Вконтакте Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Ух, ошо эхинококкоз…
Ух, ошо  эхинококкоз… Эхинококкоз проблемаһы — дөйөм мәсьәлә. Ауыл хужалығы малдарындағы, һунар кейектәрендәге паразиттарҙың кешегә йоғоуы ла бар. Эхинококкоз эт, бесәй, ғөмүмән, йорт хайуандары менән тығыҙ бәйләнештә булған төрлө һөнәр кешеләре араһында теркәлә. Ғәмәлдә кеше был сирҙе мал тиҙәге менән бергә бүленеп сыҡҡан паразит ҡарышлауыҡтар эләккән йәшелсә һәм еләк-емеште ашағанда йоҡтора.

Зарарланыуҙы иҫкәртеү өсөн, әлбиттә, баҡсала эшләгәндә һәм урманда бәшмәк йыйғанда шәхси гигиена сараларын күҙәтергә кәрәк.
Ләкин эхинококкоздың иң төп сығанағы һәм таратыусыһы булып эт, бесәй, шулай уҡ бүре, төлкө кеүек йәнлектәр һанала. Мәҫәлән, эттәр, үҙ сиратында, мал үләкһәһе йә малдарҙың эхинококкоз менән зарарланған эске ағзаларын ашап йоҡтора, һөҙөмтәлә йорт хайуандары һәм кешеләр зыян күрә.
Эхинококкоз — ул үпкә, бауыр, талаҡ һәм бөйөрҙәрҙе зарарлаусы эхинококк ҡыуыҡтары рәүешендәге ауыр сир. Шыйыҡса менән тулы бер камералы был ҡыуыҡ эсендә бик күп ҡорт үрсей. Сир ҡарышлауыҡ стадияһында һыйыр, һарыҡ, кәзә һәм сусҡаларҙа үҫешә. Ә кешелә иһә аҫтыртын һәм хроник рәүештә үтеүе менән хәүефле. Ул ашҡаҙандың эшкәртеү функцияһы боҙолоуы, бауырҙың ауыртыуы, оҙайлы ҡоро йүткереү, тын ҡыҫылыу менән оҙатылып килә лә инде.
Күпселек осраҡта был яман ауырыуҙы оло кеше — йортта эт тотҡанда, ә балалар эт йә бесәй менән уйнағанда йоҡтора. Бынан тыш, йыуылмаған йәшелсә, еләк-емеш ашағанда, асыҡ сығанаҡтағы торған һыуҙы ҡулланғанда ла хәүеф ҙур.
Тағы ла берәҙәк эт, һирәк осраҡта бүре йә төлкө эхинококкоз сығанағы булып тора. Улар тиҙәге менән бергә өлгөргән быуынлыҡтар бүлеп сығара. Эттәр көҙгө айҙарҙа, бигерәк тә мал һуйған саҡта йыш зарарлана. Әгәр ҙә уның үпкә-бауырында, йөрәгендә борсаҡ дәүмәленән алып 10-15 сантиметр ҙурлыҡҡа тиклемге ҡыуыҡ­тар­ҙы өс һәм күберәк урында күрһә­геҙ, ағзаларын 1 метр тәрәнлектә соҡор ҡаҙып күмергә йәки мал зыяратына алып барып ташларға кәрәк. Ҡайһы берәүҙәр ҡыуыҡ булған урынын айырым ҡырҡып ала ла эргә­һендә көтөп ултырған этенә ырғыта. Был осраҡта һеҙ үҙ сәләмәтлегегеҙҙе ҡурҡыныс хәлдә ҡалдыраһығыҙ.
Эхинококкоз менән сирле кеш­ләрҙе күп осраҡта флюорография үткәргәндә йәки ҡанды серологик анализға алғанда асыҡлайҙар. Унан операция юлы менән генә ҡотолоу мөмкин. Әлбиттә, табиптар ағзаның зарарланған өлөшөн ҡырҡырға мәж­бүр була. Был – бик ауыр операция, ул йыш ҡына инвалидлыҡҡа ла килтерә, ә инде бик аҙып киткәндә сирле кешенең үлеүе лә ихтимал.
Һәр райондың ветеринария стан­цияһында эшләп килгән дарыу­ханала кәрәкле препараттар бар. Шулай ҙа етешһеҙлектәр байтаҡ әле. Мәҫәлән, шәхси хужалыҡтар янында мал һуйыу хәүефле. Балалар баҡсалары, мәктәп тирәһендә эт-бесәйҙе йөрөтмәү хә­йерле. Үкенескә ҡаршы, урамдарҙа кеше өсөн хәүеф тыуҙырыусы бе­рәҙәк эт күп. Дүрт аяҡлы дуҫтарын ҡосаҡлап уйнаған балалар ҙа йыш осрай.
Ветеринария хеҙмәткәрҙәренең хеҙмәте менән генә был хәүефле сирҙе еңеү мөмкин түгел. Эт тотҡан хужаларҙың да яуаплылыҡ тойоуы шарт.







