“Әгәр үткәнеңә пистолеттан атһаң, киләсәгең һиңә пушканан атыр”, – тигән Рәсүл Ғамзатов. Шағир үҙенә хас образлы һүҙҙәр менән әйтһә лә, был хәҡиҡәт һис ҡасан әһәмиәтен юғалтмай. Тарихҡа ихтирам хаҡында хәҙер йыш һөйләйҙәр. Хәтерҙең кешелек өсөн ни тиклем мөһим икәнлеген аңлар өсөн Сыңғыҙ Айытматовтың “Буранный полустанок” тигән әҫәрен килтереү ҙә етә. Унда әсирлеккә төшкән ирҙе хәтеренән яҙҙыралар. Ул бәндә кем икәнлеген дә, ата-әсәһен дә, эскән ер-һыуын да онота. Бахыр, бер ни белмәйенсә, ҡол хәлендә хужаларға бил бөгә. Әсәһе ҡотҡарырға килгәс, манҡортҡа әйләнгән ир уны танымай, иң изге кешеһен уҡтан атып үлтерә. Әгәр хәтерҙе юғалтыу кеше өсөн иң ҙур фажиғә булһа, уны тергеҙеү – изге ғәмәл.

Шөкөр, илебеҙ халҡы Бөйөк Еңеүҙең 70 йыллығын билдәләүгә айырыуса ҙур иғтибар бирҙе. Бик күп ауыл-ҡалала яңы обелисктар асылды. Бындай сауаплы эштәр әле булһа ла башҡарыла. Мәҫәлән, яңыраҡ Белорет районының Бирҙеғол ауылы халҡы һуғышта ҡатнашҡан яугирҙәр хөрмәтенә һәйкәл ҡуйҙы.
– Бөйөк Еңеүҙе ҡаршылауға етди әҙерләндек: яңы һәйкәлдәр асылды, иҫкеләре яңыртылды, – тине район Советы рәйесе Евгений Карепанов. – Ата-бабабыҙҙың исемен мәңгеләштереү эше байрам көнө менән генә сикләнмәй, әле булһа ла дауам итә. Йәштәрҙе ватансылыҡ рухында тәрбиәләү өсөн йыл һуҙымында төрлө саралар уҙғарыу ҡаралған.
Евгений Яковлевич шулай уҡ Бирҙеғол халҡының тырышлығын, уңғанлығын билдәләп үтте. Бөгөн был ауылда 240 тирәһе кеше йәшәй. Төйәк, ҙур булмаһа ла, республикабыҙға ете ғалим, ике дәүләт эшмәкәре, шулай уҡ бихисап билдәле шәхес биргән. Мәҫәлән, Башҡортостандың Адвокаттар палатаһы президенты Булат Йомаҙиловты, мәҙәниәт министры урынбаҫары Ранис Алтынбаевты, мәғариф министрының беренсе урынбаҫары Айбулат Хажинды, профессор Вәкил Хажинды белмәгән кеше юҡтыр. Тап шул уҙамандарҙың һәм урындағы халыҡтың тырышлығы менән ҡуйылған да инде әлеге һәйкәл.
– Беҙҙең ауылда борон-борондан белемгә ҙур иғтибар бирелгән, – ти уҡытыусы-ветеран Тәнзилә Йомаҙилова. – Тағы ла бирҙеғолдар берҙәмлеге, татыулығы менән көслө. Хатта репрессия осоронда ауылдан бер кем дә ҡулға алынмаған. Сөнки халыҡ бер-береһен һатмаған.
– Ауылыбыҙға йыш ҡайтып торабыҙ, төрлө саралар үткәрәбеҙ, – тине Башҡортостандың мәҙәниәт министры урынбаҫары Ранис Алтынбаев. – Ҡатай йәштәренең йыйынын ошонда уҙғарыу күркәм йолаға әүерелде. Һуғыш ветераны Ғүмәр Йомаҙиловтың тыуыуына 100 йыл тулыу уңайынан яңыраҡ эстафета булды. Быларҙың барыһы ла йәштәргә фәһем булһын өсөн ойошторола. Киләсәктә уларҙың да йәнтөйәге тип тырышырына шигем юҡ.
Бирҙеғол – Ямантауға иң яҡын ятҡан ауыл. Тауға ҡарап, тау булып булмай тиһәләр ҙә, урындағы халыҡ һәр эшендә үргә ынтылып йәшәй. Ә ундай кешеләргә манҡортлоҡ, тарихһыҙлыҡ кеүек хәүеф янамай.