Вконтакте facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
» » Заманға ҡарап атлағас...
Заманға ҡарап атлағас... Хужалыҡтың эше, күрһәткестәре туранан-тура етәксегә бәйле. Тынғыһыҙ, эҙләнеүсән кеше эргәһенә үҙе һымаҡтарҙы туплай, һүҙҙәре берегә. Башҡортостандың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре Илдус Хәлитов — шундайҙарҙың береһе. Һүҙемде юҡҡа ғына етәксенән башламаным. Нәҡ Илдус Тимерхан улы килгәс, хужалыҡ икенсе һулыш ала. Етәксе, беренсенән, йәш, дәртле, икенсенән, һөнәре буйынса иҡтисадсы булыуы бөгөнгө заманда бик мөһим. Тәүҙә ул яңы алымдарҙы “Ашҡаҙар”ҙа һынаһа, күп тә үтмәй “Сухайлы” хужалығына етәкселек итеү ҙә ышанып тапшырыла. Шулай итеп, Хәлитов ике урында эшләй башлай.

Заманға ҡарап атлағас...Беҙ уны, башҡа белгестәрҙе ырҙын табағында “тоттоҡ”. Районда ғына түгел, ҡеүәте буйынса Башҡортостанда тиңе булмаған иген таҙартыу, киптереү комплексын асыуҙары икән. Дөрөҫөрәге, иген тулы “КамАЗ”-дар бушатҡыс аҫтына инеп китә, ҡайһылары иһә киптерелгән уңышты тейәп сыға.
Хужалыҡта уҙған йылдарҙа башлыса малсылыҡҡа иғтибар бүлгәндәр. “Ашҡаҙар” менән “Сухайлы”ла бишәр ферма бинаһы йүнәтелгән, реконструкцияланған. Ваҡытында “500 ферма” программаһына әүҙем ҡушылғандар. Был йәһәттән эштәрҙе көйләгәндән һуң төп иғтибар ырҙын табағына күсерел­гән. Игенселек менән ныҡлап шөғөлләнгәс, киптергесһеҙ булмай. Юғиһә хужалыҡтарҙың бар аҡсаһын элеваторҙар “һурып” ҡына тора. Һүҙҙәр буш булмаһын өсөн бер генә миҫал килтерге килә: былтыр урып йыйыу эштәре барышында хужалыҡ игенде ҡабул иткән, һаҡлаған, оҙатҡан, киптергән өсөн элеваторға 17 миллион һум түләгән. Шуға ла идара ултырышында үҙҙәренең ырҙын табағын, япмаһын, келәттәрен йүнәтергә, яңыларын төҙөргә ҡарар иткәндәр. Тәү сиратта, әлбиттә, иген таҙартыу, киптереү комплексы кәрәклеге билдәләнгән.
Заманға ҡарап атлағас...— Һөҙөмтәлә хәҙер сәғәтенә 200 тонна иген таҙарта, 50 тонна киптерә алабыҙ. Эш тотҡарлыҡһыҙ барһын өсөн ике “силоса” (һауыт) ҡуйылған. Береһе дымлы игенгә булһа, икенсеһе — кипкәненә, — тип аңлатты комплекстың эшен хужалыҡ рәйесе. — Быларҙан тыш, Корнеевка ауылында — өс, Нордовкала бер ангар төҙөйбөҙ. Икенсеһендә игенде сортҡа айырыу комп­лексы ла эшләй. Корнеевкала иһә электрон үлсәгес сафҡа инәсәк. Уның оҙонлоғо – 18 метр, 60 тонна йөк күтәрә аласаҡ. Машиналар бит хәҙер оҙон, ауыр. Шуға ла 30 тонналыҡ ҡәҙимге үлсәүҙәрҙә эшләүе еңелдән түгел. Былай инде хеҙмәтебеҙ еңеләйә, күрһәткестәр ҙә арта.
