Әбйәлил районының Мәхмүт ауылынан Рифат Исҡужинды, һис шикһеҙ, талантлы ҡурайсы тип әйтергә була. Уның милләтебеҙҙең ҡото булған оҙон көйҙәрҙе күкрәге аша үткәреп, өҙҙөрөп уйнауы бер кемде лә битараф ҡалдырмай, йөрәкте әсир итеп, күңелде болоҡһота, халҡыбыҙ өсөн ғорурлыҡ хистәрен көсәйтә.

Рифаттың ҡыҫҡа ғы­на ваҡытта бер нисә конкурста еңеп сығыуы, ҡурайҙа уйнау оҫталығын камиллаштырыу маҡсатында бөгөн дә тырышып эшләүе уның киләсәктә ҙур сәхнәләрҙе яуларына өмөтләндерә.
– Алты йәшлек сағымда уҡ атайым миңә еҙ ҡурай эшләп бирҙе. Тәүҙә һыҙғыртырға, һуңынан көйҙәр сығарырға өйрәндем. Йылдар үтә килә, музыка ҡоралында оҫта итеп уйнарға өйрәнеү теләге үҫте һәм, Әбделмәмбәт мәктәбенең IX класын тамамлағас, Сибай сәнғәт колледжының ҡурай бүлегенә уҡырға индем, – тип һөйләй егет.
Тиҙҙән ул үҙенең курсташтары араһында көслө ҡурайсыларҙың береһе булып китә. Колледжда уҡыған йылдарында егет, Сибай, Октябрьский ҡалаларында үткәрелгән оҫталыҡ конкурстарында ҡатнашып, призлы урындар яулай. Тәүге еңеүҙәре уға ҡанат ҡуя, ҡурайҙа тағы ла яҡшыраҡ уйнарға өйрәнергә көс бирә. Уҡыу йылдарында үҙенең кумирҙары булған Ишмулла Дилмөхәмәтов, Азат Айытҡолов, Юлай Ғәйнетдиновтарҙың аудиояҙ­маларын тыңлап, уларҙың башҡарыу үҙенсә­лектәрен өйрәнә, мәшһүр сәнғәт әһелдәре кеүек уйнарға тырышып, оҫталығын камиллаштыра. Уҡыу йортонда ҡурай сәнғәтенә һөйөү тәрбиәләгән, һәләтен үҫтереүгә күп көс һалған уҡытыусылары Шамил Күсәмишевте, Йәмил Үтәбаевты Рифат бөгөн дә ҙур хөрмәт менән телгә ала.
Колледжды тамамлағас, Рифат Исҡужин Рәсәй армияһы сафына саҡырылып, хәрби-диңгеҙ флотына эләгә һәм Камчаткала хеҙмәт итә.
– Часҡа барып еткәс, ата-әсәйҙән почта аша ҡурайҙарымды ебәреүҙен һораным, — тип хәтер­ләй Рифат. — Икенсе милләттән булған хеҙмәт­тәш­тәрем, командирҙар башҡорт моңон ихлас тыңлай, ҡурайҙы әйләндереп-тулғандырып ҡарап, ниндәйҙер бер көпшәнән шундай илаһи моң ағы­лыуына хайран ҡала торғайны. Айырым көндәрҙә Тымыҡ океан ярына баҫып, үҙебеҙҙең халыҡ йыр­ҙарын, башҡа моңло көйҙәрҙе уйнауҙан ҙур кинә­нес ала инем. Шул саҡта океан минең уйнағанды, ысынлап та, тын ҡалып тыңлағандай тойола торғайны…
Бөгөн егет Магнитогорск аэропортында эшләй. Шулай ҙа ҡурайын ташламай, төрлө конкурстарҙа ҡатнашып, призлы урындар яулай. Рифаттың тауышы ла моңло, бигерәк тә халыҡ йырҙарын аһәңле итеп башҡара.
— Үҫмерҙәрҙе ҡурайҙа уйнарға өйрәтеү бөгөн үҙағышына ҡуйылған, тип әйтер инем, — тине егет, ҡурайҙың бөгөнгөһө һәм киләсәге тураһында һүҙ сыҡҡас. — Һүҙ юҡ, мәктәптәрҙә, мәҙәниәт йорттарында ҡурай ансамблдәре бар, улар төрлө кон­церттарҙы, байрамдарҙы үҙҙәренсә биҙәп тора. Шул уҡ ваҡытта көслө ҡурайсылар үҫтереү буйынса эш бөтөнләй бармай, тигәндә лә була. Элек бит һәр ауылда бер нисә оҫта уйнаусы булған, бөгөн иһә улар бармаҡ менән генә һанарлыҡ. Күптәре ҡурайҙы һыҙғыртыуҙан ары китмәй. Сәнғәттең был төрөндә бөгөн популизм көслө, ә сифат юҡ. Барыһы ла, минеңсә, аҡсаға барып төртөлә. Ата-әсә ярлы йәшәгән ҡурайсыларҙы күрә лә балаһының ошо юлдан китеүен теләмәй. Уҡы­тыу­ға ла аҡсаһын йәлләй. Тағы ла, бәлки, халыҡ­тың рухы, иманы ҡаҡшай барыуынан да ҡурайға иғтибар етешмәйҙер. Ошо арҡала ысын ҡурай моңо һүнеп бара. Шул уҡ ваҡытта Башҡортос­тандан ситтә ҡурайҙың даны күтәрелә, уға иғтибар көсәйә. Мине, мәҫәлән, ҡурайға өйрәтер өсөн башҡорттар күп йәшәгән өлкәләргә саҡыралар. Нисек кенә булмаһын, бөгөн ҡурай сәнғәтенә, милли уйын ҡоралыбыҙҙы танытыуға, көслө ҡурайсылар үҫтереүгә иғтибар көсәйергә тейеш.