– Ирем менән айырылыштыҡ, балалар миндә ҡалды. Элекке хәләл ефетемдең мираҫ бүлешергә хоҡуғы бармы?

Мәрйәм.

Баймаҡ районы.

– Бисмилләһир-рахмәнир-рахим!
“Ҡөрьән Кә­рим”­дең “Ҡатындар” сүрә­һен­дә ғаилә, мираҫ мәсьә­ләләре, ижти­мағи мөнә­сәбәт­тәр асыҡтан-асыҡ киң итеп бәйән ителгән. Уның буйынса бар­лыҡ матди тәьминәт ир-атҡа йөкмәтелә. Ғаилә ағзаларын аша­тыу-эсереү, ке­йен­дереү, йәшәү өсөн яҡшы шарттар тыуҙырыу, балаларға ғилем биреү – барыһы ла көслө зат иңендә. Әгәр ҙә ки ҡатын-ҡыҙ ҙа эшләй икән, ул табышын үҙе өсөн генә файҙаланыу хоҡуғына эйә. Ғаилә ҡаҙнаһына ҡушырға теләй икән – ихтыяры.
Донъя булғас, әлбиттә, ҡайһы саҡта ҡатын менән ирҙең мөнәсәбәттәре боҙолоп тороуы ихтимал. Хатта ки айырылышыу сигенә килеп еткәндәр була. Бындай ваҡытта, хөрмәтле ҡәрҙәштәр, ҡыҙыулыҡ менән яңылышлыҡ ҡы­лыуҙан һаҡланыу зарур. “Хәләлдең иң ситендә торған ғәмәл – талаҡ, йәғни айырылышыу”, – тигән пәйғәмбәребеҙ Мөхәммәт ғәләйһис-сә­ләм үҙенең мөбәрәк хәҙисендә. Ғаиләнең тарҡалыуы бит ир менән ҡатынға ғына ҡа­ғылмай, ә ике яҡтан да туғандарҙы, яҡындар­ҙы, дуҫтарҙы ялмап ала, айырыуса балалар ҙур көсөргәнеш кисерә. Ошондай ауыр мәлдә һәр кемгә айыҡ аҡыл талап ителә. Ике яҡтан да вәкилдәр ултырып, ошо ғаиләне һаҡлау йәһәтенән фекерҙәрен әйтеп, ир менән ҡатын­ды яраштырыу юлдарын эҙләргә тейеш.
Нисек кенә тырышҡан хәлдә лә, айырылы­шыуҙан ҡасып булмаһа, Ислам ҡануны буйынса бала атаһының тәрбиәһендә ҡалырға тейеш. Кире осраҡта ҡатынға икенсе иргә сығыуы ауырға төшөр ине. Ә былай әсәй кеше балалары менән күрешеп йөрөй ала, уны тыйыу юҡ.
Мираҫ мәсьәләһенә килгәндә, бөгөнгө йәм­ғиәттә уны суд хәл итә. Был процедураның үҙ ҡағиҙәләре бар. Бала өсөн түләнгән али­менттың да миҡдары билдәләнгән. Ләкин, нисек кенә булмаһын, ғаиләне һаҡларға тырышырға кәрәк. Атай-әсәй ҡосағында үҫкән бала бөтөн күңелле була, ул киләсәктә үҙе лә шундай күркәм тормош ҡорорға ынтыласаҡ. Ә илебеҙҙең яҡты киләсәге – тап ошондай ғаиләләрҙең ҡулында. Ҡыҙғанысҡа ҡаршы, тиҙ генә өйләнешеп, аҙаҡ шундай уҡ йылдамлыҡ менән айырылышҡан йәштәрҙең күбәйә барыуы күңелдә ҙур хәүеф уята. Борон-борондан килгән тәрбиә ҡанундарына тоғролоҡ һаҡлаһаҡ ине, хөрмәтле ҡәрҙәштәр. “Никах – минең сөннәтем”, – тигән бит пәйғәмбәребеҙ Мөхәм­мәт ғәләйһис-сәләм үҙенең мөбәрәк хәҙисендә. Ғаиләне һаҡларға тырышайыҡ, ҡыйын ваҡыт­тарҙа ла айырылышыуға барып етмәйенсә, сабырлыҡ һаҡларға, аҡыл менән эш итергә ынтылайыҡ. Аллаһ Тәғәлә һәммәбеҙгә лә яҡын­дарыбыҙға иғтибарлы, ихтирамлы бу­лырға, ошондай мөхиттә күмәк бала үҫтереп, уларҙы тулы ғаиләлә тәрбиәләргә насип ҡылһын, илебеҙ имен торһон, иншаллаһ. Әс-сәләмү-ғәләйкүм үә рәхмәтул-лаһи үә бә­рәкәтүһ! Амин.