Йөҙҙәрҙә – шатлыҡ та, һағыш та. Мәктәбем тип йыраҡтан ашҡынып ҡайтып төшкәндәр ҙә, уларҙы ҡәҙерләп ҡаршы алғандар ҙа тулҡынланыу кисерә. 85 йыллығын билдәләгән белем усағы яңынан “алтын һуҡмаҡ”тан үткәрә кеүек...

Яңы Усман мәктәбенең тарихы, район менән тиңдәш мәғариф учреждениеһы булараҡ, Бөрйәндекенә тығыҙ бәйле. Уҙған быуаттың 30-сы йылдарында төрлө йәштәге тәүге уҡыусыларын йыйған бәләкәй генә ағас бина ауылға яңы һулыш өрә. Һәр быуын вәкиленең күңеленә ғилемгә ынтылыш һала. Ләкин, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, Бөйөк Ватан һуғышы төпкөл ауылдағы ошо ҡуҙҙы өрөп һүндерә кеүек: мәктәп бер нисә йылға ябылып тора. Шулай ҙа яу тамамланыуға ғилем нуры яңынан баҙлай башлай.
Артабан утыҙ йыллап ваҡыт арауығында башланғыс мәктәп, ауылдағы һәр ғаиләнең төп терәк-таянысы булараҡ, бихисап баланы ғилем донъяһына етәкләп алып килә. Унан 10-11 йәшлек уҡыусыларҙың ҡайһы берҙәре йыраҡтағы интернаттарға урынлаштырылһа, күптәр аҙна һайын йәйәүләп Яңы Усман – Иҫке Собханғол юлын тапай башлай. Ара – 40 саҡрым тирәһе. Юл, билдәле, тигеҙ түгел, урман да тау. Шулай булыуға ҡарамаҫтан, ауылдың шул осорҙағы бер балаһы ла уҡымайынса ҡалмай.
Артабан мәктәп туғыҙ йыллыҡ итеп үҙгәртелә, яңы быуат башында заманса күркәм бинаға күсә. Әйткәндәй, шул осорҙа ауылда мөһабәт мәҙәниәт йорто ла ҡалҡып сыға. Өҫтәүенә хәҙер ике мәсет бар. Береһе ауылға ингән ерҙә ҡаршылап торһа, икенсеһе боронғо иман йортоноң нигеҙ ҡотон һаҡлай. Ошолай һәр яҡлап ҡурсаулы төйәктә балалар ҙа кәмемәй, киреһенсә, арта ғына бара. Һуңғы йылдарҙа хатта тотош йәштәр урамы барлыҡҡа килде. Унда төпләнгән һәр ғаиләлә кәмендә өс бала буй еткерә. Һис кем ауырлыҡтарға һыҙланып йәшәмәй. Ир-ат, төрлө шөғөл ярҙамында аҡса табып, етеш тормошҡа ынтыла. Ағас эше, малсылыҡ, йәшелсәселек айырыуса үҫешкән.
Ауылдағы йәш ғаилә башлыҡтарының һәр икеһе – эшҡыуар. Үҙ продукцияһын етештереп һаталар, магазин тоталар, таҡта бысып, йорт бурап бирәләр. Бер-береһен уҙырға теләп түгел, ә өлгө алып, ярҙамлашып, кәңәшләшеп эшләйҙәр. Йүнселдәрҙең мәғариф, мәҙәниәт усаҡтарының уңышлы хеҙмәтендә лә өлөшө ҙур. Ни өсөн тигәндә, учреждениеларҙағы барлыҡ саралар ҙа тиерлек бағыусыларҙың ярҙамына таянып ойошторола. Әле малайҙар мәктәп эргәһендәге хоккей ҡабында тирләй-бешә сәкән һуға икән, был майҙансыҡты булдырыу ҙа – ауыл эшҡыуарҙарының тырышлыҡ емеше.
Ғөмүмән, төпкөлдә ятҡан Яңы Усман халҡы төйәген үҙе күтәреп йәшәй. Тырышлыҡ, берҙәмлек, яҡтылыҡҡа, изге маҡсатҡа ынтылып ғүмер иткәнлектән, тыуған ерҙе яратҡанлыҡтан, ғаиләләр ҙә ишәйә. Нигеҙҙәрҙең ҡото, нәҫелдәрҙең көсө арта. Шуға бәйле, 85 йыллығын билдәләгән мәктәп тә ҡунаҡтарҙы ғорур ҡаршылап, ҡәҙерләп оҙатты.
– Ауылдаштарҙы йыйып алыу мөмкинлеге сығыуға һөйөнөп, мәктәптең юбилейына ихлас әҙерләндек, – ти уҡыу йорто директоры Илдар Ишморатов. – Дөйөм эштән берәү ҙә ситтә ҡалманы. Матди йәһәттән дә, һүҙ менән дә ярҙам иттеләр. Барыбыҙҙы бергә туплаған, белем һуҡмағына баҫтырған изге урын бит мәктәп. Уға ҡарата хөрмәт ҙур булырға тейеш. Әгәр белем усағы артабан да гөрләп эшләһен тибеҙ икән, барыһы ла үҙебеҙҙән тора. Беҙҙең Яңы Усман халҡы ошо хәҡиҡәтте аңлап, тыуған төйәгендә хужаларса ғүмер итә. Шуға күрә мәктәптең нигеҙе лә ныҡлы.