас йылмайып. Шул саҡта уның ауылына, яҡташтарына булған мөнәсәбәте, һөйөүе йөҙөнә яҙылғайны. Ә инде үҙенең тәбиғәт балаһы икәнен күр­һәтеп: “Яҙ етеү менән сыйыр­сыҡ­тар­ҙың килеп, бала сығарырға ашығып, кемуҙарҙан оя ҡороуҙары, сырҡыл­дашыуҙары үҙе ни тора! Һандуғас һайрай башлауын ишетеүе лә – үҙе бер бәхет бит ул. Кәкүктең беренсе саҡырыуы йөрәкте өҙөп ебәрә! Ҡыш көнө ҡарғаларҙың ҡарҡылдауы ла күңелгә яҡын”, – тип һөйләүен, күҙҙәренең янып китеүен һис оноторлоҡ түгел.
Ижады ла Тимерсә булды. Рифма өсөн генә теҙелгән осраҡлы һүҙҙәр уның шиғырҙарына ят. Йылдар буйы башына йыйып йөрөгән тәрән мәғә­нәле фекерҙәр... Һәр һүҙе, әйтерһең дә, йөрәген киҫеп сыҡҡан ут. Ул юлдарҙа башҡорт халҡының уй-хәсрәте, булмышы бөтә тәрәнлегендә сағылыш таба. Шағир халыҡ менән бергә тын ала, уның йөрәк тибешендә лә – ябай кеше йөрәге тибеше.
Әлбиттә, Тимер Йосоповтың ижадына баһаны әҙәбиәт белгестәре бирер, әммә шуны ғына әйткем килә: ул халҡының ысын улы булды, үҙенең ижады менән кешеләргә яҡын торҙо, халыҡ менән бергә йәшәне.



Автор: Ләлә БЕЙЕШЕВА.


Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





Башҡортостанда һауа торошоноң боҙолоуына бәйле трассала хәрәкәт сикләнде

Башҡортостанда һауа торошоноң боҙолоуына бәйле трассала хәрәкәт сикләнде 30.01.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда һауа торошоноң боҙолоуына бәйле трассала хәрәкәт сикләнде...

Тотош уҡырға 2

Башҡортостанда ҡар яуыуы көтөлә

Башҡортостанда ҡар яуыуы көтөлә 29.01.2026 // Йәмғиәт

Урыны менән елдең тиҙлеге секундына 15-20 метрға етеүе мөмкин....

Тотош уҡырға 1

Өфөлә «Кесе Ватан – Рәсәй көсө» төбәк форумы көнө башланды

Өфөлә «Кесе Ватан – Рәсәй көсө» төбәк форумы көнө башланды 29.01.2026 // Йәмғиәт

Өфөлә «Кесе Ватан – Рәсәй көсө» төбәк форумы көнө башланды...

Тотош уҡырға 1

Рәсәйҙә яңы байрам булдырылды

Рәсәйҙә яңы байрам булдырылды 29.01.2026 // Йәмғиәт

Рәсәйҙә яңы байрам булдырылды...

Тотош уҡырға 2

Өфөлә йәшәүселәрҙе «Кеше эҙләйем» хәйриә акцияһына саҡыралар

Өфөлә йәшәүселәрҙе «Кеше эҙләйем» хәйриә акцияһына саҡыралар 28.01.2026 // Йәмғиәт

Өфөлә йәшәүселәрҙе «Кеше эҙләйем» хәйриә акцияһына саҡыралар...

Тотош уҡырға 1

Кёнигсбергты һәм Дрезденды азат иткән ветеран вафат

Кёнигсбергты һәм Дрезденды азат иткән ветеран вафат 28.01.2026 // Йәмғиәт

Кёнигсбергты һәм Дрезденды азат иткән ветеран вафат...

Тотош уҡырға 1

Ҡырмыҫҡалыла бер юлы ике пар игеҙәк тыуған

Ҡырмыҫҡалыла бер юлы ике пар игеҙәк тыуған 27.01.2026 // Йәмғиәт

Ҡырмыҫҡалы районында ике пар игеҙәк тыуыуы теркәлгән....

Тотош уҡырға 1

Ватанды һаҡлаусылар көнө уңайынан рәсәйҙәр 3 көн ял итә

Ватанды һаҡлаусылар көнө уңайынан рәсәйҙәр 3 көн ял итә 27.01.2026 // Йәмғиәт

Был байрамда республика халҡын 21 февралдән 23-нә тиклем өс көнлөк ял көтә....

Тотош уҡырға 1

Башҡортостанда 50-нән ашыу блокадасы йәшәй

Башҡортостанда 50-нән ашыу блокадасы йәшәй 27.01.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда 50-нән ашыу блокадасы йәшәй...

Тотош уҡырға 1

Республика районында эсәр һыуҙың булмауы тураһында мәғлүмәтте кире ҡаҡтылар

Республика районында эсәр һыуҙың булмауы тураһында мәғлүмәтте кире ҡаҡтылар 27.01.2026 // Йәмғиәт

Республика районында эсәр һыуҙың булмауы тураһында мәғлүмәтте кире ҡаҡтылар...

Тотош уҡырға 1

Башҡортостанда йәшәүселәр Telegram-бот ярҙамында енәйәтте иҫкәртә ала

Башҡортостанда йәшәүселәр Telegram-бот ярҙамында енәйәтте иҫкәртә ала 27.01.2026 // Йәмғиәт

Енәйәт ҡылыуға әҙерлек тураһында белгән, әммә ошо турала хоҡуҡ һаҡлау органдарына ваҡытында хәбәр ......

Тотош уҡырға 1

Республикала көндәр йылыта

Комментарий өҫтәргә