Вконтакте facebook Вконтакте Вконтакте
Гәзитте ойоштороусылар:
Башҡортостан Республикаһы
Дәүләт Йыйылышы — Ҡоролтай,
Башҡортостан Республикаһы Хөкүмәте
Башҡортостан гәзите » Йәмғиәт » Нисек онотолһон инде ул йылдар?
Нисек онотолһон инде ул йылдар? Йыл миҙгелдәренең һәр береһе үҙенә хас үҙенсәлекле сифаттарға эйә. Шулай ҙа араларынан тәбиғәтте өр-яңынан кейендереп, тереклеккә йән өрөп, күңелдәргә наҙ бүләк итеп килгән яҙ миҙгеле айырыуса яҡын. Иң ҙур байрамыбыҙ — Еңеү көнө лә ошо миҙгелгә тура килә… Юлдыбайҙа йәшәгән оло шәхес — Данияр Искәндәр улы Ильясов та хозур май айын ашҡыныу менән көтөп ала. Быйыл ғүмеренең 90-сы яҙын ҡаршылай ул. Күп һөнәргә эйә һуғыш һәм хеҙмәт ветеранын төбәктә белмәгән кеше юҡтыр, моғайын.

Ул 1943 йылдың ғинуарында Ҡыҙыл Армия сафына саҡырылып, Ырымбур өлкәһенең Бы­ҙаулыҡ ҡалаһына эвакуацияланған 2-се Әстрхан пехота училищеһына уҡырға ебәрелә. Ләкин уны тамамлауға аҙ ғына ваҡыт ҡалғас, хәлдәрҙең киҫкенләшеүе һәм көс етешмәүе арҡаһында бер батальон курсанттарҙы фронтҡа ебәрергә мәжбүр булалар. Августа дошманды Курск — Орел дуғаһынан ҡыуған осорҙа Воронеж фронтында (һуңыраҡ 1-се Украина фронты) 3-сө танк армияһының 69-сы бригадаһы составында тәү башлап ут эсенә инә. Украинаның байтаҡ ҡалаһын азат итеүҙә ҡатнашып, сентябрҙә Днепр йылғаһына килеп етәләр. Ошондағы көслө бәрелештә яугир Данияр Ильясов ҡаты яраланып, Рязань ҡала­һындағы госпиталдә дауалана. 1943 йылдың декабрендә 3-сө Белоруссия фронтының 3-сө гвардия артиллерия дивизияһының 11-се миномет полкында тоҫҡаусы сифатында яңынан сафҡа баҫа. Миномет расчеты командиры вази­фаһында Еңеү көнөнә тиклем һуғышта ҡатнаша. Уның яу юлы Белоруссия, Литва, Көнсығыш Пруссияны үтеп, Кенигсбергты штурмлау менән тамамлана. Яугирҙең хәтере шәп, азат иткән ауылдарының күбеһенең исеменә, ваҡытына, хатта сәғәтенә хәтлем иҫләй.
— Һуғыштағы ауыр операцияларҙа ҡатна­шыу, әйтәйек, Днепрҙы аша сығыу, “Баграти­он” операцияһында Витебск, Орша ҡалалары янында дошман оборонаһын емереү, Кенигсбергты штурмлау нисек кенә онотолһон инде, — тип көрһөнөп ҡуя олпат уҙаман. — Дошман бик хәйләкәр ҙә, көслө лә булды шул, ҡәһәрең. Прилуки ҡалаһын алғас, уны Днепрға ҡыҫы­рыҡларға тейеш инек. Ә фашистар үҙҙәре беҙҙе туҡтауһыҙ утҡа тотоп, һөжүмгә күсте. Взюнищи ауылы эргәһендәге кисеүҙән беҙҙең танктар сыға алмай, улайтып-былайтып аҙап­ланған арала, дошман нығынып та өлгөргәйне. Бына ошо Букринский плацдармында, төп көстәр килеп еткәнсе, беҙҙең бер батальон дошмандың ун ике һөжүменә ҡаршы торҙо…
Данияр Искәндәр улы япон һуғышында ла шул уҡ миномет расчеты командиры булараҡ ҡатнаша. Кесе лейтенант 1946 йылдың яҙын­да ғына ҡайтып төшә тыуған Юлдыбайына. Днепрҙы кисеүҙәге ҡыйыулығы “Батырлыҡ өсөн” миҙалы менән билдәләнә, Белоруссияла “Багратион” операцияһында Ҡыҙыл Йондоҙ ордены, Көнсығыш Пруссияла “Хәрби ҡаҙа­ныштары өсөн” миҙалы менән наградлана. Һуғыштан һуң Данияр Искәндәр улы Темәс педагогия училищеһын һәм ситтән тороп Орск педагогия институтын тамамлай. Төрлө мәк­тәп­­тәрҙә уҡыта, район хакимиәтенең мәғариф бүлеге инспекторы, Үрге Ғәле мәктәбе директоры, директор урынбаҫары вазифаларын башҡара. Дүрт тиҫтә йылдан ашыу педагогик хеҙмәтен юғары баһалап, 1985 йылда яугир-педагог Данияр Ильясовҡа “Башҡортостандың атҡаҙанған уҡытыусыһы” тигән маҡтаулы исем бирелә. Шәхси архивында бик күп Маҡтау ҡағыҙы, рәхмәт, ҡотлау хаттары һаҡлана.
Ә инде сәнғәткә килгәндә, ветеран тормошон скрипкаһыҙ күҙ алдына ла килтерә алмай. Һуңғы осорға тиклем һабантуйҙарҙа, смотр­ҙар­ҙа, байрам концерттарында әүҙем ҡат­нашҡан. Уның тағы ла бер һөнәрен телгә алмау мөмкин түгел. Атай-олатайҙары төрлө биҙәкләү эшенә оҫта булған. Атанан күргән — уҡ юнған тигәндәй, Данияр ҙа үҙаллы рәсем төшөрөргә өйрәнә. Һәр байрамға унан күпләп лозунг яҙҙыралар, плакат эшләтәләр. Һәүәҫкәр рәссамдың буяуҙары сағыу, уңмай, оҙаҡ һаҡ­ла­на. Уның рәсемдәре, портреттары әле лә күп урында элеүле тора. Был таланты ҡусты­һына һәм улдарына ла күскән.
Бөгөн яугир, һәүәҫкәр рәссам һәм музыкант, педагогия хеҙмәте ветераны Данияр Искәндәр улы Ильясов ике оло юбилейҙы — Бөйөк Еңеүгә 70 йыл тулыуҙы һәм үҙенең 90 йәшен ҡаршылай.
— Пенсия арыу, машинаһын да, фатирын да бирҙеләр, етәкселәребеҙгә рәхмәт инде, — тип ҡалды хушлашҡанда оло яугир.






