Ҡайһы бер ауылдарҙың бәләкәйләнә барғанын күрәм дә күңелемде ауыр уйҙар биләй. Төйәк кенә бөтмәй бит, ә ата-бабабыҙ һалған тормош һуҡмағы, уларҙың күрһәткән юлы өҙөлә...

Ни ҡәҙәр бай тарих, күпме кешенең эҙҙәрен һаҡлай был урындар! Күңелгә ифрат яҡын ер-һыу атамалары, халыҡты элек-электән һыу менән тәьмин иткән шишмә-йылғалар, ел-дауылдан һаҡлар тауҙар, уңдырышлы баҫыуҙар... Уларҙы ташлап сит-ят ергә нисек китмәк кәрәк? Урыныңа кем килеп төйәкләнер?
“Эш булмағас, ни ҡылырға һуң?” Ошо һорау һуңғы йылдарҙа көнүҙәккә әүерелде. Уҙған быуаттағы ҡоролош халыҡты тап шундайға – кемдеңдер ҡуш­ҡанын үтәүгә – өйрәтте шул. Һө­ҙөмтәлә күптәр эш тәҡдим иткәндәрен көтөп ятырға ғәҙәтләнде. Ҡыҙғанысҡа күрә, ундайҙар әле лә бар. Ялҡаулығы, һәлкәүлеге, битарафлығы үҙенә генә түгел, тыуған төйәгенең яҙмышына ла кире йоғонто яһай. Ауыл бөтә, тип зарланғансы, тот та үҙ эшеңә тотон! Файҙалы үлән йый, миндек бәйлә, йәшелсә, емеш-еләк үҫтер... Эш бөтәме һуң? Гелән хәрәкәттә булһаң, гөрләтеп йәшәге килеп тора бит ул. Буш йөрөһәң генә күңелде кире уйҙар сорнап ала ла алға атлатмай. Һөҙөмтәлә мәктәп, мәҙәниәт йорто ябыла, йәштәр ситкә юллана.
Беҙҙең районда ла, ҡыҙғанысҡа ҡаршы, ошондай осраҡтар бар. Ҡайһы бер урта мәктәптәр башланғысҡа әйләнде, бәғзеләре бөтөнләй ябылды. Берләштерелгәндәр бихисап. Быға кем ғәйепле һуң? Ауыл балалар тауышынан гөрләп торһа, уның мәктәбенә ҡағылырға кемдең батырсылығы етер ине?
“Беҙҙең милләт вәкилдәре ауылда ғына йәшәргә тейешме ни?” – тиер ҡайһы берәүҙәр. Дөрөҫ, ҡалала ла ныҡлы тамыр йәйеү мөһим. Унда башҡа халыҡтар менән тығыҙ аралашыу, туған телде, мәҙәниәтте киңерәк майҙанға сығарыу мөмкинлеге бар. Ҡалалағы милләт­тәш­тәребеҙ араһында тап шундай эшмә­кәрлек алып барғандарҙың күбәйеүенә шатланып туймайым. Башҡорт халҡын төрлө яҡлап данға күмә, үҫтерә улар.
Шул уҡ ваҡытта ауылдарыбыҙҙы ла онотмаһаҡ ине. Улар етемһерәмәһен, һағышҡа батмаһын, күҙҙәргә үпкәләгән кеүек баҡмаһын. Әллә күпме көс-ҡеүәте бар әле ауылдарыбыҙҙың! Юҡҡамы ни, уларға хәҙер бөтөнләй сит яҡтарҙан килеп йәшәй башлайҙар. Бындай хәлдәр беҙҙең районда ла осрап тора.
Минеңсә, шаулы ҡала тормошон хозур тәбиғәт ҡосағына алмаштырғандар йылдан-йыл артасаҡ. Һөҙөмтәлә беҙҙең төпкөлдә бөтөнләй сит телле мәктәптәр асылмаҫ, ят көйҙәр яңғырамаҫ, ер-һыу атамалары бүтән төрлө яңғыраш алмаҫ тимә. Тыуған еребеҙҙең ҡәҙерен беләйек, уны баһалайыҡ, замандаштар. Көнкүреш ауырлыҡтарынан ҡурҡып, тамырҙары­быҙҙы юғалтмайыҡ.