Автор: Вәсил ҺӨЙӨНДӨКОВ. Район: Хәйбулла районы.


Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





Башҡортостандың балалар баҡсаһы тәрбиәсеһе атҡаҙанған мәғариф хеҙмәткәре исеменә лайыҡ булды

Башҡортостандың балалар баҡсаһы тәрбиәсеһе атҡаҙанған мәғариф хеҙмәткәре исеменә лайыҡ булды 14.09.2026 // Йәмғиәт

Хөкүмәттең оператив кәңәшмәһендә Башҡортостан Башлығы Хәйбулла районы Аҡъяр ауылының 3-сө «Шатлыҡ» ......

Тотош уҡырға 0

Башҡортостандың балалар баҡсаларында туған телде өйрәнәсәктәр

Башҡортостандың балалар баҡсаларында туған телде өйрәнәсәктәр 14.09.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостандың балалар баҡсаларында туған телде өйрәнәсәктәр...

Тотош уҡырға 0

Радий Хәбиров автомобилдәрҙе МХО ветерандарына тапшырыу хаҡында иҫкә төшөрҙө
Вардитер һәм Яхья: Башҡортостанда тыуған сабыйҙарҙың һирәк осраған исемдәре билдәле булды

Вардитер һәм Яхья: Башҡортостанда тыуған сабыйҙарҙың һирәк осраған исемдәре билдәле булды 14.09.2026 // Йәмғиәт

Вардитер һәм Яхья: Башҡортостанда тыуған сабыйҙарҙың һирәк осраған исемдәре билдәле булды...

Тотош уҡырға 0

Өфөлә Көнсығыш сығыу юлында хәрәкәт сикләнә

Өфөлә Көнсығыш сығыу юлында хәрәкәт сикләнә 14.09.2026 // Йәмғиәт

Граждандарҙан маршрутты планлаштырғанда ошо мәғлүмәтте иҫәпкә алыуҙарын һорайҙар....

Тотош уҡырға 0

Башҡортостан синоптиктары аҙна башына һауа торошон хәбәр итте

Башҡортостан синоптиктары аҙна башына һауа торошон хәбәр итте 14.09.2026 // Йәмғиәт

Киләһе өс көндә республика биләмәһендә йылы һәм ҡайһы берҙә ямғырлы һауа торошо һаҡлана, тип хәбәр ......

Тотош уҡырға 0

Радий Хәбиров: Башҡортостандың Милли кейеме заманса моданың бер өлөшөнә әүерелде

Радий Хәбиров: Башҡортостандың Милли кейеме заманса моданың бер өлөшөнә әүерелде 11.09.2026 // Йәмғиәт

Радий Хәбиров: Башҡортостандың Милли кейеме заманса моданың бер өлөшөнә әүерелде...

Тотош уҡырға 0

Республика дауаханалары мобиль медицина комплекстары алды

Республика дауаханалары мобиль медицина комплекстары алды 11.09.2026 // Йәмғиәт

Республика дауаханалары мобиль медицина комплекстары алды...

Тотош уҡырға 0

Рәсәйҙә МРОТ-ты арттырыу планлаштырыла

Рәсәйҙә МРОТ-ты арттырыу планлаштырыла 11.09.2026 // Йәмғиәт

Рәсәйҙә МРОТ-ты арттырыу планлаштырыла...

Тотош уҡырға 0

«Атайсал»дың көсө ниҙә?

«Атайсал»дың көсө ниҙә? 11.09.2026 // Йәмғиәт

Бына биш йыл инде республикала «Атайсал» проекты бойомға ашырыла, ул бөтәһенә лә тыуған төйәкте ......

Тотош уҡырға 0

Башҡортостан йәштәре федераль микрогранттар конкурсында беренсе урын яуланы

Башҡортостан йәштәре федераль микрогранттар конкурсында беренсе урын яуланы 10.09.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостан йәштәре федераль микрогранттар конкурсында беренсе урын яуланы...

Тотош уҡырға 0

2027 йылға республикала зубрҙарҙы ишәйтеү планлаштырыла

2027 йылға республикала зубрҙарҙы ишәйтеү планлаштырыла 10.09.2026 // Йәмғиәт

2027 йылға республикала зубрҙарҙы ишәйтеү планлаштырыла...

Тотош уҡырға 0


Комментарий өҫтәргә