Автор: Фәрит РӘМОВ. Район: Йылайыр районы.


Беҙҙе Яндекс Дзен лентаһында уҡығыҙ

В ОдноклассникахВконтакте





Башҡортостанда һауа торошоноң боҙолоуына бәйле трассала хәрәкәт сикләнде

Башҡортостанда һауа торошоноң боҙолоуына бәйле трассала хәрәкәт сикләнде 30.01.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда һауа торошоноң боҙолоуына бәйле трассала хәрәкәт сикләнде...

Тотош уҡырға 2

Башҡортостанда ҡар яуыуы көтөлә

Башҡортостанда ҡар яуыуы көтөлә 29.01.2026 // Йәмғиәт

Урыны менән елдең тиҙлеге секундына 15-20 метрға етеүе мөмкин....

Тотош уҡырға 1

Өфөлә «Кесе Ватан – Рәсәй көсө» төбәк форумы көнө башланды

Өфөлә «Кесе Ватан – Рәсәй көсө» төбәк форумы көнө башланды 29.01.2026 // Йәмғиәт

Өфөлә «Кесе Ватан – Рәсәй көсө» төбәк форумы көнө башланды...

Тотош уҡырға 1

Рәсәйҙә яңы байрам булдырылды

Рәсәйҙә яңы байрам булдырылды 29.01.2026 // Йәмғиәт

Рәсәйҙә яңы байрам булдырылды...

Тотош уҡырға 2

Өфөлә йәшәүселәрҙе «Кеше эҙләйем» хәйриә акцияһына саҡыралар

Өфөлә йәшәүселәрҙе «Кеше эҙләйем» хәйриә акцияһына саҡыралар 28.01.2026 // Йәмғиәт

Өфөлә йәшәүселәрҙе «Кеше эҙләйем» хәйриә акцияһына саҡыралар...

Тотош уҡырға 1

Кёнигсбергты һәм Дрезденды азат иткән ветеран вафат

Кёнигсбергты һәм Дрезденды азат иткән ветеран вафат 28.01.2026 // Йәмғиәт

Кёнигсбергты һәм Дрезденды азат иткән ветеран вафат...

Тотош уҡырға 1

Ҡырмыҫҡалыла бер юлы ике пар игеҙәк тыуған

Ҡырмыҫҡалыла бер юлы ике пар игеҙәк тыуған 27.01.2026 // Йәмғиәт

Ҡырмыҫҡалы районында ике пар игеҙәк тыуыуы теркәлгән....

Тотош уҡырға 1

Ватанды һаҡлаусылар көнө уңайынан рәсәйҙәр 3 көн ял итә

Ватанды һаҡлаусылар көнө уңайынан рәсәйҙәр 3 көн ял итә 27.01.2026 // Йәмғиәт

Был байрамда республика халҡын 21 февралдән 23-нә тиклем өс көнлөк ял көтә....

Тотош уҡырға 1

Башҡортостанда 50-нән ашыу блокадасы йәшәй

Башҡортостанда 50-нән ашыу блокадасы йәшәй 27.01.2026 // Йәмғиәт

Башҡортостанда 50-нән ашыу блокадасы йәшәй...

Тотош уҡырға 1

Республика районында эсәр һыуҙың булмауы тураһында мәғлүмәтте кире ҡаҡтылар

Республика районында эсәр һыуҙың булмауы тураһында мәғлүмәтте кире ҡаҡтылар 27.01.2026 // Йәмғиәт

Республика районында эсәр һыуҙың булмауы тураһында мәғлүмәтте кире ҡаҡтылар...

Тотош уҡырға 1

Башҡортостанда йәшәүселәр Telegram-бот ярҙамында енәйәтте иҫкәртә ала

Башҡортостанда йәшәүселәр Telegram-бот ярҙамында енәйәтте иҫкәртә ала 27.01.2026 // Йәмғиәт

Енәйәт ҡылыуға әҙерлек тураһында белгән, әммә ошо турала хоҡуҡ һаҡлау органдарына ваҡытында хәбәр ......

Тотош уҡырға 2

Республикала көндәр йылыта

Комментарий өҫтәргә