Юмореска
Тормош бер урында тормай бит ул. Бына беҙҙең йортта ла үҙгәреш булып алды. Күршеләребеҙ яңы фатирға күсеп киткәс, башҡалар килде. Яңы хужаның исеме Татлыбай икән.
Шундай йола бар: күршеңә тәү тапҡыр буш ҡул менән күренергә ярамай. Был, әлбиттә, ат һуйып алып инергә тигәнде аңлатмай. Нимә булһа ла ярай: тоҙмо, ярмамы, шырпымы, тигәндәй. Мин дә, бер ҡап тоҙ тотоп, яңы күршемдең ишеген шаҡыным. Ишек шар асылып китте. Тупһала, ҡосағын бөркөт ҡанатылай йәйеп, Татлыбай күрше балҡып тора ине.
— Һо-о-о! – тип һуҙҙы ул, сит ерҙә иң яҡын туғанын осратҡандай. — Әйҙә, әйҙә, түрҙән рәхим ит!
– Бына, быны алып ҡуй әле, күрше, – тинем, күстә­нәсемде һуҙып. — Аштарығыҙ һәр саҡ тәмле булһын!
— Кескәй генә күстәнәсеңде ҙур бүләк тип ҡабул итәм. Ә һиңә икһеҙ-сикһеҙ Һаҡмар буйы туғайҙарын, шул туғайҙарҙа үҫкән гүзәл сәскәләрҙе бүләк итәм! Тормошоң гүзәл сәскәләрҙәй булһын! — тип теҙеп китте күршем.
Татлыбайҙың ифрат киң күңелле булыуы хаҡында һүҙ таралып өлгөргәйне инде. Ысынлап та, шулай икән. Икенсе көндө ул, ғәҙәттәгесә, ауыҙы ҡолағына еткәнсе йылмайып, миңә килеп инде.
— Һо-о-о! Һаумы, күрше! Мин һиңә Һаҡмар буйы туғайҙарындағы гүзәл сәскәләргә өҫтәп, мөһабәт Ирәндек тауын, уның итәгендәге мәшһүр урмандарҙы ла кейектәре менән бергә бүләк итергә булдым, — тине ул, ҡосағын ысынлап та тау иңләрлек итеп йәйеп.
Ни тиһең инде шундай киң күңелле кешегә? Рәхмәт, күр­ше, рәхмәт, тип бик һәйбәтләп һыйлап сығарҙым үҙен.
Уның киң күңеллелеге мине генә түгел, башҡа күршеләрҙе лә ғәжәпкә ҡалдырған икән. Хикмәт күршегә — Балхаш күлен, Ғәлинур күршегә — Нөгөш һыу һаҡлағысын, Маһинур күршегә — Рио-де-Жанейро ҡалаһын, Сәмиғә күршегә Татар боғаҙын бүләк иткән. Әле бер көн мине йәнә таң ҡалдырҙы: Үле диңгеҙҙе бүләк итте! Бының менән генә бөтһә, бер хәл, тора-бара Татлыбай күршенең йомартлығы һөҙөмтәһе булараҡ Тымыҡ океан да Галапагос утрауҙары менән бергә минең ҡарамаҡҡа күсте. Шул тиклем киң күңелле кеше булыр икән! Ундай кешегә үҙеңдән-үҙең тартылаһың, һөйләшеүе үҙе бер ғүмер.
Кисә шулай ит сабырға балта кәрәк булып китте. Тиҙ генә Татлыбай күршегә индем.
— Балта? — тип һораны ул, ғәҙәттәгесә ауыҙын йырып. — Нимә һөйләйһең һин, күрше?! Мин һиңә балта ғына түгел, Мальта утрауын бирәм! Бушҡа! Мальта ғына нимә, Сиам ҡултығы ла һинеке булһын. Бер ыңғайҙан Андаман диңгеҙен дә ал. Тянь-Шань тауы...
— Рәхмәт, күрше, миңә балта ғына кәрәк...
— Балта, тип ауыҙыңды ла асма! Порт-Оф-Спейн эсеңде тишмәҫ. Антарктида ла һинең ҡарамаҡта!
Инде бөтә Ер шарын бүләк итә инде, тигәндә, мин сигенә-сигенә сығыу яғын ҡарай башланым.
Ул миңә балта бирмәне.
— Ай менән ҡояш та һинеке булһын! — тип ҡысҡырып ҡалды Татлыбай, ишеген “шарт!” иттереп ябып.