Барлыҡ эштәр хужалыҡ иҫәбенә алып барыла тиһәк тә яҙыҡ булмаҫ. Иген таҙартҡыс, киптергес комплексы — 35, өс ангар 21 миллион һум тора. Үлсәгестең, биләмәне төҙөкләндереүҙең хаҡын да ҡушһаң, барлығы 65 миллион һумға барып баҫа. Уның ҡарауы, сығымдарҙы тиҙ арала ҡаплай аласаҡтар, бер кемгә бурыслы булып ҡалмаясаҡтар. Бөгөн, ауырлыҡтарға ҡарамайынса, алға барғандар ғына эште яйға һала ала бит.
Ике хужалыҡ бер бөтөн булып эшләй. Шуға улар тураһында айырым-айырым яҙмайынса, барлығы 21 мең гектар һөрөнтө ерҙәре барлығын ғына әйтке килә. Башлыса иген культуралары, көнбағыш сәсәләр. Һуңғы йылдарҙа бойҙайға иғтибар арта. Малсылыҡҡа килгәндә, ике хужалыҡта 3700 баш һыйыр малы иҫәпләнә. Шуларҙың 700-ө — һауын һыйырҙары.
Ниндәй генә хужалыҡты яҙма, уңғандарҙы атап үтмәү мөмкин түгел. Мәҫәлән, механизатор Сергей Головинды нисек маҡтамаҫһың?! Башҡортостандың атҡаҙанған ауыл хужалығы хеҙмәткәре Сергей Петрович былтыр “Акрос” комбайнында 40 мең (!) центнер ашлыҡ һуҡҡан. Сергей Лактионов та ошо саҡлы бункер тултырған. Элегерәк мең гектар һуҡҡан һайын комбайнға йондоҙ төшөрә торғайнылар. Ә был механизаторҙарҙың “тимер аты”на 40 йондоҙҙо беркетер өсөн, ай-һай, урын табылыр инеме икән?!
Үҙенсәлекле дәртләндереү сараһы бар хужалыҡта. Әгәр ҙә комбайнсы 10 мең центнер ашлыҡ һуҡҡан икән, 10 мең һум премия бирелә. Тағы ла ошо саҡлы эшләһә — 20 мең һум, унан — 30, 40... Һөҙөмтәлә Головин менән Лактионов 100-әр мең һум премия алған. Был суммаға 260 мең һумлыҡ эш хаҡын да ҡушырға кәрәк. Өҫтәп йыл аҙағында иген бирелә. Бына шунда күренә лә инде эш һөҙөмтәһе.
Һауынсыларҙан Алла Кофонова, Земфира Ишекәева, Фәриҙә Йәмилеваға еткәндәр юҡ. Ғөмүмән, малсылыҡта ла, игенселектә лә уңғандар бихисап. Бар тармаҡта ла кадрҙар етә. Йәш белгестәр, әлбиттә, кәрәк. Хужалыҡ рәйесе әйтмешләй, бөгөн уларҙы үҫтермәһәң, иртәгә ауыл хужалығын алып барыу ҡыйын буласаҡ. Хәҙер бит бар ерҙә — электроника, компьютер системаһы.
— Эш хаҡын 2007 йылдан алып тотҡарлыҡһыҙ түләйбеҙ. Һуңғы өс айҙа иһә аванс та күсерәбеҙ, — ти хужалыҡ етәксеһе Илдус Хәлитов. — Өс йыл инде аҡса карточкаға күсә. Заманға ҡарап атлайбыҙ, артта ҡалмаҫҡа тырышабыҙ.
Тап шуға күрә лә хужалыҡтың иҡтисади хәле тотороҡло, киләсәге өмөтлө. Тимәк, унда эшләгән һәр кем ғаиләһе өсөн тыныс. Ә ауыл кешеһенә айырыуса шуныһы мөһим.




Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте

Комментарий өҫтәргә






Изгелек күрһәт тә бушлай киноға, бассейнға, музейға бар

Изгелек күрһәт тә бушлай киноға, бассейнға, музейға бар 01.04.2019 // Йәмғиәт

Һуңғы ваҡытта ирекмәндәр хәрәкәте беҙҙең тормошобоҙҙа һиҙелерлек урын биләй....

Тотош уҡырға 4 360

Һыу инергә ваҡыт етте...

Һыу инергә ваҡыт етте... 01.04.2019 // Йәмғиәт

6 апрелдә Өфө ҡалаһындағы Үҙәк баҙар янындағы Һалдат күленә килһәгеҙ, үкенмәҫһегеҙ. Унда тәүлек...

Тотош уҡырға 3 603

Мөхәббәт менән бәхет гел бергә

Мөхәббәт менән бәхет гел бергә 31.03.2019 // Йәмғиәт

– Мөхәббәт ҡайҙа юғала? – тип һораған атаһынан бәләкәй Бәхет. – Үлә. Кешеләр булғанды ҡәҙерләмәй,...

Тотош уҡырға 4 456

"Ҡайһылай оятҡа ҡалдым..."

"Ҡайһылай оятҡа ҡалдым..." 31.03.2019 // Йәмғиәт

Асыу, ярһыу кешенең бөтөн тәнен, күңелен ялмап алыусан. Шуға әҙәм балаһының бындай осраҡта...

Тотош уҡырға 4 261

Бер быуаттан йәнә тупланы Темәс

Бер быуаттан йәнә тупланы Темәс 31.03.2019 // Йәмғиәт

Тап бынан йөҙ элек булған кеүек үк, ҡунаҡтарҙы Темәс ерендә һыбайлылар флагтар тотоп ҡаршы алды....

Тотош уҡырға 2 849

Ризыҡ менән бергә өмөт-ышаныс өләшеп

Ризыҡ менән бергә өмөт-ышаныс өләшеп 31.03.2019 // Йәмғиәт

Ирекмәндәр Сибайҙа өс айҙан ашыу инде “Йәшәү ризығы” тип аталған мәрхәмәтлек акцияһы үткәрә: ауыр...

Тотош уҡырға 3 493

"Аҙыҡтың өлөшөн генә һалыр инем..."

"Аҙыҡтың өлөшөн генә һалыр инем..." 31.03.2019 // Йәмғиәт

Имам-хатип мәсеткә вәғәз һөйләргә килһә, унда бер генә кеше – йәш көтөүсе – ултыра, ти....

Тотош уҡырға 3 818

135 мең граждан саҡырыла

135 мең граждан саҡырыла 31.03.2019 // Йәмғиәт

Рәсәй Президенты хәрби хеҙмәткә яҙғы саҡырылыш тураһында указға ҡул ҡуйҙы. Ул кисә, 30 мартта,...

Тотош уҡырға 3 029

Татарстан башҡорттары ҡоролтайға әҙерме?

Татарстан башҡорттары ҡоролтайға әҙерме? 30.03.2019 // Йәмғиәт

Бөгөн Ҡазанда Татарстан башҡорттары ҡоролтайы ултырышы булды....

Тотош уҡырға 2 552

Бабичтың кендек ҡаны тамған ер ул Ҡыйғаҙытамаҡ!

Бабичтың кендек ҡаны тамған ер ул Ҡыйғаҙытамаҡ! 30.03.2019 // Йәмғиәт

Башҡортостан автономияһының йылъяҙмасыһы, дәүләт эшмәкәре, шағир, музыкант, ойоштороусы Шәйехзада...

Тотош уҡырға 2 609

Төйәләҫтәр алыҫҡа йөрөмәҫ

Төйәләҫтәр алыҫҡа йөрөмәҫ 30.03.2019 // Йәмғиәт

Сибай ҡалаһының Төйәләҫ ҡасабаһында йыл аҙағында заман талаптарына яуап биргән фельдшер-акушерлыҡ...

Тотош уҡырға 2 445

Шәжәрәле ерҙә тәртип түрҙә

Шәжәрәле ерҙә тәртип түрҙә 30.03.2019 // Йәмғиәт

2018 йылдың 1 сентябрендә “Башҡортостан тарихы шәхестәр күҙлеге аша: генеалогик аспект” тигән...

Тотош уҡырға 2 621